Chương 21: Kỳ tích trên đồng trũng

Tiếng gọi gấp gáp của Chủ nhiệm Luân còn vang vọng trên triền đê, Khang đã vội buông chiếc đòn gánh ướt sũng sang mép rãnh. Anh đưa vạt áo trấn thủ còn vương khói trấu lên quệt ngang trán, lòng dạ bồn chồn nhìn về phía rặng tre đầu xóm Chùa. Bên cạnh anh, Đội trưởng Hợi luống cuống kéo thẳng lại chiếc áo bộ đội bốn túi bạc màu, còn Thược vội vàng vuốt lại hai bên mái và cặp gọn lọn tóc đuôi sam dính đầy sương sớm.

Từ phía con đường đất đỏ gồ ghề chạy ven mương, Chủ nhiệm Luân đang tất tả dẫn đường cho bốn cán bộ huyện. Đi đầu là một người đàn ông trạc ngũ tuần, vóc người quắc thước, mặc chiếc áo khoác bông màu cỏ úa, nách kẹp chiếc cặp da nâu sờn mép. Theo sau là ba thanh niên xách thước dây, sổ công tác, chân đều xỏ những đôi ủng cao su màu mỡ gà lấm lem bùn đất.

Vừa đặt chân xuống bờ vùng Đội hai, vị cán bộ huyện đi đầu bỗng khựng lại. Đôi mắt sau cặp kính trắng mở to, ngỡ ngàng đảo khắp một dải mười lăm mẫu đất trũng. Giữa cữ tháng Chạp rét căm căm, khi những cánh đồng chua mặn quanh vùng chỉ toàn gốc rạ xám ngoét phủ một lớp bụi mốc trắng xóa, thì trước mắt đoàn công tác lại là một thảm xanh mướt mát trải dài ngút ngàn. Từng luống cải mơ cuộn bẹ chắc nịch, mập mạp, mơn mởn đẫm sương mai, đứng thẳng tắp thành từng hàng ngay ngắn như một tấm lụa biếc khổng lồ phơi dưới ánh nắng sớm tinh khôi.

Chủ nhiệm Luân thở hổn hển, vội bước lên giới thiệu:

– Báo cáo đồng chí Phan Văn Cảnh, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện! Đây là toàn bộ diện tích hoa màu vụ đông của Đội sản xuất số hai Hợp tác xã Đông Chiêm chúng tôi đấy ạ.

Đồng chí Cảnh không đáp ngay. Ông bước nhanh về mép luống số một, chiếc cặp da kẹp chặt bên sườn. Bỏ qua bùn đất trơn trượt, ông cúi rạp người xuống, đôi bàn tay gầy guộc run rẩy vuốt ve từng phiến lá cải xanh bóng, không hề có lấy một vết thâm cóng nào sau đêm sương muối dữ dội. Để kiểm chứng tận cùng, vị Trưởng phòng khẽ luồn tay xuống gốc, nhẹ nhàng nhổ bật một bụi cải mơ bánh tẻ.

Khang đứng nín thở dõi theo từng cử chỉ của vị cán bộ huyện. Đất xốp tơi bổi bung ra, để lộ chùm rễ tơ trắng muốt, dài bằng cả gang tay, quấn chặt lấy những mảnh vụn màu nâu sẫm của thân lá điền thanh và mùn trấu mục. Không có mùi chua thối của phèn đọng, chỉ có hương thơm ngai ngái, ấm áp của đất lành đã thuần.

Đồng chí Cảnh đưa chùm rễ lên sát mũi ngửi một hơi thật sâu, rồi bẻ đôi cuống lá giòn tan, đưa mẩu bẹ mọng nước vào miệng nhai chậm rãi. Khang thấy khóe mắt người cán bộ huyện khẽ rung lên kinh ngạc:

– Ngọt! Cuống giòn, ngọt thanh mà không hề có chút vị chát đắng của đất mặn! Bộ rễ này ăn sâu hơn hai tấc đất xốp, tuyệt đối không bị nghẹt phèn. Đêm qua trạm khí tượng huyện đo được sương muối nặng hạt, tôi cứ ngỡ mười lăm mẫu trũng này đã cháy đen mặt lá, không ngờ rau cỏ ở đây lại mỡ màng đến bực này!

Thược lúc này mới bước lên một bước, tự tin mở cuốn sổ tay bìa cứng đã lấm tấm vài giọt sương sớm. Cô rành rọt báo cáo:

– Thưa đồng chí Trưởng phòng, toàn bộ diện tích này chúng tôi kiểm soát chặt chẽ bằng cách dùng tro bếp củi rơm để trung hòa nồng độ chua mặn trong đất, đưa về mức an toàn qua giấy quỳ tím. Đáy luống được lót đệm phân xanh ủ từ bèo hoa dâu và cây điền thanh, đạt nhiệt độ ủ ấm năm mươi lăm độ bách phân trước khi xuống giống, giúp rễ cây không bị giá buốt cắn phá. Đêm qua, khi sương muối tràn xuống, bà con đã hun khói rơm trấu chắn gió và dùng nước giếng khơi gánh tưới rửa sạch từng bẹ lá trước rạng đông.

Đội trưởng Hợi đứng bên, giọng nghẹn lại vì xúc động:

– Báo cáo anh Cảnh, dự kiến năng suất toàn đội đợt này đạt trên dưới bốn tạ rau tươi một sào, vượt xa định mức khoán của huyện giao. Mấy chục nóc nhà thôn Đông Chiêm chúng tôi qua được cái nạn đứt bữa giáp hạt rồi anh ạ!

Đồng chí Cảnh bước tới nắm chặt lấy đôi bàn tay thô ráp của Hợi, vỗ mạnh vào vai người đội trưởng: