Chương 22: Ngày hội cắt rau vụ đông

Hơi ấm từ bàn tay Thược trong buổi chiều tà hôm trước dường như vẫn còn vương lại nơi đầu ngón tay Khang, tiếp thêm cho anh luồng sinh khí dồi dào suốt đêm không ngủ. Khi những vệt rạng đông đầu tiên vừa hắt ánh hồng nhạt lên nền trời phía đông, sương sớm trên cánh đồng mười lăm mẫu bắt đầu tan dần, nhường chỗ cho sắc biếc mơn mởn trải dài tít tắp.

Từ phía triền đê rẽ vào xóm Chùa, tiếng bước chân thình thịch hòa cùng tiếng đòn gánh kĩu kịt và tiếng cười nói rộn rã đánh thức cả vùng quê chiêm trũng. Hàng trăm xã viên Đội sản xuất số hai cùng bà con khắp thôn Đông Chiêm mang theo quang sọt, thúng mủng, liềm hái túa ra bờ ruộng như trẩy hội. Khang xắn cao hai ống quần nâu đã ngả màu bùn, đứng ở đầu luống chính, đón từng làn gió sớm mang theo hương thơm ngai ngái, thanh khiết của bạt ngàn cải mơ cuộn bẹ.

– Ra quân thôi bà con ơi! Cắt thật khéo tay, giữ cho bẹ rau lành lặn! – Tiếng Đội trưởng Hợi dóng dả vang lên từ điếm canh đê.

Khang khom lưng, chiếc liềm bén ngọt trong tay lướt nhẹ sát gốc một bụi cải to bản. “Xoạch” một tiếng giòn tan, cây cải mơ nặng trịch nằm gọn trong lòng bàn tay chai sần của anh. Vết cắt ứa ra dòng nhựa trắng trong, cuống lá mập mạp bọc lấy lớp nõn non mỡ màng, không hề vương một chấm vàng úa hay vết cháy xót của phèn mặn.

Ngay luống bên cạnh, bác Vượng – người từng chán chường đòi bỏ ruộng hồi đầu đông – cũng vừa hạ liềm cắt xong một bụi rau lớn. Bác nâng niu bẹ cải xòe rộng như cánh quạt, hai bàn tay run run vì xúc động. Bác cẩn thận phủi sạch chút mùn rơm rạ còn dính nơi cuống, ngắm nghía lớp phấn mịn màng bao phủ mặt lá rồi đưa lên mũi hít một hơi thật sâu. Chẳng kìm được lòng mình, bác ngắt một mẩu cuống giòn rụm cho vào miệng nhai chậm rãi. Vị ngọt thanh, mát lịm tan nhanh nơi đầu lưỡi, đọng lại vị bùi ngọt đậm đà nơi cuống họng.

Bác Vượng nuốt ngụm nước bọt ngọt ngào, ngẩng đầu nhìn Khang, đôi mắt đỏ hoe ngấn nước:

– Ngọt lắm Khang ơi! Ngọt lịm như nước đường non ấy, chẳng thấy một tí vị chát chua nào của đất mặn cả! Nghĩ lại hồi đầu vụ tôi hồ đồ, cứ nghĩ đất chết thì người cũng đứt bữa, toan bỏ mặc ruộng đồng. Ai ngờ nhờ tài nghệ trị thổ dưỡng đất của Cụ cố Lư, mười lăm mẫu đất độc lại đẻ ra vàng thế này. Lát nữa xong việc, tôi phải sang tận nhà tạ lỗi với Cụ cố mới yên cái bụng!

Khang mỉm cười, giọng chất phác:

– Bác đừng bận lòng chuyện cũ. Cụ cố cháu vẫn bảo, đất có lúc hờn dỗi như người ốm, biết thuận theo trời đất mà bồi dưỡng thì đất chẳng bao giờ phụ lòng người đâu bác ạ.

Bác Vượng gật đầu lia lịa, hăng hái vung liềm thoăn thoắt. Khắp cánh đồng, tiếng liềm cắt rau xoành xoạch vang lên đều đặn. Những sọt tre ken dày nhanh chóng đầy ắp từng lớp cải xếp ngay ngắn, lớp cuống trắng nõn hướng vào trong, ngọn xanh biếc chìa ra ngoài. Các chàng trai khỏe mạnh gánh đôi bồ trĩu nặng nhanh nhẹn rảo bước trên bờ mương, nhịp đòn gánh tre uốn cong kĩu kịt theo từng bước chân hồ hởi.

Từng đoàn người gánh rau nườm nượp đổ về sân kho hợp tác xã. Giữa khoảng sân gạch thênh thang rợp bóng cây bàng già, không khí náo nhiệt như phiên chợ Tết. Đội trưởng Hợi đứng cạnh chiếc cân đòn bằng đồng sáng loáng, miệng cười tươi rói không ngậm tăm tre như mọi bận, tay liên tục điều chỉnh quả cân trượt trên cán.

– Sọt này sáu mươi hai cân! Ghi vào sổ công điểm cho tổ một! – Hợi hô to, giọng sang sảng át cả tiếng ồn ào.