Chương 19: Bách Nghệ Khắc Chế Cân Gian

Bàn tay gầy guộc của cụ Ma Thế Toàn siết chặt lấy cổ tay tên bảo vệ trạm thu mua. Lực bóp từ những ngón tay cả đời bào gỗ đục mộng khiến gã hộ pháp nhăn nhó, cánh tay run lên bần bật rồi buộc phải buông thõng xuống.

Cụ Toàn đẩy nhẹ tên bảo vệ lùi lại nửa bước, mắt vẫn nhìn xoáy vào gương mặt đang phập phồng giận dữ của Bùi Tấn Lực. Cụ cất giọng sang sảng, từng câu từng chữ đanh thép rọi khắp khoảng sân chợ:

— Giữ nguyên hiện trường! Một cọng rác cũng không được xê dịch!

Bà con tiểu thương xóm Bánh đang hoang mang lập tức nín bặt. Đám đông chen lấn tiến sát mép phản gỗ, hàng trăm cặp mắt đổ dồn vào cụ Toàn. Cụ xoay người, hướng về phía bà con và vị Chủ nhiệm Hợp tác xã mua bán đang đứng lặng lẽ bên hiên trạm:

— Bà con nhìn cho tường, ngó cho tỏ! Chiếc cân bàn lò xo này không hề chứng minh xóm Bánh bớt xén, mà nó vừa tự mở miệng tố cáo tội ác ăn chặn mười lăm phần trăm của lũ sâu mọt! Cứ mỗi cân bột của người nghèo đặt lên đĩa, kim cân nhảy thiếu đúng một lạng rưỡi. Mười cân mất đứt một cân rưỡi, trăm cân bốc hơi mười lăm cân! Con số một lạng rưỡi tròn trĩnh này chính là chiếc thòng lọng siết cổ kẻ gian giảo!

Bùi Tấn Lực giật thót, khóe mắt lươn giật liên hồi. Hắn đập bàn gầm lên:

— Lão già gàn dở! Ông ăn nói hồ đồ vu khống cán bộ à? Cân bàn lò xo của Nhà nước có kẹp chì niêm phong, kim chỉ tám lạng rưỡi rành rành ra đó! Ông đừng có mượn ba tấc lưỡi hòng lừa gạt bà con!

— Chú mày chớ vội đem cái vỏ sắt tây ra dọa già này! — Cụ Toàn cười khẩy. Cụ thong thả thò tay vào túi áo bà ba nâu, rút ra chiếc thước bách phân bằng đồng sáng loáng, ve vuốt những vạch khắc tinh xảo.

Cụ quay sang ông Chủ nhiệm Hợp tác xã, cất lời đĩnh đạc:

— Thưa ông Chủ nhiệm, thưa toàn thể bà con! Tiền nhân trong nghề mộc dạy rằng, gỗ có thớ, đất có tầng, khuôn có cữ. Thước bách phân này truyền qua ba đời thợ mộc nhà tôi, lấy phân ly đo lòng trời tấc đất, chưa từng sai lệch một hào. Xin ông Chủ nhiệm bước lại đây cùng tôi giám sát từng đường tấc của bộ khuôn gỗ thị!

Ông Chủ nhiệm khẽ gật đầu, bước tới mép bàn trải chiếu hoa. Cụ Toàn đặt chiếc thước đồng áp sát vào từng góc cạnh của mười ô lòng khuôn.

— Từng ô bánh in này: chiều dài đúng ba phân sáu ly, chiều rộng đúng ba phân sáu ly, độ sâu đúng một phân tám ly. Mười ô đều tăm tắp, không thừa một ly, không thiếu một sợi tóc. Với kích thước hình học chuẩn xác này, thể tích lòng mỗi ô nén là bất biến.

Cụ Toàn ngẩng đầu, đưa tay trỏ về phía chĩnh bột đậu của chị Thắm:

— Bột đậu xanh lòng vàng rang chín thấu xay mịn, ngào mật mía cô đặc tuần trăng, khi ủ đạt độ ẩm tiêu chuẩn mười hai phần trăm thì hạt bột xốp tơi, ngậm ngọt đều. Lúc nắm chặt mở tay ra không dính, miết nhẹ hạt vỡ mịn màng, thì khối lượng riêng của hạt nén dưới lực vồ gỗ lim ép khít lòng khuôn sẽ luôn cho ra đúng một lạng bột trên mỗi chiếc bánh, không bao giờ suy suyển! Mười ô vuông vức nén chặt là tròn trặn một cân mười lạng, chẳng thể nào bỗng dưng bay mất một lạng rưỡi như trò ma quỷ trên cái đĩa cân sắt tây kia!

Lời giải thích mộc mạc mà khúc chiết, đanh thép của cụ Toàn như gáo nước mát dội vào lòng bà con. Những tiếng xì xào tán thưởng rộ lên. Chị Thắm lau vội giọt nước mắt trên má, ánh mắt ngời lên niềm tin son sắt. Bác Thợ Nhuần đứng cạnh gật gù liên hồi:

— Phải đấy! Khuôn gỗ thị gia bảo ba trăm năm nhà cụ Toàn, cả vùng này ai mà chẳng biết sự chuẩn mực!