Chương 4: Bụi Than Bến Đuống

Tiếng sấm rền như xé toạc vòm trời phía mạn ngược, chớp giật nhằng nhịt rọi sáng rặng tre ngả nghiêng bên triền đê. Gió bấc thốc từng cơn lạnh buốt vào sân đình, cuốn theo bụi cát và lá khô rào rào.

Cụ Dịch Đình Tuyên thu tay khỏi vai Dịch Đại Dũng, sắc mặt nghiêm cẩn nhìn về phía bến sông Đuống mù mịt:

"Đại Dũng, giông lớn ập tới rồi! Ba thuyền than lim già từ mạn Bắc Giang vừa cập bến Trâu Lạc. Than lim là mạch sống của mười hai lò thau, gặp mưa ngấm nước thì hỏng hết lửa nung. Cháu lập tức dẫn đội đinh tráng bốc dỡ, đưa hết vào hầm chứa trước khi mưa tầm tã trút xuống!"

"Cháu tuân lệnh cụ tổ!"

Dũng chắp tay dứt khoát rồi quay ngoắt ra sân, vung cao cán búa sắt:

"Anh em đinh tráng, mang đòn cản, bao tải theo tôi ra bến Trâu Lạc!"

Hơn ba mươi trai tráng lực lưỡng đồng thanh dạ ran, tiếng chân rầm rập đạp gió lao thẳng về phía triền sông. Bầu trời đen kịt như sập xuống, mặt nước sông Đuống cuộn sóng đỏ ngầu phù sa, vỗ bồm bộp vào mạn ba chiếc thuyền nan to lớn đang chòng chành neo sát bãi bồi. Những phu thuyền đang hối hả gỡ dây chằng, chuyển từng sọt than lim đen nhánh, nặng trịch lên bờ. Thứ than củi gỗ lim nung kỹ óng ánh như đá huyền, gõ vào nhau nghe đanh giòn, là thức đốt duy nhất giữ được ngọn lửa rực hồng bền bỉ để nung chảy đồng thau bí truyền.

"Bác lái, chuyển nhanh lên bãi!" Dũng hét lớn át tiếng gió rít, sấn tới ghé vai cất bổng một sọt than nặng trĩu.

Đúng lúc ấy, từ sau bụi dứa dại mé bến sông, một tràng phèng la vang lên chát chúa. Hơn hai mươi tên tuần đinh phủ nha tay cầm gậy gộc, giáo dài xông ra vây kín lối lên đê. Kẻ dẫn đầu là Cai tuần họ Mã, mặt rỗ chằng chịt, miệng ngậm tăm, khoác áo nẹp đỏ hếch hàm bước tới.

"Dừng tay hết lại!" Mã Cai tuần quát the thé, vung roi mây chỉ thẳng vào mặt đám phu thuyền. "Bản nha nhận được mật báo, có thuyền lạ chở quặng lậu và hàng cấm cập bãi Trâu Lạc! Toàn bộ thuyền bè, hàng hóa phải giữ nguyên tại chỗ để kiểm xét!"

Đám phu thuyền run rẩy co cụm lại. Dũng đặt sọt than xuống cát, bước lên chắn trước mũi thuyền, hai bàn tay siết chặt:

"Mã Cai tuần! Đây là than lim do phường thợ Đại Bái chúng tôi đặt mua từ mạn ngược để phục vụ việc đúc rèn cống phẩm triều đình. Giấy thông hành bến đò, dấu triện kiểm soát tuần ty có đủ cả, sao các ông lại bảo là hàng cấm?"

Mã Cai tuần cười khẩy, bước tới trước sọt than lim của Dũng, giơ chân đạp mạnh. Sọt tre lật nhào, than củi đen nhánh văng tung tóe ra nền bùn ướt át. Hắn rút phắt thanh kiếm ngắn bên hông chém toạc thêm một bao tải gai, gằn giọng:

"Có cấm hay không là do bản nha xét! Ai biết lũ thợ chúng mày có giấu bạc thỏi buôn lậu dưới đáy than hay không? Người đâu, áp giải ba chiếc thuyền này về bến phủ Thuận An để khám xét kỹ càng!"

Nhìn từng tảng than lim quý giá văng xuống vũng nước, Dũng sôi máu nóng, quai hàm bạnh ra, gân tay nổi cuồn cuộn. Anh dợm bước tới, bàn tay to bản toan chộp lấy cổ áo tên cai tuần. Nhưng đúng lúc ấy, lời răn dạy thâm trầm của cụ Tuyên bên hương án bỗng dội về trong tâm trí anh: “Người làm thợ phải biết dùng ngọn lửa chính khí và đôi bàn tay tài hoa mà đánh bại mưu gian, chớ cậy sức làm càn để mắc mưu kẻ xấu.”