Chương 5: Nát Lòng Chiếc Cân Bàn

Sương sớm chưa kịp tan trên những ngọn tre ven sông Vu Gia, cụ Ma Thế Toàn đã cùng chị Thắm rời khỏi xóm Bánh. Gió bấc phả buốt buốt từng đợt vào mặt, nhưng trong lòng người thợ già cuộn lên những mối âu lo bỏng rát. Cụ lẳng lặng rảo bước phía sau, hai mắt dõi theo đôi thúng nhỏ kĩu kịt trên vai người phụ nữ góa bụa.

Trong thúng, mẻ bột đậu xanh ngậm mật đã qua ba canh giờ ủ kín dưới lớp vải màn trắng tinh, xốp mịn và thơm nức. Chị Thắm bước từng bước ngập ngừng, hai bàn tay nắm chặt đòn gánh tre đến mức khớp ngón trắng bệch. Nỗi sợ hãi tích tụ qua bao tháng ngày bị nạt nộ khiến bờ vai chị khẽ run rẩy dưới manh áo vá chằng vá đụp.

Sân trạm thu mua của Hợp tác xã mua bán xã Độc Lập hôm nay đông nghịt. Tiếng râm ran bàn tán của bà con tiểu thương xóm Bánh xen lẫn tiếng cọt kẹt của xe thồ chở sắn lát. Khi thấy chị Thắm gánh thau bột bước vào, đám đông tự khắc dạt sang hai bên. Những ánh mắt ái ngại, thương xót đổ dồn về phía chị. Mọi người đều biết rõ hôm nay là hạn chót chị phải nộp bù mẻ bột bị trạm kết tội hụt cân từ phiên trước.

Cụ Toàn dừng bước dưới bóng râm của cây bàng khẳng khiu sát thềm trạm, bàn tay gân guốc siết chặt lấy chiếc gậy tre đực bóng loáng.

Ngồi chễm chệ sau chiếc bàn gỗ thông trải bạt ni lông xanh là Bùi Tấn Lực. Chiếc áo đại cán kaki bốn túi cài kín cổ càng làm lộ rõ ngấn mỡ nung núc ở cằm gã. Gã nhả một ngụm khói thuốc lào đặc quánh lên không trung, đôi mắt lươn ti hí liếc xéo qua thúng bột rồi dừng lại trên khuôn mặt hốc hác của chị Thắm. Cạnh gã, con buôn Thân Ký phe phẩy chiếc quạt nan, khóe môi nhếch lên nụ cười nửa miệng đầy vẻ giễu cợt.

— Chị Thắm đấy à? — Lực cất giọng the thé, trịch thượng hất cằm về phía chiếc cân sắt xanh rêu đặt giữa bàn. — Cả trạm đang chờ mỗi mẻ bột của chị để hoàn tất sổ sách chuyển lên huyện đấy. Lần này liệu có còn thiếu hụt như mấy bận trước không, hay lại định giở trò bớt xén tiêu chuẩn của Nhà nước?

Chị Thắm đặt đôi gánh xuống nền xi măng, run rẩy vén lớp vải màn:

— Báo cáo ông Trưởng ban... mẻ bột này con làm cẩn thận lắm, nhào đúng công thức, ủ đủ giờ. Con xin nộp phạt một cân bột đậu xanh lòng vàng để trạm trừ vào sổ định mức...

— Ai mượn chị dài dòng! — Lực đập tay xuống bàn đánh chát một tiếng. — Quy định là quy định! Trút bột vào cái bao vải kia rồi đặt ngay lên cân cho bàn dân thiên hạ nhìn rõ. Ở trạm này, cái cân sắt tây nó nói bằng con số, không nghe mồm mép đàn bà con gái phân bua!

Trước ánh mắt trừng trừng của viên Trưởng ban, chị Thắm cắn chặt môi đến tứa máu, cẩn thận xúc từng muỗng bột vàng ươm vào chiếc bao vải gai mộc đã được trừ bì sẵn. Đôi bàn tay nứt nẻ run lên bần bật khi chị nâng gói bột đặt lên đĩa chiếc cân bàn lò xo.

Cụ Toàn nheo mắt nhìn chằm chằm vào mặt đồng hồ kim loại ố vàng.

Chiếc kim đồng hồ bằng sắt đen ngoằn ngoèo rùng mình rung lên bần bật. Nó trượt qua vạch năm lạng, bảy lạng, rồi lướt tới vạch tám lạng. Nhưng ngay khoảnh khắc chuyển động tiếp theo, trục kim khẽ nấc lên một tiếng "khục" rất nhỏ, như thể vừa trượt qua một khoảng trống vô hình bên trong hộp máy, rồi khựng phắt lại ngay ngắn ở vạch tám lạng rưỡi. Không nhúc nhích thêm lấy một ly một tấc nào nữa.

Đúng tám lạng rưỡi. Thiếu đúng một lạng rưỡi bột trên một cân hàng.

— Ô hay! Rõ ràng ban nãy ở nhà con đã mượn cân treo của xóm đong đủ mười lạng tròn trĩnh cơ mà! — Chị Thắm hoảng hốt thốt lên, mặt không còn một giọt máu.

— Rầm!

Bùi Tấn Lực chồm người dậy, giáng cả hai bàn tay béo núc ních xuống mặt bàn khiến chiếc cân nảy lên bần bật. Mặt gã đỏ gay, đôi mắt lươn trợn trừng hung dữ: