Chương 17: Lửa Than Phơi Chân Lý

Đứng sừng sững bên hai chiếc án gỗ trước thềm phủ đường, cụ Dịch Đình Tuyên thu trọn vào tầm mắt nét mặt hóa đá của Diệp Hoài Tài. Chiếc quạt lụa ngưng bặt giữa tầng không cùng đôi bàn tay khô đét siết chặt cán quạt đến trắng bệch của tên thương nhân không lọt qua khỏi đôi mắt bách niên thượng thọ của cụ già họ Dịch. Cụ khẽ mỉm cười, một nụ cười thâm trầm bao dung của người đã sống qua gần hai thế kỷ dâu bể. Kẻ gian xảo dù có giảo hoạt đến đâu, đứng trước sự uy nghiêm của công lý và bàn đe tổ nghiệp cũng phải lộ ra nỗi khiếp nhược sâu kín trong lòng.

Khâm sai Lê Thanh Nhã vuốt chòm râu dài chấm ngực, gật đầu chuẩn tấu:

“Chuẩn lời lão trượng! Cống phẩm mừng thọ hoàng thượng cốt ở lòng thành và sự chân thực, há sợ lửa thử vàng, nước thử bạc. Bản chức cho phép lão trượng tùy nghi thi triển!”

Nhận được lệnh truyền, Dịch Đại Dũng đứng cạnh cụ tổ liền bước lên một bước, cung kính mở chiếc bị cói mộc mạc mang theo từ làng Đại Bái. Anh lấy ra chiếc bát đất nung đỏ quạch ủ những hòn than lim già đỏ rực lấy từ lò rèn sớm nay, cùng một ống tre bánh tẻ nút chặt lá chuối khô đựng thứ giấm thanh nếp cái hoa vàng ủ chum sành gia truyền. Cụ Tuyên đón lấy ống tre và chiếc kẹp sắt, ngón tay khẳng khiu chạm vào cật tre mát rượi, tâm trí định tĩnh tựa mặt hồ mùa thu không một gợn sóng. Cụ khẽ điều hòa hơi thở ấm áp theo phép rèn giũa truyền đời, dồn toàn bộ tinh lực vào từng đầu ngón tay. Đã đến lúc kim khí phải cất lên tiếng nói phân định trắng đen.

Cụ Tuyên chậm rãi bước sang chiếc án gỗ bên hữu. Tấm gấm hoa thêu rồng phượng sặc sỡ phủ trên chiếc mâm của quan nha đã được hai viên hộ vệ gỡ bỏ. Dưới ánh nắng ban mai, mặt mâm bạc sáng lóa một cách chói gắt, các đường viền gờ nổi hình long phụng trơn tuột, thiếu hẳn cái gân guốc, mộc mạc và có hồn của bàn tay người thợ rèn chân chính.

Cụ Tuyên khẽ rút nút lá chuối. Mùi giấm thanh chua nồng đặc trưng tỏa lan trong không khí, ngấm vào cánh mũi mọi người xung quanh. Cụ từ tốn nghiêng ống tre, rưới một vệt nước giấm trong vắt chạy một đường vòng cung qua lòng chiếc mâm bạc phủ nha.

Giọt giấm vừa chạm vào bề mặt láng bóng, không gian bỗng vang lên những tiếng xèo xèo nhỏ nhoi ghê rợn.

Chỉ trong vài nhịp thở, lớp ánh bạc hào nhoáng bắt đầu sủi bọt lấm tấm, rồi nhanh chóng đen sạm lại như muội than bếp lò. Dưới tác động của nước giấm thanh đậm đặc, lớp bạc mạ mỏng dính rộp lên từng mảng, tróc ra nham nhở, để lộ bên dưới một lớp kim loại màu xám tro nhờ nhờ, mềm oặt và xỉn đục.

Đó là cốt chì độn xỉ thô bỉ.

Một làn sóng xôn xao lập tức bùng nổ khắp sân phủ đường.

“Trời đất ơi! Chì! Toàn là cốt chì độn xỉ!”

“Mâm cống nộp triều đình mừng thọ đấng cửu trùng mà toàn chì với xỉ sắt thế kia ư?”

Tiếng bàn tán, chỉ trỏ của các bậc kỳ mục, dân buôn đò giang và thợ gốm Phù Lãng dội lên râm ran như ong vỡ tổ. Tiếng sủi bọt ghê rợn ấy dường như giáng một đòn sấm sét xuống đầu Diệp Hoài Tài; toàn thân hắn run rẩy như thằn lằn đứt đuôi, chiếc quạt lụa tuột khỏi ngón tay rơi cộp xuống nền gạch phủ.

Không một chút phân tâm bởi tiếng ồn ã xung quanh, cụ Dịch Đình Tuyên khoan thai xoay người sang chiếc án gỗ bên tả. Chiếc mâm bọc vải điều đỏ thắm của làng Đại Bái được mở ra.

Khoảng sân phủ đường dường như bừng sáng bởi sắc đồng thau đỏ trầm ấm áp. Từng nhát búa con gò tỉ mỉ tạo nên vành mâm tròn trịa, vững chãi như bờ đê sông Đuống. Trên nền kim thau dẻo quánh, từng thớ bạc nõn tinh khiết được tán mỏng như cánh chuồn, khảm chìm sâu vào các rãnh ve thép, hiện rõ hình ảnh mái chùa Diên Khánh cổ kính, nhịp cầu soi bóng, cây đa giếng nước và đàn trâu thong dong gặm cỏ nơi bãi bồi Trâu Lạc.

Cụ Tuyên cầm chiếc kẹp sắt, gắp một cục than lim già đượm lửa từ bát đất nung. Cục than đỏ rực, bốc lên hơi nóng hừng hực. Cụ giữ bàn tay già nua vững như bàn thạch, từ tốn đặt hòn than rực lửa lên chính giữa vệt bạc khảm hình mái chùa và đàn trâu.

Hơi nóng ngùn ngụt táp vào mặt mâm. Hàng trăm con mắt trố lên theo dõi, không một ai dám thở mạnh.

Qua chừng nửa khắc nung đỏ, cụ Tuyên nhấc kẹp sắt gắp hòn than lim trở lại bát đất. Cụ lấy tấm vải thô trắng sạch trong tay áo khẽ lau qua vệt tro mỏng bám trên mặt kim khí.