Chương 19: Bản Án Lương Tri

Tiếng gào thét hoảng loạn của Bạch Phước Cương vẫn còn dội vào những bức tường đá hoa cương lạnh buốt của đại sảnh phủ đường. Cụ Cù Hữu Trạch đứng sừng sững bên cạnh bàn tang vật, đôi mắt sáng quắc như mắt rái cá đêm nhìn kẻ tử thù đang co quắp dưới chân thềm. Chiếc nhẫn ngọc phỉ thúy vỡ đôi nằm trơ trọi cạnh thanh đà gỗ kiền kiền ngập dấu đinh rỉ, tựa như dấu chấm hết cho hai mươi năm quyền uy ngập tràn tội ác của tay Chánh thương bang tá bến Phù Kinh.

Theo hiệu lệnh của quan Chánh án, hai người lính bảo hộ bồng súng lập tức tiến lên, thẳng tay xốc nách Bạch Phước Cương lôi dậy. Gã trùm thương hội mềm nhũn như một tàu lá chuối héo, áo gấm the đen lấm lem bụi cát, khóe miệng sùi bọt mép và ánh mắt đờ đẫn mất hết thần khí. Đặng Khải Nguyên nhanh chóng đưa ngòi bút sắt ký xoẹt lên biên bản ghi lời tự thú vừa buột ra từ miệng kẻ thủ ác, rồi trịnh trọng trình lên bàn hội đồng xét xử.

Ở góc bàn phía tả, Tri phủ Trần Định mặt cắt không còn hột máu. Vị quan phụ tọa run lẩy bẩy, lén lút đứng dậy toan lách qua bức rèm lụa lui vào hậu đường. Nhưng viên quản lý tư pháp đã bước tới, dõng dạc giơ cao trát lệnh khẩn cấp do Tòa án bảo hộ ban hành:

“Tri phủ Trần Định! Ông bị đình chỉ chức vụ ngay tại chỗ để thẩm tra hành vi nhận hối lộ, đồng lõa bao che cho Bạch Phước Cương và cố tình bóp méo hồ sơ thảm án năm 1902!”

Trước sự chứng kiến của đông đảo bá tánh, chiếc mũ cánh chuồn và tấm thẻ bài ngà của Trần Định lập tức bị thu hồi. Vị tri phủ hống hách ngày nào giờ đây cúi gầm mặt, thảm hại lê từng bước chân nặng nề theo đám lính áp giải lui vào ngục tối cùng đám sai nha biến chất.

Một tiếng búa gỗ nện xuống mặt bàn vang lên khô khốc, xé toang bầu không khí ngột ngạt. Quan Chánh án người Pháp đứng dậy, chỉnh lại cặp kính tròn rồi cất giọng sang sảng đọc phán quyết:

“Chiếu theo các chứng cứ cơ học xác thực từ thanh đà lườn thuyền bị cưa vát, mười sáu chiếc đinh sắt khuyết đầu do lò rèn Lại Tư chế tạo, cùng mười lăm chứng từ chuyển ngân rút ba vạn đồng bạc Đông Dương có triện dấu của thương hội Vạn Hưng; chiếu theo lời tự thú công khai của bị cáo trước công đường: Tòa tuyên phạt Bạch Phước Cương mức án khổ sai chung thân, đày ra Côn Đảo về hai tội danh mưu sát người và cướp đoạt công quỹ ngân khố quốc gia! Tịch thu toàn bộ kho thóc, bến bãi, thuyền bè và tài sản của thương điếm Vạn Hưng để sung công quỹ bồi hoàn thiệt hại!”

Tiếng reo hò vang dậy như sấm ran từ ngoài sân phủ đường tràn vào đại sảnh. Dân chài xóm Ghềnh Rái ôm chầm lấy nhau, nước mắt tuôn rơi ròng ròng trên những gương mặt sạm đen vì nắng gió. Cụ Trạch siết chặt bàn tay gân guốc, lồng ngực phập phồng đón nhận từng luồng gió sông Gianh đang hào phóng thổi qua khung cửa lớn.

Quan Chánh án giơ tay ra hiệu giữ trật tự, rồi lật sang một tờ trát viền điều mang dấu ấn đỏ chót. Ông cất giọng trầm ấm, dõng dạc tuyên đọc phần phán quyết thiêng liêng nhất:

“Tòa án long trọng tuyên bố: Hủy bỏ toàn bộ bản án bất công năm 1902, xóa sạch mọi cáo trạng phản trắc và tư thông giặc cướp đối với người lái đò Cù Hữu Vĩnh! Các vật chứng đáy sông cùng chiếc la bàn nước đã chứng minh Cù Hữu Vĩnh là người cầm lái mẫn cán, tài ba, đã kiên cường chống chọi đến hơi thở cuối cùng để giữ an toàn cho chuyến thuyền trước bàn tay phá hoại của gian tặc. Nay phục hồi hoàn toàn danh dự trong sạch cho Cù Hữu Vĩnh, trả lại sự tôn nghiêm thanh bạch cho dòng họ Cù và toàn thể xóm chài Ghềnh Rái!”

Nghe đến đó, Cù Nhạn òa khóc nức nở. Cô gái mười chín tuổi quỳ sụp xuống bên cạnh ông nội, hai tay ôm chặt lấy thanh đà gỗ kiền kiền mòn vẹt. Suốt hai mươi năm ròng rã, cái danh “con gái kẻ phản trắc” đã đè nặng lên tuổi thơ của cô, xóm chài nghèo phải cắn răng chịu đựng bao lời gièm pha khinh rẻ. Giờ đây, vết nhơ muôn đời đã được gột rửa bằng chính sự thật sắt đá rực sáng giữa thanh thiên bạch nhật.

Cụ Trạch cúi xuống, đặt bàn tay ấm áp xoa lên mái tóc đen dày của cháu gái. Sống lưng cụ vẫn thẳng tắp như cọc tiêu bến nước, nhưng nơi khóe mắt hằn sâu vết chân chim, hai giọt lệ già nua khẽ lăn dài trên gò má đỏ au màu đồng hun. Cụ ngước mắt nhìn lên nóc đại sảnh, thầm thì trong tâm tưởng: “Vĩnh ơi, con nghe thấy chưa? Oan khiên của con đã tan rồi, dòng họ Cù ngẩng cao đầu rồi con ơi...”

Lúc bấy giờ, người thợ rèn già Lại Tư bước ra giữa vành móng ngựa. Thân hình tàn tật khập khiễng run lên bần bật, gương mặt chằng chịt vết bỏng cúi gập sát mặt đất. Quan Chánh án nhìn Lại Tư, giọng chùng xuống:

“Đối với thợ rèn Lại Tư, xét thấy bị cáo bị uy hiếp cưỡng bức, lại có công gìn giữ chiếc búa thép khắc triện mật và bản vẽ mười sáu chiếc đinh, đồng thời dũng cảm đứng ra làm nhân chứng sống vạch trần kẻ chủ mưu, Tòa quyết định giảm án: miễn truy cứu hình sự, giao cho địa phương quản thúc ba năm để chuộc lại lỗi lầm năm xưa.”

Vừa dứt lời, Lại Tư liền xoay người về phía cụ Trạch, quỳ rạp dập đầu ba lạy xuống nền đá: