Chương 8: Thổi Tro Luyện Bạc

Mệnh lệnh chuẩn bị tro rơm vừa dứt khỏi miệng cụ Tuyên, cả gian luyện kim bỗng chốc lặng phắc. Mười hai tay búa cùng đám trai đinh sững sờ nhìn cụ, rồi như bừng tỉnh khỏi cơn mê muội, Dịch Đại Dũng vội vàng gạt nước mắt, chắp tay đáp vang:

"Cháu xin vâng lệnh cụ tổ! Ngay rạng sáng nay, cháu sẽ cho anh em quét dọn sạch các gốc rạ nếp cái hoa vàng khô nỏ nhất trong làng mang về đốt tro!"

Chẳng đợi trời tỏ rạng, tiếng chày giã rơm nện thình thịch đã rộn lên khắp các ngõ ngách Đại Bái. Khi ánh bình minh đầu tiên rọi qua màn sương sớm trên dải phù sa bãi Trâu Lạc, ba gánh tro rơm nếp mịn màng, thơm nồng mùi đồng bãi đã được gánh vào đặt giữa gian luyện kim.

Cụ Dịch Đình Tuyên bước chậm rãi quanh một chiếc lò đất nung tròn đặc biệt vừa được đắp lại bằng đất sét trắng trộn vụn gốm. Cụ cúi người, đôi bàn tay gân guốc nâng từng vốc tro xốp mịn rải đều vào lòng lò, cẩn trọng dùng một chiếc vồ gỗ nghiến nén chặt từng lớp một. Đáy lò tro được khoét sâu tựa lòng chảo, xung quanh be bờ dày dặn chừng nửa thước.

Đám thợ trẻ đứng quây quần chung quanh, nín thở dõi theo từng cử chỉ điềm tĩnh của bậc kỳ lão. Cụ Tuyên ngẩng lên, đưa mắt nhìn Dịch Đại Dũng và các tay búa nòng cốt, cất giọng sang sảng giảng giải:

"Các cháu hãy nhìn cho kỹ. Người ngoài nghề chỉ biết dùng lửa mạnh nung chảy, nhưng bách nghệ Đại Bái ta từ xưa đã thấu tỏ tính nết của từng loại kim khí. Chì tính nặng mà mềm, gặp sức lửa lớn thì rữa nát thành váng xỉ nhờn nhụa; còn bạc nõn ròng thì tính thuần khiết, thanh cao, dẫu tan chảy vẫn giữ trọn linh hồn lóng lánh. Nay ta lấy tro rơm nếp già nén chặt làm đáy lò, bên trên phủ lớp than lim hồng đượm. Khi gió bễ thổi tới mức chuẩn xác, luồng khí nóng sẽ thiêu đốt tạp chất xỉ chì bốc khói, khiến khối chì rữa tan ngấm sâu xuống từng kẽ tro xốp như nước mưa thấm vào đất cát. Tro rơm hút trọn phần đục bẩn, phần bạc thanh khiết nhẹ hơn sẽ tự khắc nổi lên bề mặt, vẹn nguyên không mất đi một phân một chỉ."

Nghe lời giải thích thấu đáo, gương mặt sạm đen vì khói than của Dũng bừng lên niềm hy vọng. Anh cùng hai người thợ lực lưỡng cẩn thận khiêng nồi đất nung chứa khối bạc xám ngoét đặt lên lòng lò tro.

Cụ Tuyên đích thân ngồi xếp bằng bên bệ quạt bễ, tà áo nâu sồng buông thõng chạm nền đất. Cụ nhắm hờ đôi mắt, hít một hơi dài dẫn khí ấm nóng từ lòng bàn tay luân chuyển khắp kinh mạch, vận dụng trọn vẹn phép dưỡng sinh Hỏa Lô Quy Tức lắng sâu xuống đan điền. Hơi thở cụ trở nên êm ái, nhịp nhàng tựa sóng nước sông Đuống lúc lặng gió, giúp thân thể trăm bảy mươi tuổi bền bỉ như cột gỗ lim chôn sâu dưới đất bùn.

"Kéo bễ!" Cụ Tuyên khẽ hạ lệnh.

Hai tay búa lão luyện cầm cần bễ nhịp nhàng đẩy tới. Than lim bén lửa nổ lách tách, ánh lửa đỏ rực liếm láp quanh lòng chảo tro. Cụ Tuyên một tay cầm thanh sắt dài gạt than, một tay khẽ điều chỉnh cửa gió. Cụ không rời mắt khỏi ngọn lửa dẫu chỉ một khắc. Cứ mỗi độ than tàn, cụ lại chỉ dẫn thợ rải thêm một lớp than mới, giữ cho sức nóng luôn ở mức vừa đủ để chì rữa mà bạc không bị bốc hơi hao hụt.

Ngày thứ nhất trôi qua trong tiếng bễ thở phì phò. Dưới sức nóng hầm hập thiêu đốt gian phòng, lớp váng chì trên mặt nồi kim khí bắt đầu sủi bọt xám ngoét, bốc lên từng luồng khói hôi hám đặc quánh. Tro rơm nếp bên dưới chuyển dần từ màu trắng ngà sang sắc xám tro nặng trịch.

Sang đêm thứ hai, cái nóng bức cùng sự căng thẳng bắt đầu vắt kiệt sức lực của những người thợ trẻ. Nhiều trai đinh thay phiên nhau kéo bễ đã mồ hôi đầm đìa, hai cánh tay mỏi nhừ rã rời. Thế nhưng, cụ Dịch Đình Tuyên vẫn ngồi bất động như một pho tượng đá bên cạnh bễ lò. Đôi mắt quắc thước của cụ phản chiếu ngọn than lim rực hồng, từng nhịp thở điều hòa sâu lắng xua tan đi sự mệt mỏi của tuổi tác.

Thấy cụ tổ thượng thọ thức trắng hai ngày đêm ròng rã kiên cường giữ từng nhịp lửa, Dịch Đại Dũng xúc động không cầm được nước mắt. Anh quỳ thụp xuống bên cụ, giọng nghẹn ngào:

"Cụ tổ ơi, cụ đã thức trắng hai ngày rồi! Xin cụ hãy nhấp chén nước vối ấm rồi chợp mắt một khắc, để cháu cùng anh em canh lửa thay cụ!"