Chương 13: Nước rỉ vách hầm

Tiếng hô hoán thất thanh của thằng Minh từ phía cửa hầm dội thẳng vào màng nhĩ Thang Bá Lãm như một tiếng sét giữa trời quang.

Lãm đang cùng anh Thược khiêng nốt buồng chuối ngự già thứ mười sáu từ ngoài bãi vào, nghe tiếng gọi liền vội vàng buông tay đỡ. Tim gã thắt lại, chân cẳng lấm lem bùn đất luống cuống lao vụt xuống bậc dốc. Vừa lách qua tấm liếp che cửa, gã đã thấy chị Nhàn tay vẫn ôm chặt hai chiếc rổ sảo đựng thảo dược, mặt mày tái mét chỉ vào mảng vách hướng Tây.

Dưới ánh sáng nhờ nhợ lọt qua khe liếp, một vệt nước đen sẫm, nhơn nhớt đang rỉ ra từ kẽ nứt đất nện. Từng giọt, từng giọt tí tách rớt xuống, làm xèo xèo một góc rãnh tro trấu mục bên dưới. Làn khói lam đang lượn êm ả bỗng chốc đứt đoạn, bốc lên mùi khét ngai ngái của bùn tanh gặp nhiệt.

— Chết dở rồi! — Lãm thốt lên, giọng lạc hẳn đi — Nước ngấm vào chân rãnh trấu rồi!

Gã quỳ thụp xuống nền đất lạnh buốt, đưa những ngón tay run rẩy sờ vào vệt nứt. Đốt ngón tay trỏ còn rớm máu khô do đám tay chân Hai Sâm cứa đêm trước khẽ nhói buốt, nhưng nỗi đau thể xác chẳng thấm tháp gì so với nỗi hoảng loạn đang bóp nghẹt lồng ngực gã. Mẻ chuối đại trà ba mươi buồng này là cọng rơm cứu mạng duy nhất của cả dòng họ, là danh dự, là mồ hôi nước mắt của ông nội và bố để chuộc lại cái tội tày đình do gã gây ra. Nếu rãnh trấu bị ngập úng, khói ấm tắt ngấm, chuối sẽ ủng lạnh và thối rữa từ chân cuống.

Cụ Cát vẫn ngồi bên khúc gỗ xoan mòn nhẵn, đôi mắt đục mờ nhìn chăm chú vào kẽ nứt đang rịn nước, giọng cụ trầm và đanh như thép nguội:

— Rãnh thoát nước mưa ven bờ mương ngoài vườn bị ứ nghẽn rồi. Đêm qua mưa phùn, nước bãi dồn về không thoát kịp nên ép qua mạch đất thẩm thấu vào vách hầm. Phải khơi thông mương ngoài bờ trước, rồi mới trát vá bên trong được!

— Để con ra vét mương! — Thược từ phía sau bước dấn lên, mặt đanh lại.

— Em… em đi với anh! — Lãm vùng dậy, không một giây chần chừ.

Chẳng màng đến bắp chân còn nhức nhối vết dao cứa và đôi bàn chân trần lạnh cóng vì gai cào đêm qua, Lãm vớ lấy chiếc xẻng cùn dựng bên vách, cắm đầu cắm cổ lao ngược lên mặt đất.

Gió bấc mé sông Đáy thốc từng cơn tê dại, quất rát rạt vào mặt. Đoạn mương đất sát mép rào vườn chuối ngự ngập ngụa rác rưởi, bùn lắng và bẹ chuối mục do trận mưa phùn đêm qua cuốn trôi về, đọng thành một vũng nước đen ngòm, tức nước ép thẳng vào sườn đồi đất bán âm nơi đặt căn hầm.

Không đắn đo, Lãm nhảy phắt xuống lòng mương sâu đến ngang bắp đùi. Nước bùn mùa đông lạnh như châm kim thấu buốt qua da thịt, sục thẳng vào những vết xước xát rớm máu ở cẳng chân khiến gã rùng mình run bần bật, hàm răng va vào nhau lập cập. Nhưng đôi tay gã như phát cuồng, vục từng lưỡi xẻng sâu hoắm vào lòng bùn đặc quánh, hất mạnh lên bờ bãi.

— Cẩn thận cái chân mày đấy, Lãm! — Thược quát lớn, rồi cũng nhảy ào xuống dòng nước buốt giá ngay cạnh em trai.

Thược cầm chiếc cuốc bàn to bản bổ từng nhát dứt khoát, kéo phăng những bọc rễ tre và bẹ chuối thối đang bịt kín cống thoát nước ra mé sông. Bùn bắn tung tóe, nhuộm đen từ ống quần đến vạt áo bay rách rưới của Lãm. Mỗi lần cúi xuống vục bùn, vết rạch ở ngón tay trỏ lại toác ra, máu hòa cùng bùn đất đỏ au, nhưng Lãm không dám dừng tay dù chỉ một nhịp thở. Gã cắn chặt môi đến bật máu, trong đầu chỉ luẩn quẩn ý nghĩ: phải cứu lấy hầm chuối, bằng bất cứ giá nào cũng không để mồ hôi của tổ tiên bị hủy hoại vì mình.

Một tảng đất sét pha rác lớn chẹn ngang họng cống ngầm, chiếc xẻng của Lãm chọc vào trơ trơ không suy suyển. Nước vẫn dềnh lên ngực mương. Tuyệt vọng và cuống cuồng, Lãm vứt xẻng, thụt cả hai cánh tay trần ngập sâu vào lòng bùn đen lạnh ngắt, dùng mười đầu ngón tay móc từng mảng rễ cây nhằng nhịt. Bùn cào rách da thịt, buốt nhức tận xương tủy.

— Để tao! Mày lui ra! — Thược hét lên, một tay túm lấy bả vai gầy guộc kéo xốc Lãm về phía sau, tay kia vung cuốc bổ mạnh một nhát làm vỡ tung tảng đất sét kết tảng.