Chương 10: Ngọn Lửa Nhìn Thấy Mặt

Quốc Phương xúc một xẻng trấu rải đều vào miệng máng nạp. Lớp trấu khô vừa chạm đáy lò liền bốc khói trắng, rồi ngọn lửa đỏ tươi táp lên trong tiếng nổ lách tách giòn tan.

Đêm thứ hai của mẻ nung, công đoạn tăng nhiệt bắt đầu bước vào độ gắt nhất. Lửa không được phép chùng xuống dù chỉ nửa khắc, bởi trấu một khi đã bén thì phải tiếp đều tay để giữ thân lò nóng đều, không để lửa tụt. Hơi nóng từ vách lò trát bùn hắt ra ràn rạt, quánh đặc mùi tro trấu nồng lẫn mùi bùn khô dưới sân. Dưới ánh sáng le lói từ lỗ quan sát, bóng Phương đổ dài trên nền đất nện, lưng còng xuống theo từng nhịp xúc.

Thảo Nguyên ngồi bên cạnh trên chiếc ghế đẩu thấp sát cột lán từ đầu hôm. Cô bé cầm thanh sắt dài dùng để cời trấu, chăm chú học cách nhìn qua lỗ quan sát ở chân lò. Mặt cô bé ửng hồng vì hơi nóng phả ra hầm hập.

“Đưa cái que đây,” Phương nói, mắt vẫn dán vào vệt sáng bập bùng phía trước.

Thảo Nguyên chìa thanh sắt ra. Phương đón lấy, gạt nhẹ lớp tro mịn dưới vỉ cho gió lùa vào đáy:

“Chọc nhẹ tay thôi,” ông đưa lại cái que cho cháu, nói. “Chọc sâu quá trấu bạt đi, nghẽn gió thì lửa lịm. Cứ thấy tro đùn ngang miệng vỉ thì gạt một đường.”

“Dạ,” Thảo Nguyên đáp khẽ. Cô bé đỡ lấy que sắt, cẩn thận đặt đầu que chạm hờ lên lớp tro dưới máng rồi hỏi: “Màu đỏ này chừng nào mới sáng lên hả ông?”

“Hết đêm nay. Mai mới lên cam đỏ.”

Phương ngồi thụp xuống chiếc đòn kê bằng gỗ tràm quen thuộc. Khói trấu tạt qua cay xè khóe mắt, nhưng ông không chớp. Cả gian lán phơi im phăng phắc, chỉ có tiếng gió sông Vàm Cỏ Đông thổi qua rặng dừa nước phía sau xưởng xào xạc và tiếng lửa râm ran nuốt trấu bên trong vòm gạch. Thảo Nguyên thỉnh thoảng lại nhổm dậy ngó vào lỗ quan sát, tay giữ khăng khăng thanh que sắt như sợ buông ra thì lửa sẽ tắt. Phương không giục cháu vào nhà ngủ. Cái nết lì lợm của con bé giống hệt cha nó ngày trước, hễ đã muốn học cái gì là cắn răng làm cho bằng được.

Khoảng gần sáng, tiếng sắt khua lách cách dưới máng trấu ngưng hẳn.

Phương quay đầu nhìn sang. Thảo Nguyên đã ngủ thiếp đi trên chiếc ghế gỗ thấp, lưng tựa vào cây cột lán xù xì, đầu ngoẹo sang một bên vai. Chiếc que sắt cời trấu tuột khỏi đùi, nhưng bàn tay nhỏ nhắn dính lem nhem bụi tro vẫn nắm chặt lấy thân sắt. Hơi thở con bé đều đặn giữa tiếng nổ lách tách của vỉ trấu. Gió sông thổi thốc vào lán, mang theo hơi lạnh ẩm ướt của sương đêm.

Phương đứng dậy. Khớp gối ông kêu lục cục một tiếng khô khốc sau nhiều giờ ngồi bó gối.

Ông bước tới góc lán, lấy tấm vải bạt cũ giũ nhẹ cho sạch bụi rồi tiến lại gần chỗ Thảo Nguyên. Phương cúi người, nhẹ nhàng phủ tấm bạt lên đôi vai gầy của đứa cháu gái. Vạt vải thô chạm vào cổ, con bé khẽ cựa mình nhưng mi mắt vẫn nhắm nghiền vì mệt lử sau nửa đêm thức trắng. Phương không đánh thức cháu. Ông lẳng lặng quay về chỗ cũ tiếp tục canh lò một mình.

Lò gạch thở từng nhịp nóng rực. Phương ngồi xuống chiếc ghế đòn quen thuộc, hai cẳng tay tì lên đầu gối, im lặng nhìn ngọn lửa đỏ qua lỗ quan sát. Lửa bên trong đang đỏ thẫm, cuồn cuộn liếm qua từng hàng gạch mộc xếp khít khao trong vòm cuốn.

Trong tĩnh lặng của đêm sâu, tiếng trấu cháy lách tách dội vào tai ông như tiếng bước chân của quá khứ. Mọi bận, hễ ký ức trồi lên là Phương gạt phắt đi, vùi đầu vào xúc đất, nhồi gạch để trốn chạy. Nhưng đêm nay, giữa bóng tối mịt mùng và hơi ấm của lò nung, ông không đẩy chúng ra nữa.

Hình bóng Quốc Lâm ùa về.