Chương 4: Phép Xem Hồn Đất

Cụ Đôn thu ánh nhìn khỏi bóng lưng lầm lũi của viên Giám công vừa khuất sau ghềnh đá. Gió từ rặng Mã Yên thốc qua khoảng sân ngổn ngang vụn gạch, cuốn theo chút bụi vôi xám lạnh còn vương vất dưới chân. Lão thợ già khẽ thở dài trong bụng, bàn tay gầy gò lần theo thân gậy tre, ngón tay cái miết nhẹ lên vết sẹo bỏng hình lưỡi liềm nơi cổ tay. Gian tà chưa trừ, mối lo đắp thành vẫn tựa ngàn cân treo sợi tóc.

Trần Đăng bước lại gần, bàn tay bọc giáp da khẽ siết chặt chuôi gươm lệnh đã sứt mẻ bên hông. Đôi mắt vị tướng quân ánh lên tia cương nghị, trầm giọng nói:

— Cụ Đôn, kẻ giảo hoạt tạm thời lui bước, song ba mươi ngày hạn định nay chỉ còn chưa đầy hai mươi bảy ngày. Triều đình trông cậy cả vào đôi mắt tinh tường của lão trượng. Từ lúc này, khu lò nung thử nghiệm mé đông chân núi cùng toán phu mười người xin giao trọn cho cụ tùy nghi cắt đặt. Trần mỗ tuyệt không để kẻ nào xen vào quấy nhiễu.

Cụ Đôn nghiêng mình chắp tay, giọng điềm đạm:

— Đa tạ Tướng công tin cẩn. Già này tuổi cao sức mọn, nhưng đã nhận lời cùng Tướng công thì dẫu nung cạn tàn tro cũng quyết không phụ thác. Việc nung thử chỉ cần một khoảnh đất bằng phẳng và mười tráng đinh bền sức, xin Tướng công cứ an lòng lo liệu việc quân.

Trần Đăng gật đầu dứt khoát rồi lập tức hạ lệnh điều động. Mười người phu phen vạm vỡ được chọn riêng, thảy đều là tráng đinh thuần phác, cúi đầu kính cẩn vâng mệnh trước lão thợ cả.

Cụ Đôn dẫn Trọng Đạt cùng toán phu phen đến bãi quấy bùn nằm cạnh lạch nước nhỏ mé đông. Nơi đây cách biệt với đại lò nung hỏng của Quách Đồ, mặt đất còn vương vất rêu xanh ẩm ướt. Đống đất phù sa vừa được chở từ bến sông về chất cao ngang ngực người, bùn non tỏa ra mùi ngai ngái của rơm mục và bãi bồi ven sông.

Trọng Đạt hăm hở xắn cao ống quần nâu lên tận bẹn, hai bắp chân cuồn cuộn gân guốc. Thiếu niên vơ lấy chiếc vồ gỗ lim to bản dùng để nện đất, giơ cao quá đầu toan giáng thẳng xuống đống bùn đang đóng bánh:

— Đất này còn ngậm nhiều rễ bở, để cháu nện cho tơi vụn ra rồi lọc nước!

— Dừng tay! — Cụ Đôn gõ nhẹ đầu gậy tre lên cán vồ lim, thanh âm nghiêm nghị khiến Trọng Đạt giật mình khựng lại.

Cụ nhìn đứa cháu nội bằng ánh mắt quắc thước nhưng bao dung:

— Con dùng sức nện đất như giã gạo giã ngô, bùn chỉ vỡ mặt ngoài mà ruột vẫn chai sần, bọt khí uất kết bên trong sao thoát nổi? Người làm đất trước hết phải hiểu tính nết của đất, nóng vội cậy sức chỉ chuốc lấy gạch vỡ nứt lò mà thôi.

Trọng Đạt buông vồ gỗ, gãi đầu bối rối:

— Thưa ông nội, trước nay ở lò gốm sông Đáy cháu vẫn dùng vồ đập đất sét, sao đất quân thành lại chẳng thể làm vậy?

Cụ Đôn không đáp ngay. Cụ chống gậy bước tới mép hố bùn, vén vạt áo vải thô rồi thong thả quỳ một gối xuống nền cỏ. Cụ vốc một nắm đất nhão đã gạn bớt nước bề mặt, xòe bàn tay chai sần đầy những vết bỏng lò ra trước mặt Trọng Đạt:

— Lại đây. Nhắm mắt lại.

Trọng Đạt bước tới, hơi ngờ vực nhưng vẫn ngoan ngoãn nhắm nghiền đôi mắt.