Chương 9: Vòng Vây Phường Đay

Mẩu sợi gai vụn rơi lả tả trên nền đất nện, mùi xơ mục thoảng qua sống mũi Khương Vĩnh Lạc buốt nhức. Trước mắt cậu, cọng cói xốp vừa luồn qua go dệt đã giập nát tơi bời, phơi ra phần ruột vụn rã như trấu mục. Khương Đại Thành ngồi chết lặng trên chiếc ghế mộc tựa lưng vừa đóng, hai bàn tay thô ráp buông thõng bên sườn, đôi mắt trũng sâu nhìn trân trân vào mớ tao sợi đứt đoạn.

— Gai mục quá rồi, chẳng chịu nổi lực dập của khổ gỗ nghiến đâu cha. — Lạc khẽ cất tiếng, đôi bàn tay nhỏ nhắn gom từng sợi gai vương vãi trên mặt gỗ.

Đại Thành giật mình, bờ vai rộng khẽ run lên trong cơn gió lạnh luồn qua kẽ liếp nứa. Anh cúi xuống nhìn con, giọng trầm đục mang theo nỗi xót xa:

— Mấy cuộn gai này cha bện từ năm kia để đan lưới mắt thưa, vứt xó bếp lâu ngày ẩm mốc nên đã mủn hết cả. Lạc nhi... nếu không có sợi dọc thật dai thì cỗ khung cửi này coi như bỏ xó.

Nói rồi, anh chống cây nạng mộc gượng đứng dậy, tập tễnh bước về góc buồng. Từ dưới đáy chiếc hòm gỗ cũ kỹ, Đại Thành lôi ra một bọc vải nâu đã bạc phếch. Khi mở từng nếp gấp cẩn thận, bên trong lộ ra những đồng tiền kẽm xỉn màu được xâu bằng sợi lạt mỏng.

— Đây là chỗ tiền kẽm cha dành dụm từ dạo trước, tính để mua thêm thuốc bổ phổi cho bà nội con. — Đại Thành nhìn xâu tiền, ánh mắt chan chứa vẻ dằn vặt nhưng cũng đầy quyết tâm. — Sáng mai cha con mình lên chợ huyện một chuyến. Phường đay trên ấy thế nào cũng có sợi gai nõn, sợi đay săn của thợ bện miệt rừng chuyển về. Mua được mươi con sợi tốt, khung cửi mới mong chạy được.

Sáng sớm hôm sau, trời chưa tỏ mặt người, hơi gió bấc từ mặt sông Trà thổi thốc vào từng đợt lạnh thấu xương tủy. Cụ Trần thị dậy từ canh năm, lần mò nướng cho hai cha con một củ khoai dong vùi tro ấm. Cụ run run xoa đầu Lạc, dặn với theo:

— Đi đường nhớ nép vào bờ bụi cho khuất gió nghe con. Lạc nhi còn nhỏ, chớ để cái rét ngấm vào ngực.

Lạc dạ một tiếng rành rọt, nắm chặt lấy bàn tay thô ráp đầy vết chai của cha. Con đường mòn đất thịt dẫn từ xóm Cồn Bãi lên chợ huyện phủ đầy sương muối trắng nhờ. Đại Thành một tay giữ chặt cây nạng mộc nện từng nhịp đều đặn trên mặt đất đông cứng, một tay dắt con. Dù bước đi khập khiễng nhọc nhằn, anh vẫn cố nghiêng người sang một bên để che bớt những ngọn gió cắt da cắt thịt đang tạt thẳng vào đứa con trai sáu tuổi.

Chợ huyện nằm bên bến sông thượng lưu, cảnh buôn bán ngày giáp Tết đã bắt đầu nhộn nhịp. Khói từ các quán cháo hoa, mùi bánh đúc nóng bốc lên nghi ngút giữa trời đông xám xịt. Tuy nhiên, người đi chợ phần đông đều co ro trong manh áo tơi rách rưới, mặt mũi ai nấy tím tái vì cái rét hại. Bông vải nhập từ trấn trên về bị hiệu buôn của Bá Hộ Đặng ghìm giá, một tấm chăn bông độn xác trấu cũng hét giá đến nửa lạng bạc, người nghèo chỉ biết đứng nhìn mà nuốt nước mắt cay đắng.

Đại Thành dắt Lạc len lỏi qua dòng người, rẽ vào dãy hàng của phường đay nằm nép dưới bóng cây đa cổ thụ. Nơi đây bày la liệt những sọt sợi gai bện sẵn, những cuộn dây đay vàng óng xếp thành từng chồng cao ngất.

Đại Thành khúm núm bước đến sạp hàng đầu tiên của một người đàn ông trạc tứ tuần, gỡ bọc vải nâu lấy ra mấy xâu tiền kẽm:

— Thưa bác, tôi muốn mua vài con sợi gai nõn hoặc sợi đay se đôi, loại dẻo dai để làm sợi dọc mắc cửi. Bác làm ơn lựa giúp tôi loại chắc tay một chút.

Người chủ sạp liếc nhìn chiếc chân cụt của Đại Thành, rồi nhìn xuống xâu tiền kẽm ít ỏi, toan thò tay bốc cuộn sợi gai trên phản thì bỗng khựng lại. Ánh mắt ông ta quét qua bờ vai Đại Thành, nhìn về phía góc đình chợ phía sau. Sắc mặt ông ta bỗng chốc biến đổi, vội rụt tay về, lạnh lùng xua xua:

— Hết rồi! Toàn bộ đay gai ở sạp này người ta đã đặt tiền ôm trọn từ hôm qua. Đi chỗ khác đi!

Đại Thành ngơ ngác, chỉ tay vào mấy bó sợi đay vàng óng dựng ngay mép sạp:

— Kìa bác, tôi thấy mấy bó sợi đay kia vẫn còn nguyên vẹn... Tôi mua không nhiều, chỉ xin bác nhượng lại đôi ba con sợi thôi mà.

— Đã bảo hết là hết! Chân cẳng thế kia không ở nhà mà nằm, lên đây lằng nhằng rách việc! — Gã chủ sạp gắt gỏng, vơ lấy chiếc chổi đót phủi bụi đuổi khéo.

Bị xua đuổi phũ phàng, Đại Thành gượng cười nén nhịn, dắt Lạc bước sang sạp thứ hai, rồi sạp thứ ba. Nhưng kỳ lạ thay, hễ Đại Thành vừa mở miệng hỏi mua sợi gai, các chủ sạp đều liếc mắt nhìn nhau rồi đồng loạt lắc đầu quầy quậy:

— Không có!

— Đay gai năm nay mất mùa, trấn trên không chuyển về nữa!

— Đi mau cho người ta mở hàng, đừng ám quẻ ở đây!