Chương 13: Lưỡi Đục Đo Thớ Tơ

Tiếng cười ngạo mạn của Quách Đình Lân như luồng gió độc xộc thẳng vào tai Lỗ Bá Thiệu, nhưng lão thợ già bảy mươi mốt tuổi không hề nao núng. Cụ Thiệu đứng thẳng lưng, ngực phập phồng kìm nén cơn đau âm ỉ nơi vết bỏng sau lưng. Cụ nhìn thẳng vào ánh mắt giễu cợt của viên Hữu Thị lang Lại bộ, khẽ cúi đầu hành lễ trước án thư của Khâm sai Ngự sử, giọng sang sảng:

— Bẩm Khâm sai đại nhân! Sơn ta dẫu dày ba lớp che được mắt trần, nhưng chẳng thể nào bẻ cong được chiều đi của thớ gỗ thị ngàn năm. Kẻ trộm văn tự có thể dùng vàng bạc quyền uy lấp kín mặt ngoài, song xương tủy bên trong vẫn lưu lại tội chứng rành rành.

Lời cụ vừa dứt, dưới chân thềm đá Minh Kính Đài, hàng trăm nho sinh và dân làng Cổ Lãm bắt đầu xôn xao bàn tán. Ánh mắt đám đông dõi theo từng cử chỉ của người thợ già áo vải thô.

Cụ Thiệu quay sang gật đầu với Đặng Minh Triết, rồi thong thả quỳ một gối, mở chiếc hòm gỗ mun gia bảo đặt bên cạnh. Đôi bàn tay chai sần với những khớp ngón dính vết mực mộc bản ăn sâu vào da thịt nhấc ra một phiến đá bùn non mịn màng màu xám tro, kế đó là chiếc đục xén gia truyền ba đời. Thân đục đúc bằng thép xanh rèn kỹ, chuôi tra gỗ mun bóng loáng mồ hôi tay của các bậc tiền nhân họ Lỗ.

Cụ cầm chiếc đục xén bằng tay phải, ngón tay cái miết nhẹ lên sống thép, mắt sáng quắc như sao sa:

— Thưa đại nhân cùng chư vị sĩ lâm Kinh Bắc! Gỗ thị vàng xứ ta trứ danh dùng làm ván in bởi thớ thịt dẻo dai, sợi tơ mịn màng. Cấu trúc của nó vận hành theo lẽ tự nhiên: các ống vi quản dẫn nhựa luôn chạy xuôi một chiều từ gốc lên ngọn cây. Người thợ mộc bản chân chính khi hạ dao khắc chữ thánh hiền bao giờ cũng nương theo chiều thớ ấy. Nhát đục thuận thớ thì lòng máng bóng láng, nét chữ thoát tục, nghìn năm mực ngấm không bao giờ tưa dập. Ngược lại, nếu kẻ nào mưu gian cạo sửa, cưỡng ép đục ngược chiều vi quản, rãnh gỗ ắt sẽ để lại vết xước tưa dập ngầm dưới đáy. Lớp sơn ta dẫu đen nhánh phẳng phiu đến đâu cũng chỉ là lớp da giả tạo đắp hờ trên miệng vết thương!

Quách Đình Lân nghe vậy thì mặt giật giật, chòm râu xén tỉa rung lên bần bật, nhưng ngoài miệng vẫn gằn từng tiếng trịch thượng:

— Bịa đặt xằng bậy! Lão già hồ đồ lấy chuyện đẽo cây đóng cọc ra để mê hoặc công đường hay sao?

Không để Quách Đình Lân kịp chối quanh, Minh Triết bước lên hai bước dõng dạc:

— Thưa Khâm sai đại nhân! Đêm trước tại kho văn khố mộc bản Văn miếu, thảo dân đã dùng sáp ong nguyên chất ép trọn vẹn khuôn dấu ba chữ Giải nguyên trên phiến ván này trước khi bị cấm binh truy sát. Xin đại nhân cho phép dâng lên đối chứng!

Triết cung kính mở tấm khăn chàm, nâng hai tay dâng khối sáp ong màu vàng sẫm lên trước án. Viên hiệu úy Đô Sát Viện đón lấy khối sáp, cẩn trọng đặt ngay ngắn trước mặt Khâm sai Vũ Đình Trực.

Dưới ánh ban mai rực rỡ, bề mặt khối sáp in rõ mồn một từng gờ nổi của ba chữ Giải nguyên. Ở vị trí chữ “Hoài”, nét bè ngang lộ rõ vẻ gượng gạo, và đặc biệt tại đáy rãnh chữ còn in hằn một vết xước ngược thớ sắc nhọn cùng một mẩu rãnh nhỏ chưa đầy nửa phân nghiêng lệch khác thường.