Chương 3: Bàn Tay Hái Dâu Ráo Sương

Gió lạnh từ phía bến sông thổi ngược lên, lùa qua hàng râm bụt xơ xác sau trận mưa dầm. Nhược Lan bước vội ra thềm hiên, khẽ nén tiếng thở dài khi thấy bà cố vẫn đứng tựa gậy trúc nơi đầu ngõ, đôi mắt sáng quắc chăm chú nhìn vào khoảng tối mịt mùng vừa nuốt chửng bóng đen lạ mặt.

— Bà cố ơi, sương đêm lạnh lắm, người vào nghỉ đi kẻo lại trúng gió độc. — Nàng bước lại gần, khẽ khàng cất tiếng.

Cụ Diệu Cẩm không quay đầu lại ngay, chỉ vỗ nhẹ lên mu bàn tay nhỏ bé của đứa chắt gái, giọng trầm đục:

— Không sao đâu con. Kẻ chuột bọ rình mò trong bóng tối thì bao giờ cũng sợ ánh lửa đượm. Cứ đóng chặt then cổng lại, đêm nay cả nhà mình chợp mắt cho lại sức.

Lời dặn dò điềm tĩnh của bà cố như một ngọn lửa nhỏ sưởi ấm nỗi bất an đang nhen nhóm trong lòng Nhược Lan.

Canh năm vừa điểm, sương mù bảng lảng như dải lụa mỏng phủ kín khắp các lối ngõ thôn Vạn Tằm. Khi vạn vật còn chìm trong giấc ngủ say, Nhược Lan đã khẽ khàng cài then cửa bếp, quẩy chiếc sọt nứa mòn vẹt trên vai rảo bước ra triền đê. Đêm qua mưa đã dứt hẳn, gió sớm thổi ráo những vũng nước đọng trên lối mòn phù sa. Nàng phải tranh thủ hái lứa dâu bánh tẻ tươi non nhất cho đàn tằm ăn cữ dâu rỗi cuối cùng trước khi chúng chín vàng bò lên né kéo kén.

Đi dọc theo triền bãi bồi ven sông Mã, hơi ẩm phả lên ngai ngái mùi đất bùn hòa cùng hương thơm thanh khiết của nương dâu bạt ngàn. Nhược Lan đưa bàn tay nhỏ nhắn đỡ lấy phiến lá xanh mướt. Nhìn từng vết trầy xước trên đầu ngón tay đã được cụ cô xức nước vôi ấm tối qua không còn tấy đỏ, lòng nàng bồi hồi khôn tả.

Từ thuở biết nhận thức đến nay, nàng vốn quen với thân phận con thứ lép vế, lủi thủi làm lụng từ tinh mơ đến tối mịt, hễ nong tằm có sợi tơ rối hay lá dâu úa vàng là bao nhiêu lời quở mắng gay gắt đều trút xuống đầu nàng. Trong trí nhớ non nớt của nàng, cụ cô Diệu Cẩm luôn nghiêm nghị, tôn sùng lễ giáo đích thứ, xa cách tựa như bức hoành phi trên gian thờ tổ. Vậy mà tối qua, chính bàn tay già nua ấy đã chắn trước ngọn roi của cha, bao dung nâng nàng dậy khỏi sàn đất lạnh lẽo, còn ân cần cầm tay chỉ cho nàng từng ngón nghề gạn vôi khử nấm. Nàng cảm kích đến ứa nước mắt, nhưng sâu thẳm trong lòng vẫn dấy lên nỗi thấp thỏm lo âu: liệu sự ấm áp bất ngờ này có như làn khói tro nếp, thoảng qua rồi tan biến vào sương sớm hay không?

Nàng lắc đầu, xua đi những ý nghĩ mông lung để tập trung vào công việc. Tằm ăn rỗi cữ cuối kén chọn vô cùng, lá dâu hái về phải tuyệt đối ráo sương, xanh mướt dày mình nhưng không được quá già. Mười ngón tay thoăn thoắt bấm nhẹ cuống lá, từng nắm lá dâu xếp lớp gọn gàng trong lòng sọt.

Đang mải miết len lỏi giữa rặng dâu cao ngang ngực, Nhược Lan chợt khựng lại. Phía rãnh nước dẫn phù sa vào khoảnh nương nhà họ Thôi có tiếng sột soạt bất thường.

Nàng nép mình sau một gốc dâu cổ thụ, nín thở nhìn qua kẽ lá. Cách nàng chừng mươi bước chân, một bóng người đàn ông mặc áo chẽn ngắn đang lấm lét ngó nghiêng tứ phía. Dưới ánh sáng mờ ảo của buổi sớm tinh sương, nàng nhận ra ngay vết sẹo dài trên gò má gã — đó chính là tên Bát, một tay chân thân tín chuyên đòi nợ và gom hàng cho phường buôn tơ của Mã Khắc Nghiệp ở phố huyện.

Gã Bát cúi rạp người bên rãnh nước chảy thẳng vào gốc những bụi dâu tốt nhất, tay lần giở một bọc lá chuối khô, để lộ ra thứ bột màu xám tro kỳ quái. Gã bốc từng nắm bột xám rắc đều dọc theo mép mương, lẩm bẩm trong miệng:

— Cho chúng mày tưới nước này vào rễ! Cứ đợi dâu héo rũ, tằm thối ruột mà chết sạch đi, xem họ Thôi lấy cái gì nộp cho ty dệt!

Nhược Lan rụng rời chân tay, tim đập thình thịch như đánh trống trong lồng ngực. Hóa ra đàn tằm của gia đình nàng lâm nạn chẳng phải do trời đất ẩm thấp đơn thuần, mà có bàn tay hiểm độc cố tình hãm hại. Nhìn nắm bột xám sắp sửa rải xuống nguồn nước ngầm nuôi sống cả bãi dâu, nàng không kịp nghĩ ngợi nhiều, dồn hết sức bình sinh hét lớn:

— Bắt trộm! Có kẻ rải thuốc độc vào nương dâu bà con ơi! Bác Ba, chú Năm ơi, bắt kẻ gian!

Tiếng thét trong trẻo nhưng vang dội xé toang màn sương sớm trên bãi sông. Ngay lập tức, từ phía rặng tre đầu thôn và những thửa ruộng lân cận vang lên tiếng đáp lời của những người nông dân đi thăm đồng sớm: