Chương 11: Bờ quai chắn lũ

Gió giông rít từng cơn lạnh buốt qua triền đá thung lũng Cổ Bản. Đứng trên gờ đá cao chênh vênh bên sườn dốc, Giản Quốc Hùng phải tỳ một tay vào vách đá sắc lạnh để giữ thăng bằng. Cơn đau nơi hai đầu gối già nua nhói lên từng chặp, dư chấn của lần dồn sức bẩy thân xà cứu người đè nặng lên đường kinh lạc vốn còn chưa kịp lành lặn. Dưới chân dốc, cảnh tượng hãi hùng phơi bày trọn vẹn: bức tường bùn bã mật chua nồng sủi bọt xám ngoét đang cuộn sóng ầm ầm, nghiền nát cây cối rào giậu, xé toạc con đường đất độc đạo lao thẳng về phía giếng ngầm xóm gốm.

Mùi rỉ đường lên men chua loét bốc ngùn ngụt, xộc vào khoang mũi cay sè. Dòng lũ quánh đặc ấy nếu trút xuống thung lũng thì không chỉ cỗ tang giếng bằng gỗ dâu tằm vừa hạ ban chiều bị vùi lấp, mà mấy chục nóc nhà tranh của thợ gốm nghèo ven sông cũng chìm trong biển bùn a-xít độc hại.

Bên cạnh cụ, Trịnh Cửu Bá run rẩy như cầy sấy. Lão bò rạp dưới nền đất sỏi ướt nhoét, bùn chua vẫn còn bám chặt trên lớp áo lụa rách bươm và hai mu bàn tay lở loét tấy đỏ. Vừa thoát khỏi miệng hố bùn lún tử thần trong gang tấc, nỗi sợ hãi tột cùng khiến vị chủ lò khét tiếng hống hách ban trưa giờ đây chỉ biết dập đầu lia lịa xuống mặt đá, trán sưng tím rớm máu:

“Giản lão tiên sinh! Lão… lão dập đầu tạ ơn cứu mạng của ngài! Trời cao có mắt, nếu ban nãy không có ngọn xà dâu của tiên sinh, nắm xương tàn này của lão đã tan thành nước bùn rồi!”

Cụ Hùng khẽ nhíu mày, đưa mắt nhìn lão chủ lò đang run rẩy van lơn: “Chú em đứng dậy đi. Giờ không phải lúc quỳ lạy. Nhìn dòng lũ dưới kia xem, cơ nghiệp và tội lỗi của chú em đang đổ ập xuống đầu dân nghèo đấy.”

Nghe lời cụ, Cửu Bá ngước khuôn mặt tái mét, nước mắt giàn giụa hòa cùng nước mưa nhớp nhúa: “Lão biết tội rồi! Tất cả do lòng tham đui mù của lão… Bã mía tồn ứ, lão tiếc tiền dọn và sợ quan triều đình phạt thuế xả thải, nên mới lén đắp bờ bao bằng đất thô trộn rơm mục trên đồi để giấu giếm… Nào ngờ mưa lớn úng nước, bờ bao vỡ toang! Giản lão tiên sinh, xin ngài rủ lòng thương chỉ cho lão đường chuộc tội! Lão xin đem hết gia sản cứu vãn, giữ lấy mạng sống cho dân làng!”

Cụ Hùng nhìn thẳng vào ánh mắt hoảng loạn của lão, trầm giọng răn dạy: “Của cải tích tụ bằng sự dối trá và đầu độc đất trời thì sớm muộn cũng thành tai ương. Chú em muốn chuộc tội thì phải bắt tay vào làm ngay lúc này. Lòng chân thành không nằm ở lời hứa suông, mà ở giọt mồ hôi ngăn dòng hiểm họa.”

Nói đoạn, cụ cúi người, vươn bàn tay dày dạn chai sần nắm lấy cánh tay Cửu Bá, dứt khoát đỡ lão đứng thẳng dậy. Người thợ già quắc thước quét ánh nhìn sắc sảo xuống đám gia đinh vừa lóp ngóp bò lên từ chân đồi: “Người làm của chú em đã hoàn hồn rồi. Hãy dùng uy thế chủ xưởng lệnh cho chúng phối hợp cùng bà con xóm gốm! Mau khuân hết ván dâu tằm dự trữ, đẵn thân chuối rừng, và chuyển các bao tải trấu ủ men háo khí về sườn đồi. Thanh Lam! Cháu dẫn trai tráng mang vôi bột lò nung ra ngã ba dốc!”

“Cháu nghe rồi, Ông Giản!” Thanh Lam từ phía sau gò đất cất tiếng đáp lanh lảnh, dứt khoát xốc lại bó thừng đay, dẫn đầu đám thanh niên xóm gốm lao vút vào màn mưa.

Trịnh Cửu Bá như người chết đuối vớ được cọc, vội vàng quay sang đám tay sai đang run rẩy, quát lớn bằng tất cả uy quyền còn sót lại: “Lũ bay có nghe Giản lão tiên sinh dặn không? Đứa nào còn chần chừ bỏ chạy, lão đuổi cổ khỏi lò! Mau đi vác ván gỗ, vác trấu men cứu xóm gốm! Nhanh lên!”