Chương 4: Tằm Vàng Lên Né

Ngón tay cụ Thôi Diệu Cẩm mân mê mép lá chuối khô, mi mắt khẽ khép lại để giấu đi tia nhìn thâm trầm, sắc lạnh. Làn khói bếp thoảng mùi tro nếp sưởi ấm gian nhà ngoài, nhưng nắm bột xám trên tay cụ vẫn tỏa ra thứ mùi ngai ngái, nồng khét đến rợn người.

Thôi Văn Khang từ dưới giếng vội vã chạy lên, hai ống quần ướt đẫm, thở không ra hơi:

— Bà cô… chuyện ngoài nương dâu… nghe con bé Lan vừa nói, có thật là người bên Cửa Sông giở trò đê hèn ấy không?

Cụ Diệu Cẩm khẽ gói chặt lại lớp vải thô, đưa trả bọc đất lẫn lưu huỳnh cho người cháu trai, trầm giọng bảo:

— Lòng dạ Mã Khắc Nghiệp sâu như đáy vực, già này còn lạ gì. Mấy hôm trước mưa dầm, hắn tưởng họ Thôi ta gục ngã vì nấm vôi, nay thấy khói tro ấm bốc lên đầu làng, hắn liền phái tay sai lén rắc độc hòng triệt hạ bãi dâu non. Con cất kỹ bọc này vào hòm gỗ dưới gậm bàn thờ tổ, nhớ khóa cẩn thận, tuyệt đối không được để vương vãi ra ngoài. Thứ này sau này sẽ là bằng chứng sống cứu cả họ ta thoát tội khi quân đấy.

Văn Khang run run hai tay đón lấy, mặt tái mét:

— Dạ, con nhớ rồi. Vậy còn ngoài nương…

— Từ nay đến lúc tằm đóng kén, dặn dò thanh niên xóm bãi thay phiên nhau canh gác ngày đêm. Ai thấy thuyền lạ ghé bến bồi lập tức gõ mõ báo động. Vợ con và bọn trẻ chỉ hái dâu ở những luống trong nội đồng, luống giáp mép nước tạm thời để đó, đợi ráo nắng bà sẽ tính sau.

Lời dặn dò điềm đạm, rành rọt như đinh đóng cột của cụ khiến nỗi hoang mang trong lòng Văn Khang lắng xuống. Văn Khang kính cẩn gật đầu rồi ôm bọc vải bước vội vào gian trong.

Hai ngày tiếp theo, nắng vàng bừng lên rực rỡ xua tan bầu không khí ẩm mốc. Nhờ lớp tro rơm nếp giữ nhiệt dưới sàn và nước vôi tôi quét sạch nong né, đàn tằm trong xưởng họ Thôi chẳng những không hao hụt mà còn lớn nhanh như thổi. Tiếng tằm ăn dâu rào rào như mưa đổ trên mái cọ thưa dần, nhường chỗ cho vẻ tĩnh lặng kỳ lạ.

Cụ Diệu Cẩm chống gậy bước qua từng dãy giàn tre. Đôi mắt già nua tinh tường dõi theo từng nong tằm. Sau khi ăn đẫy lứa dâu bánh tẻ ráo sương, đàn tằm ngưng ăn hẳn, thân mình chuyển từ màu trắng ngà sang sắc vàng trong suốt, óng ả hệt như những hạt hổ phách dưới ánh ban mai. Từng con tằm béo múp míp ngỏng cao đầu, ngúng nguẩy sang hai bên như đang tìm kiếm chỗ tựa để trút cạn ruột gan dệt nên những sợi tơ quý giá.

— Tằm chín rồi! Tằm đòi lên né rồi các con ơi! — Cụ Diệu Cẩm cất tiếng gọi ấm áp, khuôn mặt rạng rỡ những nếp nhăn đôn hậu.

Gian nhà tằm lập tức rộn ràng hẳn lên. Cụ Diệu Cẩm tự tay chỉ bảo cả nhà gom những cành củi râm khô giòn cùng nan nứa dẻo để ken thành từng tầng né kén hình nan quạt đều tăm tắp. Từng kẽ né được uốn lượn khéo léo, khoảng cách vừa vặn một đốt ngón tay để con tằm dễ bề vung đầu nhả tơ mà không bị chen lấn, dính kén.

Khi chiếc nong tằm vàng ruộm đầu tiên được hạ xuống giữa sân, cụ Diệu Cẩm mỉm cười, vẫy tay gọi hai đứa chắt gái:

— Thanh Mai, Nhược Lan, hai đứa lại đây ngồi chung một chiếc chõng này. Hôm nay bà giao việc bốc tằm chín cho hai chị em.

Thanh Mai vừa xách chiếc né tre tới, nghe cụ bảo thì thoáng giật mình, ngập ngừng nhìn chằm chằm vào chiếc nong lúc nhúc hàng ngàn con tằm đang ngỏng đầu ngo ngoe. Dù mấy hôm nay đã bớt kiêu kỳ, nhưng từ nhỏ tới lớn nàng chỉ quen ngồi bên khung dệt kéo sợi, chưa từng đụng tay bốc trực tiếp những thân tằm trần trụi thế này.