Chương 5: Hộp Gỗ Và Ký Ức Rừng Xưa

Ma Văn Tuấn không vội đáp lời đứa trẻ. Ông cởi cặp kính tròn gọng thép, dùng vạt áo bảo hộ lau nhẹ lớp hơi ẩm vừa bám trên tròng kính, rồi hướng ánh mắt chậm rãi về phía góc tối gian phòng áp mái. Nơi ấy, chiếc rương sắt cổ kính nằm im lìm dưới lớp bụi thời gian, những đai viền thép hoen gỉ như chứng tích kiên gan chống chọi lại sự lãng quên.

“Vẫn còn một cách, cậu bạn nhỏ à,” ông Tuấn cất giọng trầm ấm, phá vỡ khoảng lặng đặc quánh. “Chỉ là phương pháp này... đã bị người ta xếp vào viện bảo tàng từ hơn một trăm năm trước rồi.”

Cụ Tuấn chống tay lên gối đứng dậy, bước từng bước khoan thai qua những đống ống đồng và bánh răng cũ. Khải Hy vội vã ôm cuốn sổ tay trước ngực, bước chân rụt rè bám theo sau tà áo cụ, đôi mắt to đen láy không giấu nổi vẻ tò mò pha lẫn âu lo.

Đến bên chiếc rương sắt, cụ Tuấn luồn tay vào cổ áo, rút ra một sợi dây dù bện chặt mang theo chiếc chìa khóa đồng nhỏ nhắn có răng cưa rãnh sâu. Ổ khóa hình bán nguyệt phát ra tiếng “cạch” đanh gọn khi lưỡi khóa bật mở. Nắp rương nặng nề được cụ đẩy lên, làm dấy lên mùi kim loại cũ kỹ hòa cùng một làn hương thoang thoảng rất đỗi lạ lùng — thanh khiết, ngai ngái như đất ẩm sau cơn mưa rào.

Dưới lớp đệm giảm chấn xốp tổ ong đã ngả màu ố vàng, cụ Tuấn cẩn trọng nhấc ra một chiếc hộp gỗ tuyết tùng hình chữ nhật. Chiếc hộp được bọc kín trong lớp màng cách ly chân không trong suốt, bốn góc nẹp đồng tinh xảo.

“Đây là thứ ông mang theo từ Trái Đất khi nhận lệnh điều chuyển lên trạm Titan vào năm hai mươi tuổi,” ngón tay khô gầy đầy vết chai của cụ Tuấn nhẹ nhàng vuốt ve nắp hộp, ánh mắt lấp lánh niềm hoài niệm xa xôi. “Thời ấy, kính viễn vọng vẫn được người ta nâng niu bằng đôi tay trần và tấm lòng chân thật.”

Lớp van niêm phong xì một tiếng nhẹ khi cụ bóc lớp màng chân không. Cụ mở nắp hộp gỗ. Bên trong, xếp ngay ngắn trên lớp nhung đỏ sẫm là ba thỏi chất dẻo hình trụ, màu vàng óng ả như hổ phách non. Mỗi thỏi chỉ dài chừng mười xentimét, trong suốt đến mức có thể nhìn thấu từng đường vân gỗ tuyết tùng bên dưới.

Hy nín thở ghé sát lại gần. Cậu chớp mắt, đôi cánh mũi khẽ phập phồng:

“Thơm quá... thưa ông. Giống như... mùi lá cây trong nhà kính sinh học, nhưng ấm hơn nhiều.”

“Đó là nhựa thông Canada tự nhiên, thứ nhựa chắt lọc từ những thân cây cổ thụ ngút ngàn của rừng xưa Trái Đất,” cụ Tuấn mỉm cười, giọng nói ấm áp tựa ngọn lửa nhỏ sưởi ấm gian phòng áp mái. “Người xưa gọi nó là keo quang học Canada Balsam. Khi chưa có các thuật toán polymer tổng hợp, chính những giọt nhựa rừng này đã gắn kết hàng triệu cụm thấu kính cho nhân loại nhìn thấu các thiên hà xa xôi.”

Cụ Tuấn cẩn thận lấy một thỏi nhựa ra, đặt lên tấm vải nỉ sạch trên mặt bàn gỗ bạch dương rồi ra hiệu cho Hy ngồi xuống chiếc ghế đẩu đối diện. Cụ với lấy chiếc bút lông đầu mềm, khẽ vạch một đường vô hình trong không khí:

“Cháu đã vẽ rất đúng sơ đồ tán xạ lúc nãy. Ánh sáng bị bẻ gãy và hỗn loạn là vì không khí lọt vào khe nứt có chiết suất bằng một, trong khi thấu kính thạch anh nguyên khối này lại có chiết suất một phẩy năm ba bảy. Sự chênh lệch ấy tạo ra ranh giới quang học, biến vết nứt thành một tấm gương phản chiếu méo mó.”

Đôi mắt Hy mở to, con ngươi đen láy phản chiếu ánh sáng dịu nhẹ hắt qua cửa chớp:

“Vậy... thỏi nhựa này có thể đuổi không khí đi ạ?”

“Không chỉ có thế,” cụ Tuấn chậm rãi gật đầu, ánh mắt ánh lên nét tự hào của một chuyên gia quang cơ lão thành. “Điều kỳ diệu nằm ở chỗ: khi ta đun chảy thỏi nhựa thông tự nhiên này ở nhiệt độ chuẩn xác từ một trăm mười đến một trăm hai mươi độ C, để nó len lỏi lấp đầy vết rạn hình sợi tóc rồi đông nguội từ từ, chiết suất của lớp nhựa sẽ đạt đúng một phẩy năm ba bảy. Hoàn toàn trùng khớp với thạch anh tinh khiết, không sai lệch dù chỉ một phần nghìn.”