Chương 15: Sinh Vật Dưới Kính

Bụi đất cuốn theo cỗ xe ngựa của Edward Vance dần lắng xuống trên con đường sỏi dẫn lên đỉnh đồi. Tiếng quát tháo của toán bảo an vừa khuất sau rặng thông, trả lại bầu không khí ngột ngạt cho khu mỏ Blackwood. Sean bước vội lại gần Khiêm, hai bàn tay thô tháp vẫn còn run rẩy vì kích động, lồng ngực phập phồng sau lớp áo nhuộm đen bụi than:

“Chỉ còn chưa đầy bốn giờ nữa là đến buổi trưa, bác sĩ Kha. Tòa thị chính đầy rẫy người của Vance. Nếu chúng ta không làm cho các ủy viên thấy tận mắt mầm bệnh, lão ta thật sự sẽ tống ngài vào nhà ngục và cho nổ súng vào phu mỏ.”

Khiêm nhìn cần gạt giếng bơm số bốn đang bị xích sắt cáp xe goòng khóa chặt giữa bức tường người phu mỏ kiên nghị. Ông vỗ nhẹ lên bờ vai người đốc công trẻ:

“Họ sẽ được thấy tận mắt, anh Sean. Nhưng mắt thường không thể nhìn thấu những mầm độc gieo rắc tử thần ẩn sâu trong giọt nước. Ở thị trấn này, có ai sở hữu một chiếc kính quang học phóng đại chuyên dụng không?”

Sean ngẩn người chốc lát rồi đập mạnh tay vào đùi:

“Có! Bác sĩ Campbell! Vị bác sĩ giải phẫu già đã nghỉ hưu ở cuối phố Nhà Thờ. Gian phòng đọc của ông ấy chứa đầy dụng cụ bằng kim loại do bạn bè từ thủ đô gửi tặng.”

“Tốt lắm. Anh ở lại giữ giếng cùng anh em, tuyệt đối không để ai tháo xích hay múc dù chỉ một gáo nước.”

Khiêm quay về trạm xá, cẩn thận đặt chiếc hộp gỗ sồi đựng hai lọ mẫu nước đã niêm phong nút nhám vào túi da, rồi rảo bước theo con dốc gồ ghề hướng về phía phố Nhà Thờ.

Căn nhà gỗ của bác sĩ Campbell nồng nặc mùi thuốc cồn và thảo mộc khô. Vị bác sĩ ngoài sáu mươi tuổi, mái tóc bạc trắng như cước, đang ngồi co ro bên lò sưởi xoa nắn những khớp ngón tay sưng cứng vì phong thấp. Nghe Khiêm giải thích khúc chiết về cơ chế truyền bệnh của dòng nước ngầm ô nhiễm, đôi mắt đục mờ của Campbell bỗng ánh lên tia sáng sắc sảo:

“Một thầy thuốc dám đối đầu trực diện với Edward Vance để cứu mạng lũ phu mỏ khốn khổ?” Campbell chống gậy bước tới chiếc tủ gỗ gụ kê sát vách. “Cả cái thị trấn u mê này bảo tôi điên khi bỏ ra bốn mươi bảng Anh mua một món đồ chơi bằng đồng thau. Họ đinh ninh thứ mắt phàm không thấy thì không tồn tại trên đời.”

Chiếc hộp bọc da cừu bật mở chốt đồng. Bên trong là chiếc kính hiển vi quang học một mắt bằng đồng thau sáng bóng, thân ống khắc vạch tinh xảo cùng cụm gương phản chiếu ánh sáng hình tròn nằm dưới bàn soi.

“Hãy cầm lấy,” Campbell run rẩy trao chiếc hộp vào tay Khiêm. “Trưa nay tôi cũng sẽ đến tòa thị chính. Đã đến lúc bắt lũ quan chức và lão chủ mỏ kia phải mở to mắt ra nhìn sự thật.”

Đúng mười hai giờ trưa, hội trường tòa thị chính Blackwood chật ních người. Phía trên dãy bàn bọc nỉ xanh, Thị trưởng James ngồi ở vị trí chủ tọa cùng năm thành viên Hội đồng thị trấn. Edward Vance ngồi ở hàng ghế đầu dành cho giới chủ danh dự. Lão khoác áo choàng dạ viền lông thú, đầu đội mũ chóp cao, hai tay chống gậy ba-toong bịt bạc với nụ cười khinh khỉnh. Phía sau hàng rào gỗ, hàng chục thợ mỏ do Sean dẫn đầu đứng ken đặc, im lìm theo dõi từng cử động.

“Thời hạn bốn mươi tám giờ đã điểm!” Vance đứng phắt dậy, vung gậy gõ mạnh xuống sàn, cất giọng the thé hống hách. “Thưa ngài Thị trưởng và quý vị! Kẻ lạ mặt này đã kích động công nhân đình công, ngang nhiên dùng xích khóa giếng bơm công cộng số bốn, làm tê liệt sản lượng than. Nếu hắn không đưa ra được chứng cứ mắt thấy tai nghe về 'mầm độc' bịa đặt, tôi yêu cầu tống giam hắn ngay lập tức!”

Thị trưởng James gõ nhẹ búa gỗ xuống bàn:

“Mời ông Kha Trọng Khiêm. Hội đồng thị trấn đang chờ nghe lời giải trình.”

Khiêm điềm đạm bước lên bục nhân chứng. Ông đặt chiếc hộp gỗ và chiếc kính hiển vi đồng thau lên chiếc bàn kê sát ô cửa sổ lớn ngập nắng. Bằng thao tác chuẩn xác, Khiêm xoay nhẹ cụm gương tròn bên dưới, gom trọn luồng ánh sáng ban trưa rực rỡ chiếu thẳng qua thấu kính tụ quang lên mặt bàn soi.

“Thưa ngài Thị trưởng và quý vị,” giọng Khiêm trầm tĩnh, vang khắp khán phòng. “Ngài Vance luôn rêu rao dịch bệnh bắt nguồn từ 'khí độc đầm lầy' hay sự trừng phạt siêu nhiên giáng xuống những người lơ là bổn phận. Nhưng sự thật không ngự trị trên trời cao hay trong những làn sương khói mông lung. Nó nằm ngay trong nguồn nước mà phu mỏ nghèo khổ phải uống vào cơ thể mỗi sớm.”

Khiêm mở hộp gỗ, lấy ra chiếc lọ thủy tinh số hai chứa mẫu nước múc từ bể ngầm giếng bơm số bốn. Trước sự quan sát chăm chú của toàn thể hội trường, ông rút chiếc ống hút thủy tinh nhỏ, cẩn thận nhỏ một giọt nước trong vắt lên tấm lam kính mỏng, rồi nhẹ nhàng đặt lá kính đậy lên bề mặt chất lỏng.

Lam kính được gài chặt vào ngàm giữ. Khẽ vặn nhẹ vít đồng điều chỉnh ống kính cho đến khi hình ảnh phía dưới hiện rõ nét, Khiêm lùi lại nửa bước:

“Kính mời ngài Thị trưởng đích thân kiểm chứng.”

Thị trưởng James ngần ngại liếc nhìn Vance, rồi chậm rãi bước tới, cúi người áp một bên mắt vào thị kính.