Chương 5: Dựng Lại Lò Cũ

Nụ cười nham hiểm cùng con mắt độc nhất sáng quắc của Bùi Tuất như ghim chặt vào gáy Đặng Thạch. Lồng ngực anh thắt lại, cánh tay phải quấn băng vải thô khẽ siết chặt thân đòn gánh tre. Gã gian thương vẫn tựa lưng vào hốc đá tối tăm phía sau Hoàng Mậu, ngón tay khẽ gõ lách cách lên chiếc vòng kim loại bên hông như đang đếm ngược từng khắc sinh tồn của tiền đồn. Nhưng trước khi cơn giận kịp bốc lên đỉnh đầu Thạch, bàn tay gầy guộc chằng chịt sẹo bỏng của cụ Cát Vĩnh Hòa đã đặt lên vai anh, siết nhẹ.

"Đừng để mắt đến kẻ đứng trong bóng tối, Thạch," giọng cụ Hòa trầm lắng nhưng chắc nịch như phiến đá vôi. "Bảy ngày của chúng ta bắt đầu từ hơi thở này. Đi gom anh em lại, dọn lò!"

Cái gật đầu của người thầy già xua tan cơn phẫn uất trong lòng chàng trai trẻ. Thạch hít sâu một luồng không khí cay nồng mùi tro kiềm, quay ngoắt người rảo bước về phía các ngách hang tị nạn. Giọng anh vang rền, khỏe khoắn xuyên qua những vòm đá:

"Anh em xóm thợ đâu! Ai còn sức, cầm xẻng cuốc theo tôi ra vách đông!"

Chỉ mươi phút sau, hơn chục thanh niên trai tráng từ các xưởng mộc, đội bốc vác và lò rèn đã tề tựu. Họ kéo theo ba cỗ xe ba gác cũ kỹ hướng thẳng về phía chân vách đá phía đông của Vực Xanh. Nơi đây là khu phế tích lò nung vòm cuốn bị bỏ hoang từ hơn chục năm trước, đất đá sạt lở lấp gần nửa cửa buồng đốt, mạng nhện và rêu phong khô khốc phủ dày trên những mảng tường gạch nứt toác.

"Dọn sạch đống xà bần này trước!" Thạch hô lớn, xắn tay áo bên cánh tay lành lặn rồi lao vào bốc những tảng đá vôi đổ sụp.

Tiếng xẻng sắt va vào đá tảng ken két. Bụi mù bốc lên cay xè hai mắt, nhưng không một ai nề hà. Bắp tay Thạch gồng cứng, từng thớ cơ căng mọng dưới lớp da ngăm đen bóng nhẫy mồ hôi. Vết bỏng kiềm ở bắp tay phải nhói buốt mỗi khi anh nâng một khối đá nặng, nhưng hình ảnh bả vai lở loét của bé Út tại trạm xá lại thôi thúc anh dốc cạn sức lực.

Cụ Hòa bước vào lòng lò khi đống gạch vụn vừa được dọn quang. Chiếc bay sắt trên tay cụ khẽ gõ vào từng hàng gạch xây vòm cuốn. Âm thanh đục vang báo hiệu kết cấu bên trong. Cụ cúi người, nhặt lên một viên gạch màu vàng sẫm có bề mặt ráp mịn, đưa lên sát cặp kính bảo hộ nứt góc.

"Thạch, dặn anh em lựa kỹ," cụ Hòa quay lại, chỉ ngón tay chai sạn vào cấu trúc viên gạch. "Chỉ giữ lại loại gạch samốt chịu lửa có gân thô này. Những viên gạch đỏ thường pha cát tạp gặp nhiệt cao sẽ nứt toác, tuyệt đối không được đưa vào buồng đốt chính. Thu gom toàn bộ bùn chịu nhiệt từ đáy khe suối cạn về đây, nhào thật kỹ với bột quặng sa khoáng để trát lại các mạch nối."

Thạch chăm chú lắng nghe, gật đầu lia lịa rồi lập tức phân công hai nhóm. Một nhóm cạy gạch cũ phân loại theo chỉ dẫn của cụ, nhóm còn lại dùng bay sắt cạo sạch lớp rêu phong bám trên vách buồng đốt. Cụ Hòa đích thân cầm xô bùn dẻo quánh, tỉ mỉ miết từng đường bay vào các kẽ nứt sâu hoắm trên vòm lò. Từng động tác của người thợ cả bảy mươi mốt tuổi chuẩn xác và thuần thục lạ thường, bảo đảm buồng đốt kín khít tuyệt đối, không để thất thoát một phân áp suất nhiệt khi ngọn lửa lên tới đỉnh điểm.

Cách buồng lò chừng mươi thước, Lê Mai cùng nhóm phụ nữ trẻ đã dựng xong một tấm lán bạt dã chiến. Chiếc tạp dề vải thô của cô dính đầy bụi xám tro. Trước mặt Mai là ba chiếc nong tre đan dày, bên cạnh chất từng bao tro thực vật gom từ thung lũng sa mạc sau đợt cháy kiềm.

Mai dùng một chiếc rây sắt đan mắt nhỏ, nhẹ nhàng lắc đều tay. Bột tro mịn màng như phấn bay là là rớt xuống lòng nong, để lại những mảnh than vụn chưa cháy hết bên trên. Thạch mang hai xô nước sạch đi ngang qua, dừng chân nhìn cô gái:

"Mai, đống tro này có cần sàng kỹ đến thế không? Lò nung cần cả tạ cơ mà."

Mai ngước lên, đôi mắt sáng lấp lánh sau chiếc khăn che mặt, khẽ lắc đầu: