Chương 7: Ngửi khói xem hơi

Từ trên gian nhà trên nhìn xuống bóng tối mịt mùng dưới chân vườn bãi, lòng ông Thang Bá Trọng cuộn lên từng cơn cồn cào như có xát muối. Ban chiều, lúc Thược vác nốt buồng chuối ngự thứ hai từ dưới hầm lên rồi thuật lại nỗi sợ kỳ quặc của thằng Lãm trước thanh sắt cời trấu, Lãm chỉ biết ôm đầu lúng búng bảo hoa mắt vì đói rồi lủi thủi trốn miết trong xó buồng. Nhưng sự lẩn tránh ấy làm sao xua đi được thực tại nghiệt ngã đang bủa vây nếp nhà này.

Canh ba. Tiếng gió bấc thổi hun hút qua vách nứa kẽo kẹt. Nằm trên chiếc phản gỗ xoan, ông Trọng trằn trọc lật qua lật lại, hai mắt trừng trừng nhìn lên rui mè xám xịt. Lòng bàn tay phải bị dao cứa hồi sáng tuy đã được đắp lá nhọ nồi và bó chặt bằng tấm khăn rằn, lúc này lại bắt đầu giật giật nhức buốt theo từng nhịp đập của cuống tim. Nhưng cái đau da thịt sao bì được với nỗi sợ hãi đang thắt nghẽn cổ họng ông. Năm chỉ vàng lá móng rồng – chỗ tiền cọc cứu mạng thằng con thứ – đã bị cụ Cát cương quyết trả lại cho Hai Sâm. Khoản nợ cờ bạc mười lăm triệu đồng cùng lời hẹn chính ngọ ngày rằm tháng Chạp như một lưỡi gươm vô hình treo lơ lửng trên đầu thằng Lãm. Liệu đám giang hồ sới bạc có để yên cho máu mủ của ông được lành lặn đến ngày rằm?

Ông Trọng lặng lẽ nhỏm dậy, nén tiếng ho húng hắng trong cổ họng. Khoác vội chiếc áo chấn thủ sờn chỉ, ông lần từng bước ra khỏi bậu cửa. Bàn chân trần chạm vào mặt đất đông lạnh ngắt khiến ông rùng mình. Phía chân vườn chuối, một vệt sáng vàng vọt le lói qua khe liếp cửa hầm bán âm cùng mùi khói trấu ngai ngái lượn lờ trong sương muối. Cụ già trăm tuổi vẫn chưa chịu đi nằm.

Lần theo mép rãnh đất trơn trượt, ông Trọng bước xuống từng bậc đất nện dẫn sâu vào lòng hầm. Vừa hé cánh liếp che cửa, cảnh tượng bên trong khiến ngực ông thắt lại.

Dưới ánh sáng nhờ nhợ hắt ra từ rãnh tro than ủ, cụ Thang Bá Cát đang còng lưng ngồi trên khúc gỗ xoan mòn nhẵn. Lưng cụ gập xuống sát mặt đất, chiếc áo tơi lá khoác hờ sau vai rung lên nhè nhẹ theo từng hơi thở già nua. Người cha một trăm lẻ năm tuổi của ông đang một mình thức trắng giữa đêm đông rét buốt. Đôi tay gầy guộc chằng chịt gân xanh của cụ cầm manh chiếu rách tẩm nước suối đẫm ướt, khẽ nâng lên rồi lại hạ xuống trên miệng rãnh đất để nắn nót ghìm giữ, điều tiết từng luồng khói xám nhạt lượn quanh hai buồng chuối bánh tẻ treo trên giàn tre.

— Thầy… thầy chưa ngủ ạ? — Giọng ông Trọng cất lên khàn đặc, ngập ngừng nơi ngực áo.

Cụ Cát không hề giật mình. Cụ chỉ chậm rãi xoay đầu lại, đôi mắt đùng đục như phủ mây mờ nhưng lại ánh lên vẻ tường tận mọi sự. Cụ khẽ gật đầu, đưa tay chỉ xuống chiếc đòn kê bằng gốc tre bên cạnh rãnh tro:

— Anh Trọng đấy à? Mất ngủ vì tiếc mấy chỉ vàng cọc hay lo cho ngón tay thằng Lãm? Ngồi xuống đây cho ấm.

Ông Trọng lí nhí bước tới, nép mình ngồi xuống mép đòn tre, hai bàn tay luống cuống kẹp vào giữa hai đầu gối để giấu đi lớp băng khăn rằn còn vấy máu khô. Cụ Cát với tay lấy chiếc ấm đất nung vùi bên rìa tro ấm, rót ra chiếc bát sành sứt một làn nước sẫm màu, bốc khói nghi ngút rồi chìa về phía ông:

— Uống bát nước vối nóng cho ấm tỳ vị. Bàn tay đau thế kia thì đừng có dầm sương bậy bạ.

Đón lấy bát nước vối ấm sực từ tay cha già, hơi nóng phả vào sống mũi làm mắt ông Trọng cay xè. Vị ngọt chát quen thuộc thấm vào đầu lưỡi, kéo theo bao ký ức xa xăm bỗng chốc dội về trong tâm trí người đàn ông đã bảy mươi tám tuổi. Cụ Cát khẽ cời nhẹ lớp trấu mục bên trên, để lộ ra đốm than đỏ au như hạt đỗ, rồi trầm ngâm: