Chương 13: Bách nghệ ủ men điền thanh

Khang cùng Thược rảo bước theo đường xoan về xóm Trại, sau khi Đội trưởng Hợi rẽ sang kho đội chuẩn bị xe cộ. Nắng trưa đông hanh hao dát vệt vàng nhạt lên những mái rạ bạc màu. Lòng Khang nhẹ nhõm hẳn khi thấy dòng nước ngọt thau sạch lớp phèn chua, nhưng nỗi thắc thỏm về sức khỏe của cụ cố vẫn đè nặng từng nhịp thở. Vừa bước qua cánh cổng tre khép hờ, Khang đã ngỡ ngàng đứng sững giữa sân gạch.

Cụ Lư Thế Hùng đã gượng dậy tự lúc nào. Chiếc áo bông chần màu chàm sờn cổ được cài cúc cẩn thận, chòm râu bạc như cước rủ dài chấm ngực. Cụ ngồi trên chiếc ghế mây con bên thềm hiên, bàn tay gầy gò nổi gân xanh ấm áp đặt hờ lên đầu chiếc gậy tre đực nhẵn bóng. Sắc mặt cụ tuy còn vương chút mệt mỏi sau đêm dài dầm lạnh, song đôi mắt tinh anh đã lấy lại vẻ sáng quắc, an nhiên. Chiếc ấm đất nung trên bếp trấu cạnh đó tỏa làn khói mỏng thơm mùi lá vối khô.

Khang vội bước tới thềm hiên, ngồi thụp xuống bậc gạch cạnh ghế cụ, giọng mừng rỡ lẫn âu lo: – Cụ cố! Cụ đỡ mệt chưa mà đã ngồi ra đón gió thế này? Ngoài đồng nước ngọt thau sạch lớp màng chua mặn rồi cụ ạ, dải giấy quỳ của cô Thược chỉ còn ửng hồng nhạt thôi!

Thược dựng chiếc xe đạp Phượng Hoàng bên gốc ổi, bước lại gần thềm, hai tay nâng cuốn sổ tay dính vệt bùn khô và dải giấy quỳ: – Thưa Cụ Lư, mạch ngầm dưới đáy rãnh xương cá đã nằm yên, nước chảy về cống tây nam trong vắt. Đúng như lời cụ dạy, đất bắt đầu thở lại rồi.

Cụ Hùng mỉm cười, nếp nhăn nơi khóe mắt giãn ra hiền từ. Cụ nâng chiếc gậy tre gõ nhẹ xuống mặt gạch: – Lão ngồi đây nghe tiếng nước réo ngoài mương cái từ sớm, biết là con nước ngọt đã về. Đất rửa được mặn nhưng ruột đất còn đói, còn lạnh lắm. Rễ cải non manh mảnh như sợi chỉ, không có hơi ấm bọc lấy thì gặp rét nàng Bân khó mà sống nổi. Bây giờ phải làm phân xanh ngay, chớ để đất đợi.

Thược lật mở trang giấy trắng, đầu bút mực lướt nhẹ: – Thưa cụ, bà con quen dùng phân chuồng hoai mục hoặc rải đạm. Nay đạm kẹt ngoài ga chưa về, phân chuồng trong thôn lại không thấm tháp so với mười lăm mẫu ruộng, mình phải phối trộn thế nào ạ?

Cụ Hùng từ tốn giảng giải, giọng trầm ấm rành rẽ từng lời: – Thuận thiên thì cây cỏ quanh mình đều là thuốc bổ cho đất. Ra đầm lớn cắt ngọn điền thanh mập mạp, lá nó đượm chất đạm trời ban. Dưới mặt nước thì vớt bèo hoa dâu, bèo dâu mát rượi giữ ẩm và dẫn khí. Dưới đáy ao sâu vét lớp bùn non phù sa cổ chứa sẵn mầm men. Cứ rải một lớp thân lá điền thanh băm ngắn cỡ hai đốt ngón tay, trải đè lên một lớp bèo dâu dày nửa gang, rồi rắc một lượt tro bếp rơm rạ khử chua. Sau cùng, trát kín lớp bùn ao bên ngoài như đắp lò than. Nhớ cắm cọc tre rỗng ruột từ đỉnh xuống đáy để lấy chỗ cho đất thở, mầm men sống bên trong mới có khí mà ăn men sinh nhiệt.

Khang chăm chú nuốt từng lời của cụ cố, lòng rạo rực sinh lực mới. Mọi nỗi lo âu tích tụ suốt những ngày đất nghẽn phèn tan biến sạch trơn. Anh đứng phắt dậy, xốc lại vạt áo chàm: – Chắt hiểu rồi! Chắt xin phép cụ ra đầm ngay, trưa nay phải giục anh em làm cho kịp con nước.