Chương 3: Bóng Ma Nơi Trạm Cân

Gió bấc cuối đông thổi lùa qua khe liếp xưởng mộc làm ngọn lửa bấc đèn dầu hạt đỗ chao nghiêng. Cụ Ma Thế Toàn rút ngón tay khỏi chiếc thước trắc giắt bên hông, với chiếc kẹp sắt khêu nhẹ tim đèn cho tàn muội rụng xuống, ngọn lửa đỏ lại đứng yên tỏa hơi ấm dịu.

Chị Thắm cúi đầu gạt vội giọt nước mắt còn đọng trên khóe mi, hai bàn tay đan chặt vào nhau sau lời căn dặn đanh thép của người thợ già. Nhìn bóng dáng gầy guộc của người góa phụ trẻ chầm chậm khép cánh cửa liếp bước về gian nhà tranh vách đất bên kia rặng tre để chuẩn bị cho mẻ bột sớm mai, cụ Toàn khẽ thở dài, cất cuốn sổ bọc giấy xi măng vào ngăn kéo chiếc bàn lim. Đêm ấy, cụ Toàn trằn trọc không ngủ. Từng con số mực tím hụt đều đặn một lạng rưỡi trên mỗi cân bột cứ chập chờn trước mắt như một vết cào nhức nhối vào lương tri người cầm đục.

Sương sớm giăng mờ mịt mặt sông Vu Gia khi tiếng gà gáy canh tư vừa dứt. Đến lúc mặt trời hé dạng sau rặng tre đầu làng, chợ huyện Cây Đa đã chộn rộn bước vào phiên chính. Mặt sân chợ bằng đất sét nện rộng thênh thang, trải dài dưới tán râm của cây đa cổ thụ trăm năm tuổi, ken đặc bóng người gồng gánh từ khắp các ngả đường đổ về. Mùi lá dong tươi, mùi cá đồng tanh nồng quyện lẫn hương khói bếp bảng lảng tạo nên nhịp sống quen thuộc của vùng quê thời bao cấp.

Cụ Toàn mặc chiếc áo bà ba nâu vá vai sạch sẽ, tay chống cây gậy tre ngà túc tắc cất bước qua các dãy lều quán. Cụ không vội đến gần ngay mà dạo quanh một vòng, đôi mắt sáng quắc dưới đôi mày bạc lặng lẽ thu trọn mọi biến động nơi trạm thu mua nông sản của Hợp tác xã. Trạm đóng trên một nền gạch cao ráo, mái lợp ngói vảy cá, bốn bề căng dây thừng gai để ngăn cách người nộp hàng với bàn kiểm dịch.

Nổi bật giữa khoảng sân trạm là Bùi Tấn Lực. Gã trạc bốn mươi lăm tuổi, thân hình béo tốt nung núc, cái bụng phệ vượt cả thắt lưng da như muốn làm bục hàng khuy chiếc áo đại cán kaki Nam Định bốn túi cài kín cổ. Lực đứng dạng chân bên chiếc bàn đá thanh, miệng ngậm tẩu đóm thuốc lào, mặt đỏ gay gắt, the thé quát tháo một bà lão đội nón mê đang run rẩy bưng thúng đậu phụng:

— Bà Bốn cân kiểu gì thế hả? Thúng này mà đòi tròn mười lăm cân à? Nhìn vào mặt kính đồng hồ đây này! Thiếu đứt sáu lạng! Trừ hao hụt cuống hạt với ẩm mốc, ghi sổ mười bốn cân tư! Không nộp thì đem về mà ăn trừ bữa, hợp tác xã không tiếp kẻ gian dối!

Bà lão nghẹn ngào chắp tay van vỉ:

— Oan cho tôi quá ông Trưởng ban ơi, ở nhà tôi cân bằng chiếc cân đòn đồng của ông cố để lại đủ mười lăm cân chẵn mà…

— Cân đòn phong kiến của bà đem so với cân bàn kỹ thuật nhà nước à? — Lực đập mạnh bàn tay hộ pháp xuống mặt bàn đá kêu bốp một tiếng, mắt lươn ti hí trợn trừng. — Lùi lại cho người khác vào! Kêu ca nữa tôi gạch tên khỏi chỉ tiêu mua vải đợt Tết này bây giờ!

Bà con nông dân đứng xếp hàng dài sau lưng chỉ biết nhìn nhau bấm bụng thở dài, e dè không ai dám hó hé nửa lời trước uy quyền của vị Trưởng ban khét tiếng hách dịch.

Cụ Toàn khẽ nheo mắt nhìn sang góc hiên trạm thu mua. Dưới bóng mát của bờ tường gạch, Thân Ký ngồi vắt vẻo trên chiếc ghế đẩu gỗ. Gã buôn lậu đường sông độ năm mươi tuổi, khuôn mặt choắt như mặt chuột, chòm ria mép cọng kẽm thỉnh thoảng lại giật giật. Tay gã cầm chiếc quạt nan phe phẩy che nửa miệng cười nửa nhe nhởn giảo quyệt, đôi mắt ti hí đảo liên hồi như rang lạc. Mỗi lần đĩa cân kim loại rung bần bật rồi dừng lại ở con số thiếu hụt quen thuộc, Thân Ký lại kín đáo gật đầu, đưa mắt liếc xéo sang Lực ra hiệu một cách ăn ý.