Chương 7: Tàng Thư Vạn Hưng

Tiếng thở dốc của Cù Nhạn cùng lời báo nguy gấp gáp như gáo nước lạnh tạt vào căn chòi lá. Đặng Khải Nguyên khẽ đẩy gọng kính đồi mồi, nhìn vẻ âu lo nơi mắt cô gái trẻ rồi hướng sang cụ Cù Hữu Trạch. Bốn tên tuần đinh Vạn Hưng mang câu liêm, gậy sắt đã sục sạo tới lạch Cây Sung hòng tìm chòi rèn của thợ rèn Lại Tư.

“Cụ Trạch, cô Nhạn, hai người chớ hoảng,” Khải Nguyên hạ giọng trấn an. “Lạch Cây Sung chằng chịt ngõ ngách, chúng chưa thể tìm ra chòi rèn đầm Nước Mặn ngay. Hai người hãy nấp kỹ trong rặng sú, giữ vững thuyền nan quan sát từ xa. Bạch Phước Cương bắt đầu lùng bắt nhân chứng, nhưng cội rễ tội ác của hắn còn nằm ở dòng tiền ba vạn đồng bạc năm xưa. Tôi phải về phủ đường và Chi điếm Ngân hàng Đông Dương trước khi hắn kịp bôi xóa chứng từ. Có biến, tôi sẽ cử người chèo đò tin cậy cấp báo.”

Cụ Trạch siết chặt tay Khải Nguyên: “Thầy ký đi cẩn trọng. Lão sống tám mươi năm trên sông, quyết không để nhân chứng rơi vào tay phường bạo ngược.”

Rời bãi cát xóm Ghềnh, Khải Nguyên qua đò ngang sang bờ bắc, về khu tàng thư nha phủ và Chi điếm Ngân hàng Đông Dương hạt Gianh. Nơi đây tịch mịch nép sau rặng xà cừ cổ thụ. Dùng chùm chìa khóa ngạch Ký lục tư pháp mở toang cánh cửa gỗ lim, anh bước vào gian phòng nồng nặc mùi giấy cũ ẩm mốc.

Lần tới dãy kệ năm Nhâm Dần 1902, Khải Nguyên lau bụi trên tập sổ bọc da bò. Ngón tay anh lướt trên những dòng mực nho đã ố vàng. Vụ đắm thuyền xảy ra đêm mười bốn tháng Chín âm lịch khiến kho bạc mất trọn ba vạn đồng bạc Đông Dương; phủ đường vội vã kết luận số bạc đã vĩnh viễn chìm sâu đáy vực Họng Cọp.

Thế nhưng, sổ sách chi điếm ngân hàng sau đó nửa tháng lại phơi bày sự thật chấn động. Từ ngày mùng năm tháng Mười năm 1902, thương vụ Vạn Hưng của Bạch Phước Cương liên tục phát sinh các khoản ký thác tiền mặt khổng lồ, chia nhỏ thành mười lăm khoản vô danh tại ba chi nhánh phụ cận, mỗi khoản đúng hai ngàn đồng bạc con xòe.

Chưa đầy hai tháng sau thảm nạn, Bạch Phước Cương gom toàn bộ số ngân phiếu ấy mua đứt năm kho thóc lớn nhất bến Phù Kinh và ba mẫu bến bãi độc quyền đường sông. Cặm cụi cộng dồn, Khải Nguyên bàng hoàng nhận ra con số khớp từng cắc kẽm: đúng tròn ba vạn đồng bạc Đông Dương!

“Ba vạn đồng bạc xòe...” Khải Nguyên thì thào trong phẫn nộ. “Không hề có một đồng nào chìm dưới đáy vực! Hắn đục lườn cướp sạch số bạc trước khi xuất bến, rồi dùng chính máu xương của Cù Hữu Vĩnh để đắp nên cơ nghiệp Vạn Hưng!”

Đang mải miết ghi chép, một tiếng hắng giọng khô khốc vang lên từ ngách cửa. Khải Nguyên giật mình ngẩng đầu. Viên Tri phủ hạt Gianh—Trần Định—mặc áo the thâm, phe phẩy quạt lông ngỗng bước vào, ánh mắt sắc lẹm nhìn xoáy vào xấp hồ sơ mở toang.

“Thầy ký Nguyên, giữa trưa thanh vắng cớ sao lại chui rúc vào chốn tàng thư mạng nhện này để bới lông tìm vết?” Tri phủ chậm rãi buông giọng the thé.

Khải Nguyên đứng thẳng người, kính cẩn nhưng cương trực: “Bẩm quan lớn, tôi thừa lệnh Tòa án bảo hộ rà soát án cũ. Hồ sơ kho bạc năm 1902 có nhiều điểm khuất tất cần minh định rành rẽ.”

Tri phủ cười nhạt, quạt lông ngỗng gõ nhẹ lên tập sổ bộ: “Minh định? Hai mươi năm qua mồ mả người chết đã xanh cỏ. Án cũ có dấu son của quan Tiền nhiệm và viên Đại lý Pháp. Thầy ký hoạn lộ thênh thang, sao dại dột vấp vào tảng đá ngầm?”

“Thưa quan lớn, công lý không phân biệt thời gian,” Khải Nguyên dõng dạc. “Nếu thuyền đắm do kẻ gian cướp bạc, thì kẻ thủ ác dù khoác áo gấm mười đời cũng phải ra trước vành móng ngựa.”

Mặt Tri phủ sa sầm, buông giọng đe dọa: “Thầy ký chớ quên ngân sách hạt này trông vào thuế khóa của Vạn Hưng. Bạch bang tá là chỗ thân tình của các quan trên tỉnh. Ghế Ký lục muốn yên thì phải biết điều gì nên thấy, điều gì nên nhắm mắt. Cố chấp xới bùn, e rằng chưa rửa oan cho họ Cù thì thầy ký đã tự rước họa sát thân, mất chức đuổi về quê chăn vịt đấy!”