Chương 17: Bốn Mươi Ngày Lửa

Tiết Đại thử của tháng Bảy giáng xuống thung lũng Lam Sơn đợt nắng lửa hung tàn nhất trong trăm năm qua. Vầng dương đỏ rực tựa chiếc vạc đồng nung trên đỉnh trời không một gợn mây, đổ từng luồng chì nóng chảy xuống lòng chảo đá vôi. Ngoài đồng bãi, đất nẻ toác từng kẽ sâu hoắm như miệng giếng cạn; ngọn cỏ dại cháy khô giòn rụm, chỉ cần một tàn lửa nhỏ cũng đủ bùng cháy. Hơi nóng từ vách đá hắt ra hầm hập, ngột ngạt đến nghẹt thở. Gió nồm nam thổi thốc qua các hẻm núi mang theo luồng nhiệt rát bỏng táp vào da thịt, khiến vạn vật đều kiệt quệ rũ rượi.

Bất chấp cái bỏng rát của đất trời, lối mòn dẫn lên Động Thạch Lương chưa từng ngơi dấu chân người. Sớm tinh mơ ngày thứ bốn mươi mốt kể từ lúc niêm phong hầm lạnh, cụ Du chống gậy tre khập khiễng bước từng bước vững chãi qua sườn dốc thoai thoải. Theo sau cụ là Tiểu Thạch xách ngọn đèn dầu hạt sở cùng Ba Vạn vai mang chiếc sọt tre đan dày dặn. Dù vết thương cũ ở chân trái nhức buốt mỗi khi thời tiết khô hạn, ánh mắt của ông lão bảy mươi bảy tuổi vẫn sáng trong, tĩnh tại lạ thường.

Đến trước cửa động, Ba Vạn cẩn trọng rút then gỗ lim, nhẹ nhàng đẩy cánh liếp tre của buồng đệm so le hình chữ Z. Khi cánh cửa thứ hai khép lại sau lưng, luồng khí nóng thiêu đốt ngoài hẻm núi lập tức bị chặn đứng hoàn toàn. Hơi lạnh sâu buốt, tinh khiết và khô ráo ngập tràn không gian, mơn man làn da thô ráp của ba ông cháu, tựa hồ vừa bước sang một cõi đông thiên mát rượi.

Cụ Du khẽ gõ nhẹ đầu gậy tre xuống sàn đá, cất giọng trầm ấm:

— Thạch nhi, rọi đèn xuống sát rãnh sỏi cho ông xem nào.

Tiểu Thạch nhanh nhảu hạ thấp ngọn đèn. Ánh sáng vàng dịu soi rọi con rãnh nhỏ rải đầy cuội suối tròn nhẵn men theo chân vách hang. Từng giọt nước ngưng li ti đọng trên đá vôi tích tụ lại, tí tách nhỏ xuống lớp sỏi rồi róc rách xuôi dòng chảy thẳng ra hố tiêu tự nhiên bên ngoài. Lòng rãnh thông thoáng, không hề ứ đọng dù chỉ một vũng nước nhỏ.

Cụ Du cúi người, bàn tay chai sần luồn qua giát tre, bốc một nắm than củi vụn trộn tro trấu ở tầng đáy hầm lên quan sát. Cụ miết nhẹ những hạt tro giữa ngón tay. Lớp bột mịn tơi xốp, khô rang và xào xạc phát ra âm thanh êm tai.

— Tốt lắm, — Cụ Du khẽ mỉm cười gật đầu, ánh mắt lộ vẻ hài lòng. — Nước tan rỉ đến đâu theo rãnh sỏi chảy sạch đến đấy. Đáy hang khô ráo thế này thì hơi ẩm không thể ngấm ngược vào trong. Lớp khí đứng yên trong vỏ trấu nén chặt vẫn được giữ trọn vẹn, hơi nóng ngoài trời vĩnh viễn không chạm tới được nơi đây.

Ba Vạn đứng bên cạnh ngắm nhìn bức tường liếp tre đôi nhồi trấu dày hai thước sừng sững, không nén nổi tiếng thở phào thán phục:

— Cụ Du dạy thật chí lý! Mấy hôm trước nghe người dưới phố huyện kháo nhau ngoài đồng trâu bò say nắng ngã quỵ, con cứ thon thót lo khối băng trong hang tan hết. Không ngờ bước vào đây vẫn buốt giá như mùa đông năm ngoái!

— Vỏ trấu xốp rỗng xếp ken dày nhốt kín không khí, trấu nén càng chặt thì khí đứng yên càng vững, — Cụ Du vừa thong thả giảng giải, vừa tiến lại gần giát tre kê cao một thước trên trụ đá cuội. — Khí đứng yên là tấm áo giáp chắn nhiệt tốt nhất mà trời đất ban cho ta. Giờ ta mở bồ thuốc kiểm tra mẻ cuối cùng.

Tiểu Thạch cùng Ba Vạn cẩn thận lật mở lớp rơm bổi bện kín phía trên, dỡ từng tấm mê giát che miệng bồ. Dưới làn sương lạnh mỏng manh lững lờ bốc lên từ các khối băng bao bọc xung quanh, ba mươi bồ thảo dược tươi dần lộ diện. Cảnh tượng hiện ra khiến Ba Vạn tròn xoe mắt, còn Tiểu Thạch reo khẽ trong niềm vui sướng nghẹn ngào.

Suốt hơn bốn mươi ngày nằm giữa chảo lửa mùa hè, ba mươi bồ dược liệu vẫn tươi nguyên như thuở mới hái trên rừng về. Những củ sinh địa mập mạp, lớp vỏ mỏng ứa nhựa đỏ sẫm mát lạnh đầu ngón tay; từng bó bạch mao căn trắng ngà, giòn rụm còn đượm mùi đất đồi thoang thoảng; những khúc cát căn to bản chắc nịch mọng nước, tuyệt nhiên không hề có lấy một chấm mốc trắng hay vết thối nhũn nào. Tường băng tuyết bên ngoài tuy có hao gầy đi đôi chút nhưng vẫn rắn rỏi, quánh đặc một khối lam ngọc che chắn cho nguồn thuốc cứu mạng.