Chương 14: Ba Ngày Lửa Đỏ

Trước cơn giông đen kịt đang cuồn cuộn tràn qua đỉnh núi, cụ Liễu Vĩnh Đôn đứng sững bên vòm lò cóc ngầm vừa nạp kín hàng ngàn khối gạch mộc, linh cảm luồng phong hàn sắp sửa ập xuống lòng thung lũng. Đứng trước cửa lò cóc ngầm vừa nạp kín hàng ngàn khối gạch mộc, cụ Liễu Vĩnh Đôn ngước nhìn tầng không vần vũ, cảm nhận rõ rệt hơi ẩm đang ngấm ngầm tích tụ nơi các hốc đá Tràng An. Mùi đất ẩm xộc vào cánh mũi, báo trước một trận cuồng phong bão táp chẳng còn bao xa.

Cụ Đôn quay lại, cất giọng sang sảng giục giã: — Đạt! Mau cùng anh em thợ hạ phên nứa che kín rãnh gió ngầm, chỉ chừa khe đón gió một tấc! Củi nghiến bốc gọn vào lán dã chiến, phủ kín rơm rạ khô kẻo ngấm hơi ẩm!

Trọng Đạt cùng toán thợ lập tức rảo bước, thoăn thoắt chèn phên đá, di dời từng sọt củi nỏ. Cụ Đôn hiểu rất rõ, hàng ngàn viên gạch mộc mang bảy chữ Hán “Đại Việt Quốc Quân Thành Chuyên” vừa xếp so le theo thế vảy cá trong vòm mai rùa vẫn còn ngậm hơi sương bãi bồi. Nếu chần chừ để khí lạnh và hơi ẩm của cơn giông tràn vào lòng lò, bùn gan gà sẽ bở mục, bao công sức đẽo khuôn nhào đất coi như tan thành bọt nước.

Cụ Đôn quỳ một chân trước cửa đón gió của lò ngầm. Đôi bàn tay gân guốc chằng chịt vết sẹo bỏng rút từ thắt lưng ra nắm bùi nhùi bện bằng rơm khô bọc tro trấu cùng cặp đá đánh lửa.

Lách cách! Lách cách!

Tia lửa xòe ra, bén gọn vào nhúm bùi nhùi rạ mục. Đốm đỏ bừng sáng, tỏa ra làn khói thơm dịu của mật mía. Cụ ghé môi thổi nhẹ cho tàn lửa bén sang mẩu dăm củi dẻ phơi nỏ, rồi từ từ đưa mồi lửa vào lớp củi khô xếp dưới đáy vòm đá ong.

Ngọn lửa đầu tiên liếm vào cọng rơm nỏ, kêu tách tách rồi bùng lên, ngoạm lấy những thanh củi chẻ nhỏ. Hơi ấm tức thì lan tỏa, rọi sáng gương mặt già nua đầy nếp nhăn và chòm râu bạc phơ như cước. Cụ Đôn khép hờ đôi mi, chắp tay khấn nguyện hồn thiêng sông núi che chở cho mẻ gạch hộ quốc, chính thức mở màn cuộc nung luyện kéo dài đúng bảy ngày bảy đêm.

Suốt hai ngày đêm đầu tiên, cụ Đôn gần như không rời miệng lò nửa bước. Cụ ngồi trên chiếc ghế gỗ thị thấp bên cửa đón gió, mắt đăm đăm dõi theo từng biến chuyển của hơi nóng.

Trọng Đạt nhiều lần bưng bát cháo hoa cùng âu nước vối nóng tới, xót xa giục: — Ông nội vào lán chợp mắt đôi khắc đi. Việc tiếp củi giữ lửa cứ để cháu lo liệu.

Cụ Đôn nhấp một ngụm nước vối cho nhuận giọng rồi lắc đầu: — Nung gạch tựa như dưỡng đứa trẻ mới lọt lòng, hai ngày đầu là lúc hiểm nghèo nhất. Khối bùn tam hợp thể tuy đã se mặt nhưng ruột đất gan gà vẫn ngậm mật mía và tro trấu ủ nước vôi. Nếu nôn nóng thúc củi lớn, hơi ẩm bên trong thoát ra không kịp sẽ làm vỡ toác cả vách gạch. Phải giữ ngọn lửa liu riu, để than hồng sấy cạn kiệt từng giọt nước sâu trong lòng đất.

Cụ chỉ cho toán thợ đưa vào từng nhánh củi dẻ chẻ mỏng, rải thêm tro trấu khô để hãm sức cháy, giữ cho đáy lò luôn âm ỉ một vầng hồng êm ả.

Cứ cách một tuần hương, cụ Đôn lại ngước nhìn lên vách đá Hẻm Quỷ. Nơi cửa xả khói khoét hẹp ngậm vào thớ đá Tràng An, một làn khói trắng đùng đục bốc lên cuồn cuộn, là là bay theo triền núi. Làn khói ấy nặng trĩu hơi nước, phảng phất mùi ngai ngái của bùn ướt hòa lẫn vị ngọt khét của mật mía. Nhìn sắc khói đục ngầu, cụ Đôn biết rõ từng thớ ẩm vẫn đang rỉ rả thoát ra qua các lỗ khí li ti do tro rạ mở đường. Chừng nào khói còn trắng và nặng hạt sương ẩm, chừng đó lửa vẫn phải giữ êm đềm như ru con ngủ.

Đến cuối ngày thứ hai, khớp gối của cụ Đôn đau buốt, lưng còng gập xuống vì ngồi thâu đêm suốt sáng bên miệng lò. Trọng Đạt quỳ bên cạnh, đưa đôi bàn tay ấm áp xoa bóp bắp chân cho ông. Nhìn ánh mắt kiên định của đứa cháu nội, cụ Đôn khẽ mỉm cười. Trong lòng cụ dâng lên niềm an ủi lớn lao, tin tưởng thế hệ trẻ rồi đây sẽ vững vàng tiếp bước tiền nhân gánh vác việc non sông.