Chương 18: Lời Khai Dưới Mực Nghiên

Âm thanh xích sắt lê lết rợn người trên nền gạch hoa chanh vừa khuất sau cổng nách trường thi, viên hiệu úy Đô Sát Viện đã rảo bước tiến đến trước mặt Lỗ Bá Thiệu, kính cẩn chắp tay:

— Lão trượng, Khâm sai đại thần truyền mời hai thầy trò vào nội đường chứng kiến phiên cẩn thẩm.

Cụ Thiệu khẽ gật đầu, đưa mắt ra hiệu cho Đặng Minh Triết ôm chặt tráp gỗ lim bọc vải điều. Vết bỏng sau lưng cụ vẫn còn nhức âm ỉ theo từng nhịp thở, nhưng lồng ngực lão thợ già lúc này nhẹ nhõm lạ thường. Bước qua bức bình phong gỗ khảm xà cừ, gian nội đường trường thi hiện ra trang nghiêm dưới ánh nến sáp ong sáng quắc. Trên chiếc sập gụ đặt giữa gian phòng, tấm mộc bản Đăng khoa lục Tân Mão vẫn nằm nguyên vẹn, rãnh chữ son chu sa ánh lên rực rỡ như vừa được gột sạch bụi trần ba mươi năm.

Dưới nền gạch lạnh buốt, hai phạm nhân đã bị áp giải quỳ phục trước án thư. Quách Hoài run rẩy như thau nước đổ, chiếc gông sắt đè trĩu đôi vai gầy guộc khiến hắn cúi rạp trán sát đất, nước mũi nước mắt giàn giụa. Đứng bên cạnh, Quách Đình Lân dẫu bị bẻ gãy một ngón tay phải và rách toạc áo gấm thêu hoa cúc, gương mặt bệ vệ kia vẫn cố gượng nét trơ lỳ của kẻ từng quen thói hô mưa gọi gió nơi bộ Lại.

Khâm sai Ngự sử Vũ Đình Trực ngồi ngay ngắn sau án ngự ban, khuôn mặt chữ điền đanh lại, chòm râu hoa râm khẽ rung theo từng lời nói dõng dạc:

— Tội khi quân phạm thượng, cạo sửa mộc bản quốc gia, ám hại kẻ sĩ trung lương, lại thêm tội rút binh khí toan sát nhân ngay chốn công đường. Chiếu theo luật nước triều đình, tội ấy đủ tru di tam tộc, chém đầu bêu nơi cửa khuyết! Quách Hoài, ngươi muốn chết một mình hay kéo cả tông tộc họ Quách cùng vùi xác nơi bãi chém?

Tiếng kinh đường mộc nện đánh “chát” xuống án thư tựa tiếng sét giáng giữa trời quang. Quách Hoài giật bắn người, hồn xiêu phách lạc dập đầu lia lịa xuống sàn gạch đến bật máu:

— Khâm sai đại nhân tha mạng! Hạ quan… tội nhân xin khai hết! Xin đại nhân khai ân cho con trẻ vô tội! Năm Tân Mão ấy, tội nhân thi ba kỳ đều lạc vận, văn tứ tối tăm chẳng đủ đỗ tú tài. Tất cả đều do chú ruột tội nhân một tay sắp đặt! Chú ấy bảo họ Quách trăm năm chưa có ai đỗ đại khoa, không thể để vuột mất ngôi Giải nguyên vào tay một gã thầy đồ nghèo hèn kiết xác!

— Ngươi ngậm miệng lại! Đồ súc sinh vô dụng! — Quách Đình Lân gầm lên giận dữ, dẫu hai vai bị hai tên cấm kỵ dùng sống đao ghì chặt xuống đất.

Vũ Đình Trực nhướng mày, ánh mắt sắc lạnh quét qua:

— Để cho hắn nói! Một chữ cũng phải ghi rành rọt vào án từ!

Được lời như cởi tấm lòng, Quách Hoài vừa khóc nấc vừa dốc sạch can ruột:

— Đêm trước ngày treo bảng, chú con đã mang hai trăm lạng bạc nén cùng bốn hũ rượu cúc lén đút lót cho viên Giám thí quan đồng hương để lấy chìa khóa mật phòng kho mộc bản. Sau khi cạo sửa tên họ của Đặng Thế Doanh trên ván in thành tên con, chính chú con đã dùng năm mươi quan tiền mua chuộc hai tên lính canh bôi muội thông trét kín rãnh gỗ, lại ép bọn nha dịch đổi bài thi quyển thật của Doanh vào rương phế quyển, vu cho người ta tội mang văn phong trái phép để bịt miệng. Danh sách những kẻ nhận bạc, từ viên giám thí đến chân lại dịch giữ kho năm ấy, con đều ghi chép cẩn thận giấu trong ngăn kéo đáy tráp khảm ốc tại từ đường Quách gia ở phủ Từ Sơn!

Từng lời khai rành rọt như từng nhát đục xẻ toạc tấm màn nhung dối trá. Lỗ Bá Thiệu đứng tựa lưng vào mép cột lim, đôi bàn tay gân guốc bấm chặt vào vạt áo chàm. Mỗi cái tên ô lại được xướng lên là một vết thương rỉ máu trong quá khứ của học trò cụ lại được phơi bày dưới thanh thiên bạch nhật. Thế Doanh chết uất nghẹn bên cột đình trường thi năm ấy không phải vì tài hèn đức mọn, mà bởi một mạng lưới sâu mọt đã cấu kết bóp nghẹt mạng sống của một bậc nho gia bần hàn.

Ánh mắt Khâm sai chuyển sang Quách Đình Lân, giọng đanh thép tựa chuông đồng:

— Quách Đình Lân! Nhân chứng, tang vật, lời khai của kẻ đồng mưu đều đã rành rành. Ngươi còn lời nào để ngụy biện nữa chăng?

Quách Đình Lân thở dốc từng cơn nặng nhọc. Ngón tay trỏ bị dập nát rỉ máu tí tách xuống thềm gạch, chiếc nhẫn phỉ thúy nứt toác đã rơi mất tự lúc nào, để lộ vết sẹo cong vẹo hình lưỡi câu nhăn nhúm ở gốc ngón cái. Y ngẩng đầu nhìn lên án thư, rồi lại liếc sang phiến mộc bản Đăng khoa lục đang bừng sáng sắc đỏ chu sa. Ánh sáng ấy như chiếc gương chiếu yêu soi thấu tâm can đen tối của kẻ quyền thần.

Đầu y rũ xuống ngực, bờ vai đẫy đà sụp đổ hoàn toàn. Giọng y khàn đặc, đứt quãng như tiếng gỗ mục gãy vụn: