Chương 10: Cánh Chuồn Ngậm Bạc

Chiếc ve thép trên tay cụ Dịch Đình Tuyên khẽ hạ xuống, đầu mũi thép mảnh mai chạm nhẹ vào mặt gỗ nghiến tạo một tiếng gõ thanh tao. Ánh mắt tinh anh của cụ hướng ra cửa xưởng, dừng lại nơi Dịch Đại Dũng đang đứng sững với sọt than lim trĩu nặng trên vai, mồ hôi còn bám dính lớp phù sa sông Đuống.

Cụ Tuyên mỉm cười hiền hậu, chòm râu cước rung nhè nhẹ theo nhịp thở êm ru:

“Đặt than xuống đi cháu! Khói than lim bến Thấu và tấm lòng thơm thảo của xóm chài đã về tới bệ lò rèn rồi. Lão đã cảm nhận được cái ấm nồng của nghĩa xóm tình làng ngay khi thuyền vừa chạm bờ bãi Trâu Lạc.”

Dũng trút sọt than vào góc gian chứa, đưa mu bàn tay áo gạt giọt mồ hôi bên thái dương rồi bước lại gần bàn đe, giọng rộn rã:

“Cụ tổ ơi, bà con bến Thấu với làng gốm Phù Lãng chu cấp đủ than già lửa, lại gom thêm cả mớ trâm cài, hoa tai bạc vụn. Lũ quan binh cắm cọc phong tỏa ngoài sông chẳng hay biết gì hết!”

“Trời không phụ lòng người ngay thật.” Cụ Tuyên gật đầu, ánh mắt bừng lên vẻ trang nghiêm. “Nguyên liệu đã đủ đầy, ngọn lửa lò thau được giữ trọn vẹn, giờ là lúc làng ta dốc hết tinh hoa bách nghệ. Cháu ra gọi mười hai tay búa vào đây cho lão.”

Chỉ lát sau, mười hai nghệ nhân rèn gò cự phách của họ Dịch đã tề tựu quanh bàn đe lớn. Mười hai người đàn ông vạm vỡ, áo nâu sẫm màu mồ hôi, mắt sáng quắc chăm chú hướng về bậc kỳ lão thượng thọ. Trước mặt họ, mười chiếc mâm cốt đồng thau đỏ trầm đã gò phẳng phiu, vành uốn đều đặn, nằm ngay ngắn trên giàn gỗ hương.

Cụ Tuyên đứng thẳng lưng, vận một luồng chân khí ấm nóng theo phép Hỏa Lô Quy Tức lắng sâu xuống đan điền. Thần thái cụ khoan thai, hai cánh tay nổi rõ những đường gân dẻo dai như dây chão thuyền buồm. Cụ cầm thỏi bạc nõn ròng vừa tinh luyện hôm trước, đặt lên đe sắt sáng bóng.

Chiếc búa con trong tay cụ vung lên. Không có tiếng nện chát chúa, chỉ có những nhịp gõ êm ái, mau lẹ mà dứt khoát: “Tách… tách… reng…”. Dưới đường búa điêu luyện, thỏi bạc nõn giãn dần ra, trải rộng trên mặt đe phẳng lì. Từng nhát búa nối tiếp nhau chuẩn xác như chim gõ kiến chuyền cành, không một vết rạn, không một gợn sóng. Chỉ trong chốc lát, khối kim loại đặc quánh đã biến thành một lá bạc mỏng tanh, trắng muốt, dẻo dai tựa cánh chuồn chuồn mùa hạ, khẽ rung rinh dưới làn gió sớm lùa qua khe liếp.

Đám thợ nín thở dõi theo, mắt không dám chớp. Cụ Tuyên nâng lá bạc lên ngang tầm mắt, đưa ngón tay cái miết nhẹ kiểm tra độ dày rồi cất giọng sang sảng:

“Các con, các cháu nhìn cho kỹ! Bạc nõn sau khi thổi tro gạn sạch chì thì dẻo như sáp ong, nhưng muốn tán thành lá mỏng mà không rách, cái tâm người thợ phải phẳng như mặt nước hồ thu. Búa giáng xuống không được vội vàng, dùng lực từ cổ tay chứ không cậy sức bờ vai. Giờ thì đến nhát ve ngậm bạc.”

Cụ với chiếc ve thép sắc lẹm, kê nghiêng một góc nhọn trên mặt chiếc mâm thau cốt mẫu. Tay trái cụ kẹp chặt lá bạc nõn, tay phải vung chiếc búa con bằng gỗ nghiến gõ dứt khoát.

“Cắc! Cắc! Cắc!”

Lưỡi ve thép lia ngọt sớt trên nền kim thau dẻo quánh, xẻ ra những đường rãnh ngậm tinh vi, sắc nét. Điều kỳ diệu là đường rãnh không hề làm thủng hay cong vênh mặt mâm, mép rãnh hé mở vừa khít để ngậm trọn mép lá bạc nõn vào lòng thau. Cụ Tuyên lia ve thoăn thoắt, chẳng cần mực vẽ hoa văn dẫn lối, từng nhát búa chuẩn xác như có thần trợ giúp.