Chương 7: Đất Gan Gà Bãi Độc Bộ

Cụ Đôn rướn người sát mép thuyền, đưa bàn tay run run đón lấy đầu ngạnh sắt. Dưới ánh lửa bập bùng của ngọn đuốc dầu, vệt bùn bám chặt trên mũi kim loại ánh lên sắc đỏ thẫm ấm áp, mịn màng và óng ả khác thường. Cụ đưa ngón tay cái chai sần miết nhẹ một mẩu đất nhỏ, đưa lên sát mũi hít một hơi thật sâu. Không còn mùi tanh nồng của rong rêu thối rữa hay mùi khét cay nồng của vôi sống, mà chỉ thoang thoảng hương thơm thuần khiết, ngai ngái nồng hậu của đất mẹ ngàn năm chìm lắng dưới đáy nước. Cụ khẽ đặt mẩu đất lên đầu lưỡi nếm thử; vị đất ngọt thanh, dẻo quánh tựa sáp ong, không hề vướng một hạt sạn cát lạo xạo nơi kẽ răng. Vết sẹo bỏng hình lưỡi liềm trên cổ tay cụ khẽ giật lên từng hồi ấm nóng.

— Đất gan gà bãi Độc Bộ đây rồi! Đúng là vỉa đất quý của non sông rồi con ơi! — Giọng cụ Đôn nghẹn ngào, hai khóe mắt già nua rưng rưng ngấn lệ.

Trọng Đạt đứng tựa vào be thuyền, ngực phập phồng sau cú dồn sức kéo sào, nghe tiếng reo của ông nội liền mừng rỡ thốt lên:

— Tìm thấy thật rồi sao ông nội? Vậy là việc đắp lũy quân thành Hoa Lư có lối thoát rồi!

— Mau, tấp thuyền vào doi cát mé khe núi kia! — Cụ Đôn dứt khoát chỉ tay về dải bãi bồi hoang vu kẹp giữa hai vách đá Tràng An. — Hạn định ba ngày của tướng quân đang vơi từng khắc, hai ông cháu ta phải đào lấy đất mộc ngay trong đêm nay!

Trọng Đạt bẻ lái, khua mạnh mái chèo gỗ nghiến đưa con thuyền độc mộc lướt êm qua màn sương mù mịt, ghé sát vào bờ bãi Độc Bộ. Nơi đây hoang vu tịch mịch, chỉ có tiếng gió rít qua khe đá và tiếng nước vỗ ì oạp vào vách đá vôi sừng sững. Hai ông cháu nhanh chóng nhảy xuống bãi lầy. Chàng trai trẻ buộc chặt mũi thuyền vào một gốc gáo cổ thụ, rồi vác từ khoang thuyền ra hai chiếc xẻng gỗ bịt sắt cùng mấy chiếc sọt tre đan dày.

Theo kinh nghiệm tích lũy cả đời của cụ Đôn, vỉa đất gan gà nguyên chất nằm sâu sáu thước dưới lớp phù sa rác rưởi bề mặt. Đêm đông giá buốt, từng cơn gió bấc thổi qua hun hút như dao cạo vào da thịt, nhưng trên bãi lầy hoang vu, hai bóng người đã lập tức lao vào trận chiến sinh tử với đất và nước.

Trọng Đạt vung từng nhát xẻng cật lực hất tung lớp bùn non đen ngòm và cát bở phía trên. Cụ Đôn dù tuổi đã tám mươi lăm, lưng còng gối mỏi, nhưng đôi bàn tay chai sạn vẫn thoăn thoắt cắm những cọc tre già xung quanh miệng hố, đan phên nứa be bờ để ngăn bùn lầy sạt lở.

Thế nhưng đất bãi bồi vốn xốp mềm. Đào sâu được ba thước, nước sông từ các mạch ngầm bắt đầu rỉ ra róc rách, kéo theo từng mảng bùn nhão nhoét sụp xuống miệng hố. Trọng Đạt đứng dưới hố, bùn ngập ngang hông, vừa tát nước vừa thở dốc:

— Nước ngầm xói mạnh quá ông ơi, bùn cứ tràn vào lấp miệng hố thế này thì không đào sâu hơn được mất!

Cụ Đôn quỳ bên mép hố, đôi mắt trầm tĩnh nhìn xoáy vào dòng nước rỉ, cất giọng sang sảng át cả tiếng gió rít:

— Đừng hoảng! Lấy mấy tấm phên nứa cắm nghiêng theo thế lòng máng, đóng cọc tre giữ chân phên rồi ém rơm rạ mục vào khe hở. Trị thủy phải nương theo dòng chảy, ép nước dồn về một góc rồi múc đổ ra ngoài!

Nghe lời ông nội chỉ bảo, Trọng Đạt gạt mồ hôi hòa lẫn bùn non trên trán, cắn răng làm theo từng bước. Những tấm phên nứa dựng lên vững chãi chặn đứng dòng bùn lở. Nước rỉ dồn vào một vũng nhỏ được hai ông cháu thay phiên nhau múc cạn ra ngoài.

Đến canh ba, khi lưỡi xẻng của Trọng Đạt cắm sâu đúng sáu thước đất, một tiếng “phập” trầm đục vang lên dưới đáy hố. Chàng trai trẻ cúi xuống vốc một nắm đất đưa lên, reo to: