Chương 14: Chuyến xe đò về phố

Minh giơ cao bức thư còn vương bụi đường, đôi mắt ánh lên niềm hy vọng rạng ngời giữa ánh lửa bập bùng nơi cửa hầm đất.

Cụ Cát khẽ ngẩng đầu, chòm râu cước rung rinh trong làn khói mỏng. Ánh mắt đùng đục của cụ nhìn thẳng vào người chắt đích tôn, giọng trầm ấm mà dứt khoát:

— Trời không phụ lòng người có tâm đâu chắt ạ. Cơ hội mở ra trước mắt, nhưng chuối chưa đủ độ chín thì chớ có vội vàng. Đêm nay, cả nhà phải dồn sức giữ lấy nhịp thở của lò đất.

Hiểu lời cụ cố dặn, Minh gật đầu thật mạnh rồi cẩn thận gấp lá thư nhét sâu vào túi áo ngực. Đêm đông buốt giá bao trùm bãi sông Đáy, gió bấc rít từng hồi ngoài rặng tre già, nhưng trong lòng hầm bán âm, hơi ấm từ rãnh tro mục quyện cùng hương bưởi đào, vỏ quế và hoa hồi vẫn tỏa lan bền bỉ. Minh ngồi sát mép rãnh đất, cẩn thận gạt từng lớp tro xám để bố Thược và chú Lãm thêm trấu mục. Bàn tay chú Lãm dẫu còn rớm máu sau buổi dầm mình nạo vét mương đất, nhưng động tác cầm chiếc que sắt uốn cong lưỡi liềm đã trở nên thuần thục, nhịp nhàng. Chốc chốc, chú lại nghiêng tai sát mép vách đất nện, hít hà làn khói lam rồi khẽ báo cho ông nội đang ngồi trên khúc gỗ xoan mòn nhẵn.

Bốn thế hệ thức trọn đêm canh lửa. Cho tới khi tiếng gà gáy ran mé bến đò báo hiệu canh năm, cụ Cát mới khẽ gật đầu, ra hiệu dỡ mẻ chuối.

Minh cùng bố Thược nhẹ nhàng gỡ từng sợi dây chão bện rơm trên giàn tre, chọn dỡ trước hai mươi buồng chuối ngự già đẹp nhất trong số ba mươi buồng đang ủ khói ấm thảo dược. Lớp vỏ xanh chát sần sùi hôm nào giờ đã ngả sang sắc vàng óng ả, mịn màng như tơ tằm, râu quả khô cong, đầu cuống vẫn xanh tươi cứng cáp. Mùi mật chuối ngọt lịm quyện cùng hương tinh dầu thanh khiết ùa ra ngạt ngào, khiến gian hầm ấm sực niềm hân hoan.

— Đẹp quá u nó ơi! Chuối chín đều tăm tắp, cuống không hề thâm dập một tí nào! — Bố Thược cất giọng sang sảng, hai tay cẩn thận đỡ từng buồng chuối chuyền lên miệng hầm.

Mẹ Nhàn cùng Minh nhanh thoăn thoắt xếp chuối vào hai mươi chiếc sọt tre đã được lót sẵn lớp rơm nếp mịn màng. Từng nải chuối ngự quả nhỏ tròn lẳn, cong đều tăm tắp, vỏ mỏng dính điểm lấm tấm những chấm thưng tựa hoa cúc mùa thu. Minh chèn thêm mấy lớp lá chuối tươi lên miệng sọt, lòng rộn ràng một niềm tin mãnh liệt.

Trời vừa hửng rạng ngày mười một tháng Chạp, sương sớm bãi sông Đáy còn giăng mờ mịt lối đi. Bố Thược và chú Lãm gánh các sọt chuối nặng trĩu ra tận bến đò bãi Trôi. Chuyến xe đò đầu ngày ọp ẹp nổ máy phì phò, nhả từng cuộn khói xám tro. Minh phụ bác tài chằng buộc cẩn thận các sọt tre lên nóc xe và khoang sau, rồi quay lại nhìn gia đình. Chú Lãm nắm chặt lấy tay Minh, giọng run run:

— Cháu lên phố cẩn thận nhé... Trông cậy cả vào cháu đấy, Minh ạ.

— Chú cứ yên tâm ở nhà giữ lò với cụ và ông nội. Con nhất định mang tin thắng lợi về!

Chiếc xe đò rung lắc dữ dội trên con đường liên tỉnh gập ghềnh ổ gà, nhằm hướng trung tâm Hà Nội thẳng tiến. Qua cầu Đen, cầu Giẽ rồi tiến sâu vào nội thành, cảnh sắc phố xá dần hiện ra với những dãy nhà ngói rêu phong xen lẫn biển hiệu rực rỡ của thời mở cửa.

Gần trưa, Minh có mặt tại khu phố Hàng Điếu – nơi diễn ra hội chợ nông sản đặc sản Tết. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký gian hàng nhờ sự hướng dẫn nhiệt tình của người bạn học, Minh nhanh chóng dỡ các sọt tre xuống, bày từng nải chuối ngự lên chiếc chõng tre mộc mạc. Cậu cẩn thận đặt thêm một chiếc đĩa gốm nhỏ, bóc sẵn hai quả chuối chín thơm phức để mời bà con nếm thử.

Chỉ ít phút sau, làn hương ngạt ngào độc nhất vô nhị từ gian hàng nhỏ đã lan tỏa khắp góc phố Hàng Điếu. Khác hẳn với mùi chuối giấm bằng đất đèn nồng nặc và hăng hắc bày bán la liệt ngoài chợ, chuối ngự họ Thang phảng phất hương hoa bưởi thanh tao quyện chút ấm nồng của quế chi, hoa hồi. Người đi sắm Tết bắt đầu hiếu kỳ dừng chân, vây quanh chõng tre của Minh xôn xao bàn tán.