Chương 14: Bàn tay dưỡng đất

Trần Đức Hợi vừa đặt chân lên bậc thềm điếm canh đê, toan nhấc ấm tích chè xanh ủ rơm sưởi ấm đôi bàn tay cóng buốt thì tiếng chân lạo xạo ngoài ngõ đồng đã dội tới. Bóng bác Vượng cùng ba xã viên xóm Chùa lầm lũi bước nhanh vào gian điếm, vẻ mặt hầm hầm sốt ruột. Bác Vượng đặt phịch chiếc cán cuốc xuống nền đất nện: – Chú Hợi này! Cả xóm Chùa đang nháo nhác lên rồi. Mười lăm mẫu ruộng vừa thau xong nước ngọt, cớ sao chú không cho mở kho xúc nốt mấy bao đạm Urê rải lót xuống mà cày cấy cho kịp? Chờ ba cái đống cỏ rác điền thanh ấy ngấu mục ra thì hết cả tháng Chạp, lỡ toi vụ đông thì giáp hạt cả làng ngửa tay xin cứu tế à?

Mấy người đi cùng phụ họa theo, tiếng bàn tán lao xao làm rộn cả góc điếm. Khang cùng Dũng cũng vừa hớt hải chạy xộc vào ngưỡng cửa, trán lấm tấm mồ hôi. Thấy bác Vượng gay gắt, Khang toan can ngăn nhưng Hợi đã khẽ giơ tay ra hiệu cho anh lùi lại.

Hợi chậm rãi châm điếu thuốc lào, rít một hơi giòn giã. Phả luồng khói xanh qua vách nứa, Hợi nhìn thẳng vào đôi mắt đỏ hoe vì lo âu của người xã viên kỳ cựu, giọng điềm đạm mà đanh thép: – Bác Vượng với bà con xóm Chùa sốt ruột cái ăn cữ giáp hạt, tấm lòng ấy tôi hiểu. Nhưng tôi hỏi thật bác, hai sào mạ dự phòng của Đội hai chết cháy ngoài đầm mương cách đây mấy hôm, bài học xương máu sờ sờ trước mắt các bác đã quên rồi ư?

Bác Vượng khựng lại, đôi môi mấp máy. Hợi đứng dậy, nhìn khắp lượt bà con: – Đất mười lăm mẫu này vừa thau qua nước phù sa, màng chua mặn tầng mặt tạm trôi nhưng nọc phèn ngầm bên dưới vẫn hung dữ lắm, hệt như than hồng vùi dưới tro tàn! Rễ mầm cải non nớt như đứa trẻ mới ốm dậy, vừa đâm xuống gặp hạt phân đạm tan ra xót buốt, rễ cháy khô thì lấy gì mà sống? Lúc ấy có đem vàng mười ra đền cũng chẳng kịp cứu mùa màng. Chỉ có tro bếp ấm và mùn ủ từ thân lá điền thanh, bèo dâu của cụ Lư mới bọc êm mầm non, hạ nốt cái chua ngầm mà dưỡng cho đất hồi sinh!

Lời nói rành rọt, thấu tình đạt lý của người đội trưởng dạn dày sương gió khiến gian điếm canh im phăng phắc. Mấy xã viên xóm Chùa đưa mắt nhìn nhau, vẻ gay gắt ban nãy chùng hẳn xuống.

Chợt tiếng then cửa khẽ kẽo kẹt, Thược cắp cuộn giấy xi măng lớn, chân mang đôi ủng lấm bùn bước vào gian điếm. Đặt cuộn giấy lên bàn tre, Thược bật ngọn đèn bão soi rõ những đường nét mực tàu vẽ mặt cắt tầng đất: – Báo cáo chú Hợi và các bác, cháu cùng anh Khang vừa đo đạc lại ngoài bãi. Tầng phèn rỉ sắt độc hại vẫn nằm ép dưới đáy sâu hơn một gang tay. Nếu chúng ta lên luống thấp như mọi năm, rễ rau đâm sâu sẽ chạm ngay mạch phèn.

Khang liền bước lên, ngón tay chai sạn chỉ vào sơ đồ tỉ mỉ: – Cháu với cô Thược tính rồi. Sáng mai, toàn đội phải đồng lòng lên luống cao đúng hai tấc, mặt luống rộng năm gang, xẻ rãnh thoát nước thật sâu kẹp hai bên. Luống cao ráo sẽ đón nắng ấm mùa đông, rễ búp cải non chỉ ăn lớp đất mặt tơi xốp trộn mùn ủ hoai mục mà không sợ phèn ngầm xông lên.

Bác Vượng ghé mắt vào bản vẽ ngắm nghía từng đường nét, thở dài nhẹ nhõm: – Hóa ra là thế... Chúng tôi ngoài bãi cứ ngỡ chú Hợi tiếc của không cho xuất đạm, thành ra nóng vội. Thôi, đội trưởng đã tính kỹ đến tận đường đi của rễ cây thế này, xóm Chùa chúng tôi xin nghe theo!