Chương 20: Khói Trà Vối Bến Sông

Tiếng reo hò dậy đất nơi sân phủ đường Thuận An còn vương trên vạt áo, Dịch Đại Dũng đã cùng bà con rước bản phán lệnh ngọc tỷ trở về trong rợp trời cờ hội. Tin thắng kiện tựa ngọn gió lành thổi dọc đôi bờ sông Đuống, cuốn phăng mọi u uất suốt ba mươi ngày đêm đằng đẵng. Làng Đại Bái mở hội ăn mừng lớn chưa từng thấy, thâu đêm suốt sáng trọn ba ngày ba đêm.

Dưới bến Trâu Lạc, hơn hai mươi chiếc thuyền nan của lão ngư Ba Vạn được kết hoa dâm bụt đỏ thắm, cắm cờ ngũ sắc phấp phới soi bóng xuống dòng nước đỏ nặng phù sa. Phường thợ gốm Phù Lãng sang chung vui, chở theo mấy cỗ xe bò chất đầy những chóe rượu nếp cái hoa vàng ủ men trấu thơm nức. Bà con dân chài bến Thấu, các bậc kỳ mục từ khắp các tổng lân cận cũng tề tựu chật ních bãi đình. Tiếng trống cơm, tiếng chiêng đồng rộn rã hòa cùng từng hồi chuông thâm nghiêm từ chùa Diên Khánh ngân vang, tan vào làn gió chiều bảng lảng khói hoàng hôn.

Đứng bên cạnh cụ tổ trên thềm đá xanh rêu phong trước cửa đình làng, ngực Dũng phập phồng những nhịp đập tự hào. Án hương tổ sư bách nghệ nghi ngút khói trầm, mâm ngũ quả và trầu cau đã bày biện tinh tươm. Cụ Dịch Đình Tuyên chậm rãi nâng chiếc mâm đồng cốt thau khảm bạc lá đầu tiên – chiếc mâm mẫu đã trải qua ngọn lửa than lim chứng minh khí tiết trước công đường – rồi trao sang hai tay chắt đích tôn.

“Đại Dũng, thay mặt trai tráng phường thợ, cháu hãy dâng mâm lên án tiền,” cụ Tuyên cất giọng trầm ấm, đôi mắt sáng tinh anh ánh lên niềm tin cậy tuyệt đối.

Dũng run run đón lấy. Mặt kim thau đỏ trầm nhẵn bóng, mát rượi dưới lòng bàn tay chai sần, nặng trĩu ân tình của tiền nhân và mồ hôi nước mắt của cả xóm rèn. Đây là nghi thức tôn kính ngàn đời của họ Dịch, chỉ dành riêng cho người kế nghiệp được bậc tộc trưởng đích thân công nhận trước bàn dân thiên hạ. Dũng cẩn trọng bước từng bước vững chãi, kính cẩn đặt chiếc mâm vào vị trí trang trọng nhất trước bài vị tổ nghề. Khi chàng trai lùi lại cúi đầu vái ba vái, tiếng reo mừng của các bô lão và thợ thuyền vang dậy cả một góc trời.

Dưới sân đình, lão ngư Ba Vạn bước lên, hai tay bưng đôi bát sành đầy ắp rượu trắng sóng sánh tiến về phía cụ Tuyên. Gương mặt sạm đen vì nắng gió sông hồ giãn ra thành một nụ cười rạng rỡ, giọng lão khàn khàn mà ấm áp lạ thường:

“Tôi chèo đò dọc bến Đuống này bốn mươi năm có lẻ, chưa từng thấy ai giỏi đấu lý như cụ! Mà lạ thay, cụ đấu không phải bằng tấc lưỡi giảo hoạt, mà bằng chính đôi bàn tay và cái tâm ngay thẳng của người cầm búa.”

Cụ Tuyên đón lấy bát rượu, khẽ nhấp một ngụm nhỏ rồi cười hiền từ:

“Lão Ba nói quá lời rồi. Bàn tay của người thợ chân chính nào cũng là lý lẽ đanh thép nhất, chỉ cần lòng mình giữ cho thật sạch thì kim khí qua tay mới sáng ngời, tà gian nào bẻ cong cho được.”

Dũng đứng tựa cột đình lắng nghe, từng lời cụ tổ thấm sâu vào tâm can như giọt sương ngấm vào thỏi kim thau dẻo quánh.

Đến sẩm tối, khi tuần rượu mừng dần vơi và tiếng hát chèo ngoài sân đình rộn rã hơn, Dũng rảo bước tản bộ xuống mép bến sông Trâu Lạc. Dưới bầu trời đêm lấp lánh ánh sao, mặt sông Đuống lung linh phản chiếu những ngọn đèn lồng giăng trên mạn thuyền nan. Gió sông thổi về mát rượi, xua tan bao oi nồng của lò than bễ lửa.

Dịch Nhân Hiệu từ sau bụi sậy chạy ùa tới, ngồi phịch xuống doi cát cạnh Dũng. Cậu thiếu niên mười lăm tuổi vẫn còn giữ nguyên vẻ lanh lợi, đôi mắt sáng ngời chăm chú nhìn người chú họ: