Chương 10: Địa Thế Hẻm Lò Gió

Lời thúc giục dứt khoát của cụ Biện Hoài Nam xua tan đi phần nào nỗi hoang mang đặc quánh trong tiền sảnh hầm trú ẩn. Không ai kịp tháo bỏ ủng bọc màng teflon hay chùi rửa vết bùn đất bám lem nhem trên gấu quần. Dưới ánh sáng le lói từ những chiếc đèn bão sạc tay, cụ Nam chống cây gậy gỗ nghiến dẫn đầu, đưa đoàn người xuyên qua đường hào ngầm dẫn thẳng về phía sườn dốc phía Tây thung lũng.

Hẻm Lò Gió mở ra trước mắt như một vết chém khổng lồ ăn sâu vào lòng rặng sa thạch. Càng tiến vào sâu, hơi nóng ngột ngạt của buổi trưa sa mạc dần nhường chỗ cho một luồng gió rít ràn rạt, cuồn cuộn thổi thốc từ dưới đáy vực thẳm lên đỉnh vòm đá vôi cao vút. Không khí ở đây khô khốc, mang theo tiếng rít trầm đục tựa như tiếng thở dốc của một con quái thú đang say ngủ trong lòng núi.

Cụ Nam dừng chân trước một khoảng thềm đá tương đối bằng phẳng, nơi được che chắn bởi hai vách đá vôi dựng đứng tựa bức tường thành. Cụ quỳ một chân xuống nền đá dăm, dùng mũi que gạt men bằng gỗ lim vạch từng đường dứt khoát xuống mặt đất phủ bụi lưu huỳnh.

“Nhìn kỹ thế đất này,” Cụ Nam cất giọng sang sảng, hướng mắt về phía An và tốp thợ xóm Than đang quây quần xung quanh. “Hẻm núi này thắt eo ở giữa, đáy vực sâu hun hút hút không khí lạnh từ các hang ngầm, còn vách đá cao phía trên đón luồng nhiệt sa mạc tích tụ suốt ban ngày. Hiện tượng đối lưu tự nhiên ở đây mạnh gấp mười lần quạt gió cơ học. Chúng ta sẽ đặt lò bầu nhiều ngăn thoai thoải theo triền dốc mười lăm độ này.”

An gượng vai trái còn đau nhức vì vết cắn, ôm bọc quặng kaolin đặt xuống cạnh chân cụ, đưa tay gạt mồ hôi trên trán, ánh mắt sáng rực vẻ tò mò: “Cụ ơi, không có máy thổi dưỡng khí chạy điện, liệu gió tự nhiên có đủ đẩy nhiệt buồng nung vượt mốc một ngàn hai trăm độ không?”

“Đất và gió vốn là bạn tri giao từ ngàn xưa, con người chỉ cần biết cách mở lối,” Cụ Nam mỉm cười, chỉ que gỗ vào sơ đồ năm buồng lò nối tiếp nhau hình bậc thang. “Ngăn đầu tiên là buồng đốt sơ cấp. Khi lửa bén, luồng nhiệt bốc lên cao sẽ kéo theo khí tươi từ đáy vực tràn vào cửa gió dưới chân. Hơi nóng không thoát ra ngoài lãng phí mà luồn qua đáy vách ngăn, sưởi nóng phôi gốm ở ngăn thứ hai, thứ ba trước khi thoát lên ống khói thiên nhiên trên đỉnh hẻm. Hiệu ứng rút khói liên hoàn này sẽ tự ghì ngọn lửa lại, nén nhiệt độ vượt ngưỡng một ngàn hai trăm độ C một cách êm ru.”

Không để phí phạm một khắc thời gian, Dũng cùng đám thợ lực lưỡng lập tức bắt tay vào việc. Họ khiêng những bao bùn sa thạch dẻo quánh, trút tro trấu hạt mịn đã sàng lọc kỹ và rơm mục cắt ngắn vào lòng chảo đá rộng. Nước pha vôi loãng được tưới đều tay.

An xắn cao ống tay áo bên cánh tay không bị thương, bước vào lòng chảo cùng dẫm bùn với mọi người. Bàn tay cậu ban đầu còn gượng gạo, chỉ biết miết mạnh theo thói quen vặn bu lông cơ khí. Nhưng dưới ánh mắt dõi theo kiên nhẫn của cụ Nam, cậu bắt đầu thả lỏng từng khớp ngón tay. Lớp bùn sa thạch mịn màng quyện chặt lấy tro trấu rát ráp, tạo thành một khối liên kết dẻo quánh, đàn hồi và ấm sực dưới lòng bàn chân. Cậu lần đầu tiên cảm nhận được “xương thịt” của đất không hề vô tri; chúng đang thở, đang sẵn sàng đón nhận ngọn lửa thử thách.

“Nén chặt vào khuôn gỗ, gạt phẳng hai mặt!” Tiếng Dũng hô hào vang vọng góc hẻm, át cả tiếng gió gầm. Từng viên gạch chịu lửa thô mộc hình chữ nhật vuông vức lần lượt ra đời, được xếp thành hàng dài dọc theo triền đá.

Bóng đêm dần bao trùm thung lũng Tân Lập. Tiếng bước chân lạo xạo trên sỏi đá thu hút ánh nhìn của cụ Nam. Bà Mười Hạnh khom lưng bước tới, trên tay bưng chiếc âu nhôm nghi ngút khói và một chiếc bát con bốc mùi thảo mộc đắng nghét.