Chương 10: Khảo nghiệm trước công môn

Cụ Trang Thế Cương lật nhẹ lưỡi dao găm chuôi đồng, ánh lửa vàng vọt từ ngọn đèn dầu hột vịt hắt lên ba chữ triện “Mã Gia Tàng” sắc lẹm. Mùi khét lẹt của miếng mỡ khoáng tẩm cháy dở xộc thẳng vào cánh mũi, đặc quánh tựa như thứ khói bẩn từng bốc lên từ đống tro tàn kho An Thạnh. Cụ ngẩng đầu nhìn tên tay sai đang bị trói gô ngồi bẹp dưới đất, giọng cụ trầm xuống nhưng rành rọt từng tiếng: — Đồ gia dụng của Mã phủ, lại thêm thứ mỡ bò ngâm dầu khoáng chỉ có bến tàu Tây mới xài. Chú mày chối đường nào?

Tên thích khách run rẩy cúi gằm mặt, không dám hé răng. Cụ Cương gói ghém chiếc khăn rằn sọc xanh cùng tang vật thật cẩn thận, rồi quay sang Hai Trọng và bà con xóm lò gạch: — Trời gần rạng đông rồi. Hai Trọng, chú mày cùng mấy anh em khiêng chiếc cối vam đòn bẩy đặt lên mũi ghe tam bản. Ba Lành lo bến bãi đón đường thủy. Ta xuôi dòng sông Tiền, lên thẳng Tòa án Sơ thẩm tỉnh lỵ Long Xuyên!

Sáng sớm hôm ấy, sương mù trên vàm sông Tiền chưa kịp tan thì chiếc ghe tam bản chở cụ Cương, Hai Trọng cùng tên tay sai bị trói chặt đã cập bến công đường. Tiếng phèng la và sự tình bắt sống thích khách đốt xưởng ép trấu đêm qua đã làm kinh động cả xóm thợ, thu hút hàng chục ghe thuyền của tá điền rầm rộ kéo theo sau để chứng kiến lẽ phải.

Bước chân vào tiền sảnh Tòa án Sơ thẩm tỉnh Long Xuyên, cụ Cương giữ vẻ điềm tĩnh của người thợ già từng trải qua ba mươi năm gió bụi. Ký Lục Hoàng trong bộ âu phục giản dị, tay xách cặp da sờn mau chóng đón cụ từ hành lang. Gương mặt người thư ký tòa án thoáng nét âu lo khi liếc nhìn về phía phòng đại sảnh: — Cụ Cương, hồ sơ kho An Thạnh đã bị rút lên bàn của Quan Chánh án. Ông Bá hộ cùng luật sư riêng của hãng bảo hiểm L’Union cũng vừa mới tới. Họ đang đòi phát lệnh cưỡng chế toàn bộ khu đất của Hai Trọng ngay trưa nay.

— Chú mày đừng lo, — cụ Cương vỗ nhẹ lên vai Hoàng, ánh mắt kiên định. — Có tang vật rành rành và chiếc cối vam này, sự thật không thể bị bóp méo.

Tại đại sảnh đường, không khí ngột ngạt bao trùm. Ngồi trên bục cao là Quan Chánh án người Pháp với bộ ria mép rậm rạp và đôi mắt nghiêm nghị. Ngay dãy bàn danh dự phía dưới, Mã Bá Hộ bệ vệ ngả lưng trên ghế bành gỗ gõ đỏ, tay chống ba-toong bịt bạc, chiếc nhẫn ngọc bích lớn ở ngón tay lấp lánh dưới ánh nắng sớm. Ngồi cạnh hắn là viên luật sư người Pháp bận áo choàng đen, tay lật giở xấp hồ sơ yêu cầu chi trả bảo hiểm siêu tốc.

Thấy cụ Cương cùng Hai Trọng giải tên tay sai bước vào, Mã Bá Hộ hơi khựng lại, da mặt trắng bệch co giật nhẹ một cái, nhưng rất nhanh sau đó lại nở nụ cười khẩy trơn tuột. Hắn đứng phắt dậy, chống mạnh gậy xuống sàn gạch bông, cất giọng trịch thượng: — Thưa Quan Chánh án! Thằng già làm thợ mộc này chẳng qua là kẻ tha phương cầu thực, ôm mối hận thù vớ vẩn với bổn phủ từ ba mươi năm trước. Nay nó dám bắt cóc gia đinh làm công của qua, rồi vác dao găm vu khống cho đốc phủ này mưu toan phóng hỏa! Kính xin tòa nghiêm trị lũ cùng đinh này tội vu oan giá họa cho bậc chức sắc!

Tên tay sai bị áp quỳ trước vành móng ngựa run rẩy rập đầu, lia lịa chối biến: — Bẩm Quan Lớn... bẩm ông Bá hộ tha mạng! Con túng tiền cờ bạc nên nửa đêm mò vào chòi mộc ăn trộm cối đồng cối sắt đem bán... Con dao này là con nhặt được ở bến tàu, con không biết gì hết!

Viên luật sư ngoại quốc lập tức đứng lên xua tay, cất giọng lơ lớ phụ họa: — Mọi lời khai vô căn cứ đều không có giá trị pháp lý. Hồ sơ hỏa hoạn kho An Thạnh đã được bảo hiểm L’Union thẩm định sơ bộ, xin Quan Chánh án chuẩn y lệnh giải ngân và trục xuất dân lấn chiếm đất đai!

Ký Lục Hoàng toan bước lên phản biện thì cụ Cương đã khẽ giơ tay ngăn lại. Cụ tiến lên một bước, tháo chiếc khăn rằn để lộ con dao găm và cục mỡ khoáng cháy dở đặt lên bàn lục sự, đoạn vòng tay cung kính nhưng giọng nói sang sảng vang khắp khán phòng: — Thưa Quan Chánh án, tôi là Trang Thế Cương, một thợ già nén trấu ở Chợ Mới. Tên trộm nào đi ăn cắp lại đem theo máng dầu hỏa và mỡ khoáng công nghiệp để thiêu rụi cả chòi? Lời nói của con người có thể mua chuộc bằng bạc trắng, nhưng tro than và sắt thép thì không bao giờ biết nói dối. Tôi xin phép được mang cối vam thủ công vào sân phụ của tòa, làm một bài khảo nghiệm vật lý nén nhiệt công khai ngay trước mắt quý tòa!

Viên Chánh án Pháp nhướng mày, lộ vẻ tò mò: — Khảo nghiệm vật lý? Một người thợ thủ công muốn chứng minh điều gì trước tòa?