Chương 14: Trận Chiến Củi Lửa Ba Ngày Đêm

Cụ Dưỡng Hữu Bằng chống gậy tre đứng bên bậu cửa xưởng, đôi mắt sáng quắc dõi theo bóng lưng rắn rỏi của Thắng giữa sân gốm lộng gió sông Lam. Cụ đã nghe trọn từng lời đanh thép của chắt họ ném vào mặt đám gian thương, cũng nhìn thấy vệt khói xe com-măng-ca quẩn quanh rặng tràm trước khi biến mất vào màn đêm.

Bước lại gần, cụ khẽ đặt bàn tay gầy guộc nhưng ấm áp lên bờ vai đang căng cứng của Thắng:

— Con làm trúng lắm! Thợ gốm Cổ Bằng ta có thể chịu nghèo chịu đói, chứ nỏ bao giờ cúi đầu làm nô bộc cho đồng tiền bẩn. Lời đe dọa của thằng Đại chỉ là tiếng sủa cắn trộm của con thú cùng đường. Giờ Tý đã điểm, đừng bận lòng vì lũ rác rưởi nớ nữa, vào việc thôi con!

Thắng quay lại, ánh mắt ngời sáng gật đầu.

Trước cửa chiếc lò bầu năm gian sừng sững tựa lưng vào triền dốc ba mươi độ, hương trầm thơm ngát quyện vào mùi đất mộc. Cụ Bằng kính cẩn thắp ba nén nhang cắm vào bát tro trấu đặt trên hương án tạm. Lão nhân chín mươi ba tuổi quỳ sụp xuống chiếu cói, vái ba vái tạ ơn trời đất sông Lam và các bậc tiền nhân họ Dưỡng đã khai sinh ra dòng men tro rạn.

Đứng dậy, cụ đón lấy bùi nhùi rơm nếp đượm dầu từ tay Thắng, đích thân đưa vào cửa buồng số một.

“Xoè!”

Ngọn lửa đỏ tươi bùng lên, soi rọi gương mặt quắc thước ngập tràn nếp nhăn của cụ. Hơi nóng đầu tiên phả ra hầm hập xua tan cái giá buốt cuối đông. Màn đại chiến củi lửa kéo dài bảy mươi hai giờ chính thức khai hỏa.

Suốt hai mươi tư giờ đầu tiên, cụ Bằng không hề chợp mắt. Cụ ngồi trên chiếc ghế mây con ngay trước vòm lò, tay cầm que đóm liên tục quan sát sắc khói bay ra từ các lỗ dọi. Ngọn lửa đỏ hun khói từ từ sấy khô lượng ẩm còn sót lại trong năm mươi chiếc bát chiết yêu, bộ ché rượu và đôi bình tỳ bà cao ba thước. Thắng cùng đám thợ trẻ thoăn thoắt tiếp củi tràm vào cửa lò theo nhịp gõ đều đặn của gậy tre trong tay cụ.

Sang đến ngày thứ hai, lửa chuyển dần sang sắc vàng rơm rực rỡ, tiếng gốm mộc reo tí tách báo hiệu men tro bắt đầu ngấu nhiệt. Thế nhưng, giữa lúc lò đang cần nuốt củi tợn nhất để tiến dần đến ngưỡng chín men, tiếng bước chân huỳnh huỵch ngoài ngõ bỗng phá tan bầu không khí căng thẳng.

Thược mồ hôi nhễ nhại, vừa thở dốc vừa hốt hoảng lao vào:

— Cụ ơi! Nguy to rồi cụ ơi! Chiếc xe tải chở củi tràm già từ mỏ về qua dốc Côn Bằng thì bị kẻ xấu rải đinh năm phân ghim nát lốp, xe lật nghiêng nằm chết gí ở lưng đèo rồi! Bãi củi dự trữ của xưởng chỉ còn đủ đốt chừng ba cữ nữa thôi!

Đám thợ trẻ chung quanh mặt mày tái mét. Thiếu củi giữa chừng, nhiệt độ tụt dốc thì toàn bộ gốm mộc tráng men trong năm gian lò sẽ lập tức hóa thành xỉ sống vô giá trị.

Trái ngược với sự hoang mang của đám trẻ, cụ Bằng vẫn điềm tĩnh vuốt chòm râu bạc, giọng nói vang rền át cả tiếng gió bấc gầm gào:

— Việc chi mà phải cuống! Có ta ở đây, lửa Cổ Bằng nỏ bao giờ tắt được! Thắng, con dẫn anh em ra vườn sau dỡ sạch mấy giàn rào tre già phơi khô từ vụ trước đem chẻ nhỏ. Thược, chạy ngay vào xóm bảo bà con dốc hết các bồ vỏ trấu khô đem lại đây. Tre già đượm than, trấu khô bốc hỏa cực mạnh, ta dùng chúng cầm cự giữ áp suất cho buồng lò!