Chương 5: Tiếng gậy của cụ cố

Tiếng kim loại va đập khô khốc còn dội vang trong gió bấc, lưỡi dao quắm cắm ngập vào thớ đất bãi phù sa rung lên bần bật. Cụ Thang Bá Cát thu chiếc gậy trúc bóng loáng về, hai bàn chân xỏ trong đôi guốc mộc nện vững như bàn thạch trên nền đất vườn lộng gió. Dưới mái tóc bạc trắng như cước bay lơ phơ trước trán, đôi mắt đục mờ vì dấu vết trăm năm của cụ quắc lên luồng uy lực thâm trầm, quét qua từng gương mặt đang sững sờ.

Ông Trọng ngã quỵ xuống cạnh bụi dong riềng, bàn tay phải quấn khăn rằn nhuốm máu buông thõng, toàn thân run rẩy lẩy bẩy như tàu lá chuối trước cơn dông. Cụ Cát không nhìn con trai, bước một bước ngắn, chắn ngang tầm mắt của đám người lạ mặt. Gió sông Đáy thốc lên lồng lộng, kéo theo mùi ngai ngái của bùn non và cỏ mật xộc vào sống mũi. Cụ hít một hơi thật sâu, giọng nói trầm vang, rành rẽ từng tiếng giữa khoảng sân bãi bỗng chốc lặng phắc:

— Đất này thấm mồ hôi, nước mắt và cả máu của tiên tổ họ Thang. Chừng nào tôi còn thở thì không một tấc đất nào ở cái bãi Trôi này được đem ra mua bán!

Hai Sâm giật bắn mình, bước chân toan sấn tới lập tức khựng lại. Gã trùm đất bãi khẽ nuốt nước bọt, sợi dây chuyền bạc to bản trên cổ rung rinh theo nhịp thở dồn. Đứng trước một cụ già đã sống vắt qua hai thế kỷ, từng chứng kiến bao tao loạn dâu bể của vùng bãi ven sông này, cái vẻ kẻ cả giảo hoạt thường ngày của gã bỗng chốc bay biến. Nhưng rồi nghĩ tới mối lợi và đám đàn em đang đứng sau lưng vác búa tạ, Hai Sâm lấy lại vẻ mặt lạnh tanh, hắng giọng:

— Cụ Thang… Tôi kính cụ là bậc đại thọ trong làng, nhưng việc này là việc làm ăn sòng phẳng giữa bác Trọng với tôi. Bác Trọng đã nhận cọc năm chỉ vàng lá móng rồng, còn thằng Lãm nợ sới bạc mười lăm triệu đồng trắng trợn ra đấy. Giờ cụ cản thế này, con trai cụ mang tiếng nuốt lời, mà thằng cháu nội cụ cũng khó giữ được đôi bàn tay lành lặn về ăn Tết!

Nghe nhắc đến tên mình, Lãm từ sau chum nước mưa run bắn người, khóc nấc lên một tiếng nghẹn ngào rồi vội vàng bịt chặt miệng.

Cụ Cát vẫn bình thản đón lấy ánh mắt giảo hoạt của Hai Sâm. Cụ không hề nao núng, cũng chẳng buông một lời gắt gỏng. Bàn tay thô ráp chai sần nứt nẻ của cụ từ từ thò vào trong túi áo bông cũ kỹ, rút ra một bọc vải điều nhỏ nhắn. Khi lớp vải đỏ thắm mở ra, năm miếng vàng lá móng rồng óng ánh hiện rõ mồn một dưới ánh sáng mờ đục của buổi sớm mùa đông. Đó chính là số vàng mà đêm qua cụ đã lặng lẽ nhặt lên từ nền gạch vỡ sau trận cãi vã của con cháu.

Cụ bước lại gần, chìa gói vàng ra trước mặt Hai Sâm. Động tác dứt khoát không chút ngập ngừng:

— Chú Hai Sâm, cầm lấy chỗ vàng này đem về. Họ Thang này từ thuở khai hoang lập ấp chưa từng lấy không của ai một đồng, cũng chẳng bao giờ quỵt nợ. Anh Trọng hồ đồ vì thương con mù quáng, tôi thay mặt dòng họ trả lại chú nguyên vẹn năm chỉ vàng cọc.

Hai Sâm trố mắt nhìn gói vàng nằm gọn trong lòng bàn tay gầy guộc đầy đồi mồi của cụ Cát. Bất đắc dĩ, gã đành phải đưa bàn tay thô kệch ra đón lấy, ngón tay run nhẹ khi chạm phải làn da lạnh buốt nhưng cứng cỏi của cụ già trăm tuổi. Cụ Cát khẽ gõ nhẹ đầu gậy trúc xuống đất, giọng dõng dạc:

— Còn khoản nợ mười lăm triệu bạc của thằng Lãm, chú cứ ghi sổ. Đúng ngày rằm tháng Chạp, chú cứ đàng hoàng bước vào cổng này mà nhận đủ tiền gốc. Tiền đó sẽ là tiền mồ hôi nước mắt làm ra từ chính vườn chuối ngự này, chứ không phải tiền xẻ thịt đất đai của tổ tiên để gán nợ!

Hai Sâm nắm chặt bọc vàng trong tay, trán gã lấm tấm mồ hôi dù gió đông đang thổi từng cơn buốt giá. Gã nhìn quanh, thấy anh Thược đang siết chặt chiếc đòn gánh tre đực trong tư thế sẵn sàng liều mạng, lại nhìn thấy cái uy nghiêm tựa núi Thái Sơn toát ra từ vóc dáng còng còng của cụ già trước mặt, bụng bảo dạ chưa thể manh động lúc này. Gã nhét vội bọc vàng vào túi ngực, cười nhạt buông lời dằn mặt:

— Được! Cụ đã mở lời thì Hai Sâm này nể mặt bậc đại thọ một lần. Hôm nay tôi thu quân. Nhưng tôi nói trước, hạn chót là chính ngọ ngày rằm tháng Chạp! Đúng ngày đó mà nhà cụ không gom đủ mười lăm triệu đồng tiền mặt trả nợ, thì đừng trách tôi cho người san phẳng cả vườn chuối này thành bình địa!

Nói đoạn, gã hất hàm ra hiệu cho hai tên đàn em vác búa tạ và bó cọc tre lùi ra ngõ. Tiếng nổ phành phạch cùng làn khói xanh khét lẹt của hai chiếc xe máy Simson rú lên rồi xa dần, trả lại sự tĩnh lặng rợn ngợp cho mảnh vườn ven sông Đáy.