Chương 15: Hơi ấm trong lòng đống ủ

Khang nắm chặt đoạn que tre thăm nhiệt nóng rực, lòng bàn tay rát bỏng như vừa chạm vào thanh củi gắp ra từ bếp than. Đầu que rút từ ruột đống ủ bốc khói trắng nhờ nhờ, tỏa mùi khét nồng nặc của thân lá bị hun nóng.

Hợi thảng thốt rảo bước tới, vừa chạm tay vào thân que đã vội rụt lại: – Nóng ran thế này ư? Khang, có cháy đống phân không cháu?

Khang run giọng đáp dưới ánh đèn bão hắt hiu: – Cháu vừa rút cọc tre thông khí ra thì hơi nóng phả rát mặt. Khói khét lẹt thế này, cháu sợ đống ủ cháy hỏng ruột mất chú ơi!

Hợi ghé sát tai vào vách bùn ấm sực của ụ phân số một, lắng nghe từng tiếng lách tách khe khẽ truyền qua lớp rơm nếp. Người đội trưởng cắn môi, vỗ mạnh vào vai Khang: – Mau về làng đánh thức cụ cố! Chỉ cụ mới biết cách cứu mớ phân này. Chú ở đây canh chừng hai đống còn lại. Chạy nhanh lên!

Khang lao như tên bắn trong đêm đông buốt giá. Gió bấc quất rát mặt, đôi chân trần đạp thùm thụp trên lối đất bờ mương dẫn về xóm Trại.

Về đến cổng nhà, Khang đẩy then tre chạy vào gian buồng vách đất. Ngọn đèn hoa kỳ vặn nhỏ bỗng sáng bừng lên. Cụ Lư Thế Hùng đã thức giấc tự lúc nào, ngồi trên mép phản gỗ lim, chiếc áo bông trần trám khoác hờ trên vai: – Khang đấy à? Ngoài bãi có chuyện gì mà chân nam đá chân chiêu thế con?

Khang bước vội tới mép phản, thở hổn hển: – Cụ cố ơi, đống ủ số một ngoài đồng bốc khói nghi ngút! Cháu rút cọc tre thấy nóng rực như than, khét lẹt. Chú Hợi sợ men bách nghệ bị thiêu cháy, bảo cháu chạy về thưa với cụ cố!

Cụ Hùng nghe xong không hề biến sắc, khóe môi khẽ cong lên nét cười đôn hậu. Cụ đưa bàn tay ấm áp xoa đầu Khang: – Đừng cuống, cháu. Đống ủ bốc khói, cọc tre nóng ran là đất đang thở sinh nhiệt đấy. Thân cành điền thanh gặp bèo dâu dẻo quánh, lại có hơi ấm tro bếp kích hoạt thì men rơm rạ mới cắn ngấu chất xơ. Ruột ủ sôi sùng sục là lúc mầm sống đang cựa mình mạnh mẽ nhất.

Khang ngơ ngác chớp mắt: – Dạ... không phải cháy hỏng hả cụ cố?

– Cháy sao được khi bùn trát kín ngoài, ẩm ướt bên trong! – Cụ Hùng mỉm cười, với tay cầm chiếc gậy tre đực nhẵn bóng – Nhưng nhiệt bốc hăng quá dễ kiệt nước. Cứ về điếm canh chợp mắt cùng chú Hợi đi, sớm mai cụ ra đồng bày cách hãm nhiệt.

Sáng hôm sau, tiếng kẻng hợp tác xã vừa dứt ba hồi dồn dập, cụ Hùng đã chống gậy bước qua bờ vùng mười lăm mẫu. Khang và Thược vội chạy lại đỡ tay cụ. Phía sau, bác Vượng cùng hàng chục xã viên xóm Chùa cũng kéo đến, xì xào chỉ trỏ ba ụ phân mai rùa đang phả khói trắng lên bầu trời đông giá rét.

– Cụ Lư ơi, khói bốc ngùn ngụt cả đêm, liệu có cháy thành tro tàn không cụ? – Bác Vượng cất tiếng lo âu.

Cụ Hùng dừng chân trước ụ số một, nhìn khắp lượt bà con rồi quay sang bảo Khang: – Khang, con cầm xẻng nhỏ gạt nhẹ một mảng vỏ bùn ở sườn ụ phân này ra xem nào.