Chương 3: Đào Đất Tìm Hũ Đậu Nghìn Năm

Cụ Bì Thục Oanh chống chiếc gậy trúc già xuống nền đất nện, tiếng cộp khô khốc vang lên giữa gian nhà đang chìm trong u uất. Ánh mắt cụ lướt qua đứa con cả đang ôm đầu gục mặt nơi bậu cửa, rồi dừng lại ở Nhị Hòa nét mặt còn bàng hoàng bên vách nứa.

“Đứng dậy cả đi,” giọng cụ Oanh trầm xuống, không còn vẻ gay gắt ban nãy mà đượm một nỗi xót xa sâu kín. “Trời sập cũng chưa đè chết người biết cày cuốc. Vào bếp dọn cơm, bụng đói thì chẳng nghĩ thông được việc gì đâu.”

Ngọn đèn dầu hạt đỗ thắp lên trên chiếc chõng tre ọp ẹp khi bóng tối buông hẳn xuống thôn Ngọa Ngưu. Mâm cơm tối đạm bạc dọn ra chỉ có một âu cháo ngô loãng nấu độn rau tàu bay cùng đĩa dưa cải muối chua. Hai đứa nhỏ Thu Mạch và Thu Trạch khép nép ngồi một góc, đôi mắt trong veo lấm lét nhìn hai người lớn. Cả Đại Lực lẫn Nhị Hòa đều bưng bát mà đũa chẳng buồn so, miếng ăn nghẹn đắng nơi cuống họng.

Cụ Oanh đặt bát cháo xuống mặt chõng tre, ánh mắt già nua nhìn thẳng vào hai người con trai đã ngoại tứ tuần. Cụ thở dài một tiếng, chậm rãi bảo:

“Đại Lực, Nhị Hòa, hai đứa các con từ thuở lọt lòng đã uống nước con suối Lạc Thủy, ăn ngô khoai trên mảnh đất này mà lớn. Năm mẫu ruộng hương hỏa ngoài kia, từng tấc đất thịt pha cát đều thấm đẫm mồ hôi của ông bà, cha mẹ khai hoang vỡ rậm. Đất đai là bầu sữa, là gốc rễ của nhà nông. Người ta bảo cây cỏ phù hoa phương Bắc đem lại bạc trắng, nhưng có ai tự hỏi rễ cây không bám nổi đất mẹ thì lấy gì trổ hoa kết quả? Chạy theo ảo mộng làm giàu nhanh của quân buôn giảo hoạt, chẳng khác nào tự chặt đứt rễ cây của chính mình.”

Bì Đại Lực buông rơi đôi đũa tre xuống mâm, hai bả vai vạm vỡ run lên bần bật. Nỗi ân hận tích tụ từ ban chiều như vỡ òa, gã bước vội ra khỏi chõng, quỳ sụp xuống nền đất ẩm trước mặt mẹ già. Hai giọt nước mắt lăn dài trên gò má rám nắng cày bừa:

“U ơi… con có tội! Con mê muội, con cứ ngỡ kiếm được mớ bạc cho con Mạch, thằng Trạch đỡ khổ, ngờ đâu suýt nữa đem cả mồ mả tổ tiên dâng cho quân cướp ngày. Nếu u không ngăn lại, con… con chính là đứa con bất hiếu làm tan nát cái nhà này!”

Nhị Hòa cũng vội vàng quỳ xuống cạnh anh trai, giọng nghẹn ngào:

“Con cũng có lỗi với u, với anh cả. Thấy đất vườn bị xót muối sau khi rải thử thứ phân độc ấy mà con nhát gan, không dám gắt gao can ngăn sớm, để u trăm ba mươi tuổi đầu còn phải lao tâm khổ tứ…”

Nhìn hai đứa con quỳ dưới chân, lồng ngực cụ Oanh dâng lên niềm xúc động khôn nguôi. Kiếp trước, chính cảnh chia lìa nợ nần đã xé nát mái nhà này; kiếp này, khi lòng người biết quay đầu, cội phúc gia đình mới thực sự được chắp vá. Cụ vươn bàn tay gầy guộc đầy vết chai sần, khẽ đặt lên vai Đại Lực rồi sang Nhị Hòa, khẽ đỡ hai con dậy:

“Biết sai mà sửa, ấy là cái gốc của đạo làm người. U không trách các con tham cảnh no ấm, chỉ răn các con nhớ lấy: lúa ngô nuôi sống đời người, còn phù hoa chỉ hại thân. Từ nay về sau, anh em phải thuận hòa, đồng lòng giữ chặt lấy năm mẫu ruộng. Có đất là còn tất cả, các con nghe rõ chưa?”

“Dạ, chúng con xin ghi lòng tạc dạ lời u!” Hai anh em đồng thanh đáp, ánh mắt kiên định nhìn nhau, xóa tan mọi khoảng cách ngột ngạt ban chiều.