Chương 17: Gieo mầm trên nền tro trấu

Đặng Thị Thược đứng bên mép chiếc mẹt tre, đôi bàn tay hãy còn vương những hạt cải vàng óng, khẽ nín thở ngước nhìn bóng dáng cụ Lư Thế Hùng nơi ngưỡng cửa kho. Dưới ánh chiều đông hanh hao, chòm râu cước của cụ sáng lóa, chiếc gậy tre đực gõ nhịp đều đặn trên nền đất nện. Khang đứng chết lặng bên cạnh cô, đầu hơi cúi xuống, hai bàn tay siết chặt gấu áo chần bông như một đứa trẻ đang chờ đợi đòn roi phạt vạ vì lỗi lầm giấu giếm.

Thế nhưng, cụ Hùng không hề cất tiếng quở trách. Cụ thong thả bước lại gần, chống gậy bằng tay trái, rồi cúi người luồn những ngón tay gầy guộc nhưng ấm nóng vào lòng mẹt tre. Cụ vốc lên một nắm hạt cải mơ, đưa lại gần mắt ngắm nghía, đoạn đưa lên chóp mũi hít hà hương thơm nồng đượm của nắng hè còn đọng lại trong từng lớp vỏ. Khóe mắt cụ giãn ra, ánh lên tia nhìn đôn hậu:

– Khang này, con đừng sợ. Giữ hạt giống cho qua cơn bĩ cực là cái gốc của nhà nông. Cụ nhìn qua là biết, từng hạt cải này đều do chính tay con cùng mẹ chọn lọc từng bông mẩy nhất ngoài bãi bồi, phơi đủ chín con nắng rồi mới đem cất. Hạt đều chằn chặn, đanh chắc, mầm lực mạnh hơn hẳn giống kho huyện cấp về bị ẩm mốc xơ xác. Có tâm thương cây tiếc giống như thế, đất trời ắt chẳng phụ lòng.

Nghe cụ cố ôn tồn dạy bảo, tảng đá đè nặng trong lòng Khang dường như tan biến. Khang ngước lên, đôi mắt đỏ hoe vì xúc động. Thược đứng bên cạnh cũng thấy sống mũi mình cay cay. Tấm lòng bao dung của cụ già đại thọ như ngọn lửa sưởi ấm cả gian kho lạnh lẽo.

– Cháu Thược này! – Cụ Hùng quay sang cô cán bộ kỹ thuật trẻ, giọng rành rọt – Giống này vỏ dày, ngủ đông kỹ. Mau bảo Khang chuẩn bị chậu sành, pha nước ấm theo phép “hai sôi ba lạnh”, cứ hai gáo nước sôi thì hòa ba gáo nước giếng khơi ngọt mát. Cho hạt vào khuấy đều, hạt lép hạt lửng nổi lên thì vớt sạch bỏ đi, chỉ giữ lại hạt chìm đáy. Sau đó vớt ra để ráo, ủ vào thúng tre có lót lá chuối tươi hơ lửa mềm, rồi đặt cạnh bếp trấu âm ỉ trong bếp. Hơi ấm của bếp trấu sẽ đánh thức mầm ngủ chỉ sau một đêm.

– Cháu hiểu rồi ạ! – Thược phấn chấn đáp lời.

Suốt buổi chiều hôm ấy, gian bếp nhỏ rộn rã tiếng cười nói. Thược cùng Khang cẩn thận đong từng gáo nước ấm, vớt sạch những hạt lép nổi lềnh bềnh. Từng mớ hạt cải mẩy tròn được bọc kín trong lớp lá chuối tươi xanh mướt, ủ trọn hơi ấm nồng đượm từ bếp trấu suốt một đêm dài giá buốt.

Sáng hôm sau, khi tiếng kẻng hợp tác xã vừa gióng giả vang lên đầu làng, Thược vội vã chạy sang gian bếp. Khi cô nhẹ nhàng lật mở từng lớp lá chuối, một luồng hơi ẩm ấm áp tỏa ra ngào ngạt. Hàng vạn hạt cải mơ đã đồng loạt nứt nanh, nhú ra những chiếc mầm non trắng muốt như răng vừng, mập mạp và tràn trề nhựa sống.

– Nứt nanh rồi! Mầm bật đều tăm tắp rồi anh Khang ơi! – Thược reo lên, nét mặt rạng ngời.

Ngoài đồng chiêm, không khí lao động đã sôi sục từ tờ mờ sương. Đội trưởng Hợi dẫn đầu tổ vần công, xẻ các đống phân xanh điền thanh đã hoai mục tơi xốp, bốc khói ấm sực. Theo lời chỉ dẫn của cụ Hùng, xã viên gánh từng đôi sọt phân ủ trộn lẫn tro bếp mịn màng rải đều khắp các mặt luống. Một lớp đệm hữu cơ dày đúng hai đốt ngón tay được phủ lên nền đất mới thau chua, tỏa ra mùi thơm ngai ngái của cỏ cây phân giải, xua tan hoàn toàn cảm giác buốt giá của mùa đông.