Chương 19: Thanh thản sau cơn mưa

Cơn mưa rào đầu thu ào ạt trút xuống rồi cũng mau chóng ngớt hạt, trả lại cho làng Đồi Ong một bầu trời quang đãng, xanh ngăn ngắt như tấm lụa vừa giặt nước giếng khơi. Làn gió heo may man mác thổi qua rặng nhãn ven đường, cuốn đi cái oi nồng ngột ngạt tích tụ suốt mấy ngày biến cố. Đứng nép dưới mái hiên gian tiền tế đình làng, cụ Vệ Thường Sơn đưa mắt nhìn những giọt gianh tí tách nhỏ xuống bậc thềm gạch Bát Tràng. Lớp bụi đất cùng những vết tích hỗn loạn ban nãy đã bị dòng nước mưa mát lành cuốn trôi sạch bóng, để lại mặt sân phong rêu phẳng lặng, thanh sạch đến lạ thường.

Cụ Sơn khẽ thở phào, một cảm giác nhẹ nhõm như vừa trút được tảng đá đè nặng ngực bấy lâu lan tỏa khắp da thịt. Cụ quay bước vào gian hội đồng bên tả vu đình làng. Tại đây, Chủ nhiệm Nguyễn Văn Thịnh cùng đại diện chính quyền xã và cán bộ Ty Tài chính đang cẩn trọng hoàn tất các thủ tục pháp lý. Chiếc hòm gỗ lim bọc kẽm năm xưa được đặt ngay ngắn giữa bàn. Mười hai lượng vàng lá kháng chiến sáng ngời cùng tập danh sách Tuần lễ Vàng năm 1953 còn nguyên dấu triện đỏ thắm được kiểm đếm tỉ mỉ từng chi tiết, đối chiếu khớp từng dòng chữ rồi niêm phong cẩn mật vào hòm sắt chuyên dụng để bàn giao vào ngân khố Nhà nước theo đúng quy định.

Đặt chiếc bút máy xuống góc biên bản kiểm kê, Thịnh ngẩng lên nhìn cụ Sơn bằng ánh mắt chan chứa lòng cảm phục. Người chủ nhiệm trẻ bước tới, nắm chặt lấy bàn tay thô ráp của người thợ cả: “Nhờ có con mắt tinh tường và cái tâm sáng như gương của cụ mà hợp tác xã ta giữ trọn được tài sản của Nhà nước, lại rửa sạch được nỗi oan khuất cho người chiến sĩ đã khuất. Biên bản bàn giao đã lập đủ ba bản, chiều nay đồng chí bên huyện sẽ áp giải số vàng này về ngân khố tỉnh.”

Cụ Sơn điềm đạm vỗ nhẹ lên mu bàn tay Thịnh, giọng trầm ấm: “Của cải của dân, máu xương của bộ đội gửi gắm cho cách mạng thì trước sau cũng phải về đúng nơi đúng chốn. Tìm lại được mười hai lượng vàng cho công quỹ là tròn một phần trách nhiệm, nhưng già này mừng nhất là vong linh anh Lương từ nay không còn phải chịu tiếng bội phản.”

Rời gian hội đồng, hai ông cháu cụ Sơn rảo bước sang gian nhà truyền thống của xã nằm dưới bóng cây đa râm mát. Nơi đây, các cựu chiến binh du kích năm xưa cùng đội thanh niên chi đoàn đã tề tựu đông đủ, lặng lẽ lo việc hậu sự. Toàn bộ phần hài cốt của Đội trưởng du kích Đỗ Trọng Lương sau khi đưa lên từ đáy ngách ngầm đã được rửa bằng rượu gừng, lau sạch từng mảng bùn đỏ quặng sắt rồi khâm liệm trang trọng trong tấm vải điều đỏ thắm. Cỗ áo quan bằng gỗ thơm được đặt uy nghiêm giữa gian phòng, phủ lá cờ đỏ sao vàng tươi thắm. Trên bàn thờ dã chiến, khói hương trầm nghi ngút quyện vào không gian tĩnh lặng, thiêng liêng.

Cụ Sơn bước tới, đón lấy nén hương từ tay cháu An rồi kính cẩn vái trước linh cữu. Nhìn di ảnh người đội trưởng trẻ tuổi trong bộ áo trấn thủ năm xưa, lòng cụ rưng rưng niềm xúc động. Người lính kiên trung ấy đã nằm lạnh lẽo dưới lòng đất sâu suốt một phần tư thế kỷ, lấy thân mình che chở cho công quỹ kháng chiến, để rồi hôm nay được trở về giữa vòng tay ấm áp, trân trọng của đồng đội và quê hương. Lễ truy điệu chính thức trên đồi nghĩa trang liệt sĩ đã được Ủy ban xã ấn định vào cữ sáng sớm mai, và người nằm dưới suối vàng nay đã có thể thanh thản mỉm cười.

Rời nhà truyền thống khi bóng nắng đã xế về tây, cụ Sơn rủ An rảo bước men theo con ngõ nhỏ rợp bóng tre ngà dẫn sang xóm Trại để thăm cô giáo Mai. Gian nhà tranh ba vách đất vốn quanh năm hiu hắt, lạnh lẽo bởi những ánh mắt nghi ngại của người đời, nay bỗng ngập tràn ánh nắng thu vàng óng ả rọi qua kẽ lá.

Bước qua bậc cửa đất, cụ Sơn thấy cô Mai đang ngồi lặng bên chiếc bàn con bằng gỗ mộc. Trước mặt cô, chiếc huy hiệu Sao Vàng bằng đồng cùng cây bút máy Kim Tinh khắc tên Đỗ Trọng Lương được đặt trang trọng trên chiếc đĩa sứ hoa chanh trắng muốt. Nhìn thấy hai ông cháu cụ Sơn bước vào, cô Mai vội buông chiếc khăn tay, lập cập đứng dậy. Đôi mắt thâm quầng vì những đêm dài thức trắng bỗng rưng rưng, cô nghẹn ngào chắp hai tay trước ngực, toan sụp gối tạ ơn: “Bác Sơn... cháu An... Ơn trời bể của hai ông cháu, cả đời này cháu không biết lấy gì đền đáp...”