Chương 18: Nồi Xôi Thơm Lừng Cứu Giáp Hạt

Gió bấc rít từng cơn lạnh buốt qua rặng tre đầu ngõ thôn Ngọa Ngưu, cuốn theo đám bụi xám còn sót lại sau bước chân tháo chạy của đám người Tiền Mậu. Cụ Bì Thục Oanh chống gậy trúc đực già, cất bước chậm rãi dẫn đầu hai con trai và các cháu trở về mái nhà đất quen thuộc. Vừa bước chân qua bậu cửa, cụ liền dừng lại bên hiên, đưa mắt nhìn quanh khoảng sân nện đất còn thơm nồng mùi rơm rạ vụ mới.

Trước mặt cụ, những bồ sọt đan bằng tre già chứa đầy hạt Cửu Tiết Hoàng Đậu vừa thu hoạch từ năm mẫu ruộng hương hỏa nằm san sát nhau. Từng hạt đậu tròn mẩy, đanh vỏ, vàng óng ả như những giọt mật ong phơi nắng. Thế nhưng, trong tâm trí người mẹ già một trăm ba mươi tuổi, hình ảnh những đứa trẻ con hàng xóm nép sau lưng mẹ với gò má hóp sâu, đôi môi tím tái vì đói rét nơi sân đình lúc nãy vẫn cứ chập chờn khôn nguôi.

Cụ Oanh khẽ thở dài, quay sang nhìn hai con trai đang đứng đợi lệnh. Cụ ôn tồn bảo:

“Đại Lực, Nhị Hòa, hai đứa lại đây u bảo.”

Bì Đại Lực và Bì Nhị Hòa bước vội lại gần. Người con cả khom lưng, cất giọng trầm đặc:

“Dạ, u dạy thế nào, con xin nghe.”

Cụ Oanh đưa tay vỗ nhẹ lên bờ mép bồ đậu trĩu hạt, giọng chậm rãi mà rành rọt:

“Các con xem, năm mẫu ruộng tổ tiên nhờ ơn đất mẹ che chở, nhờ cả nhà ta đồng lòng vun xới mà thu về cả trăm bồ đậu mẩy đanh. Nhưng sương muối tàn phá, cỏ Tử Tinh cháy rụi, cả thôn Ngọa Ngưu này nhà nào cũng sạch bách bồ hũ, đứt bữa mấy ngày liền. Mắt u già rồi nhưng lòng dạ chẳng mù. Thấy người làng ôm bụng đói rét mà mình khư khư giữ hạt giữ bồ, hạt cơm nuốt vào cuống họng sao trôi cho đặng? Nay mối nguy khế ước đã dẹp xong, u tính thế này: Trừ ra một phần đậu hảo hạng để làm hạt giống vụ mới và chút ít gia đình dùng, còn lại trích phần lớn vụ mùa đem ra nấu xôi cứu tế bà con qua cơn giáp hạt. Ý hai đứa thấy sao?”

Nghe mẹ già giãi bày gan ruột, Bì Đại Lực không một chút đắn đo, khuôn mặt chữ điền rám nắng bừng lên nét kiên định:

“U dạy rất phải! Nếu không nhờ u sáng suốt thức tỉnh, con đã biến cả nhà thành kẻ không đất nương thân. Nay có hạt đậu sống sót qua bão sương, cứu được người làng cũng chính là tích phúc đức cho con cháu. Con nghe theo u!”

Bì Nhị Hòa bên cạnh cũng gật đầu lia lịa, giọng ôn hòa mà dứt khoát:

“Anh cả nói trúng bụng con. Ruộng đất bạc màu còn vực dậy được, huống chi tính mạng chòm xóm tối lửa tắt đèn có nhau. Con đi gánh nước, rửa bồ ngay đây!”

Hai người đàn ông vạm vỡ thoăn thoắt xắn cao tay áo, ghé vai vác từng thúng đậu vàng óng ả từ hiên nhà ra bể nước mưa bên gian bếp đất nện. Tiếng đậu rơi rào rào vào nong sảy, tiếng đãi vỏ lanh lách trong làn nước trong vắt hòa cùng tiếng cười nói rộn ràng xua tan bầu không khí ảm đạm ngày đông.

Nơi góc bếp, Thôi thị cùng nàng dâu thứ đã sớm quét tước tro than, bắc lên bếp kiềng chiếc chõ đồng cỡ lớn gia truyền. Bì Thu Mạch nhanh nhẹn dùng đôi tay búp măng thoăn thoắt vò từng vốc gạo nếp cái hoa vàng mới gặt, đem trộn đều với những hạt Cửu Tiết Hoàng Đậu vừa ngâm nở đẫy đà. Nàng múc một gáo nước suối Lạc Thủy tinh khiết tưới đều lên gạo đậu, khẽ mỉm cười quay sang cụ Oanh đang ngồi bên bậc cửa bếp:

“Bà nội xem, hạt đậu cổ này ngậm đủ sương nắng, hạt nào hạt nấy béo múp míp, đồ chung với nếp mới chắc chắn dẻo thơm lắm nội ạ!”

Cụ Oanh mỉm cười hiền từ, ánh mắt đong đầy ấm áp:

“Mạch nhi khéo tay, cứ đun lửa nhỏ liu riu cho hơi nóng ngấm sâu vào từng thớ hạt. Đậu chín tới thì mở vung đảo nhẹ một lượt, hạt đậu mới bở tơi mà không nát.”