Chương 14: Bàn tay trên thoi dệt

Mùi hắc ín cháy khét vẫn còn vảng vất quanh vách đá, nhưng ánh nhìn của Bìa Trọng Khiêm đã dán chặt vào mẩu kim loại sắc lạnh. Cụ nắm chặt chiếc móc khóa trong lòng bàn tay thô ráp, khép ngón tay lại để giấu đi lớp bùn đỏ đặc quánh. Nhìn thằng chắt nội đã ngồi dậy tựa lưng vào vách đá thở đều, cụ mới khẽ thở phào, ngoảnh sang hai người trai tráng vừa giúp kéo dây:

“Hai đứa dìu thằng Lang qua lán nghỉ uống bát nước chè rừng ấm. Mọi chuyện ở đây xong rồi, đừng để bà con dưới rẫy hoang mang.”

Đợi mấy thanh niên rời đi, cụ Khiêm rảo bước về phía góc hang bazan dẫn sang nhà điều hành ngầm. Già làng Krajan Đam đang đứng đó, tay nắm chặt thân gậy thông đỏ đã bị cạy trụi lá kim loại, nét mặt đầy vẻ âu lo. Thấy cụ Khiêm bước tới, Già Đam vội hỏi:

“Anh Khiêm, đường thông khí dưới đáy hang thế nào rồi?”

Cụ Khiêm không nói nửa lời, chỉ lặng lẽ mở lòng bàn tay, đặt chiếc móc khóa dập hình chim ưng ba cánh vào tay người bạn già. Già Đam giật mình, chiếc gậy khẽ run lên khi đôi mắt già nua nhận ra lớp bùn khoáng đỏ bám nơi kẽ kim loại.

“Đây là… bùn máy ép của thằng Dơng?”

“Chính nó.” Cụ Khiêm hạ giọng trầm thấp, giọng điệu đanh gọn: “Tay chân của chú Mã cài vào buôn làng ta từ lâu rồi. Búi giẻ tẩm hắc ín này suýt nữa lấy mạng thằng Lang và cả đám nấm dưới rẫy. Tôi giao việc này cho anh. Xử theo luật tục của rừng, cách ly nó ra khỏi khu kho búa và đường ống, nhưng làm thật êm. Đừng để tiếng la hét làm rối lòng thợ dệt lúc này.”

Già Đam siết chặt vật chứng, ánh mắt bừng lên ngọn lửa cương nghị:

“Tôi hiểu rồi, anh Khiêm. Kẻ bán đất mẹ cho người ngoài sẽ bị tước dao rèn, giam dưới hốc đá câm lặng cho đến khi qua mùa tro. Anh cứ lo tấm màng chắn, hậu phương này già giữ vững!”

Nhận được cái gật đầu chắc nịch của bạn cố tri, cụ Khiêm lập tức quay gót, sải bước về phía gian hang dệt ngầm lớn ở tầng hai.

Trước mắt cụ, một khung cảnh hối hả và rực lửa đang diễn ra. Không gian hang vòm rộng thênh thang được thắp sáng bởi hàng chục ngọn đèn dầu mỡ trăn và đèn sinh học ánh vàng. Mười chiếc khung cửi gỗ pơ-mu được xếp thành hình vòng cung, nối kết nhịp nhàng quanh khung dệt ba tầng lớn ở vị trí trung tâm. H'Nhã đang thoăn thoắt đi lại giữa các dãy thoi, bím tóc dài đung đưa sau bờ vai thon, giọng cô lanh lảnh điều phối việc căng tao sợi.

“Cháu Nhã!” Cụ Khiêm cất tiếng gọi.

“Ông Cụ!” H'Nhã quay lại, đôi mắt đen láy bừng sáng. “Sợi gai bọc tơ đồng đã chuốt sáp ong xong toàn bộ rồi ạ! Nhưng dệt tấm màng rộng bốn mươi mét vuông che kín miệng giếng trời thì một khung cửi lớn không tài nào kịp trước nửa đêm.”

“Ta không dệt một mảnh liền từ đầu,” cụ Khiêm đi tới bên khung cửi trung tâm, bàn tay miết nhẹ lên hàng lược dệt bằng sừng trâu bóng loáng. “Mười khung cửi con hai bên sẽ dệt thành từng dải rộng một sải tay. Dệt đến đâu, dùng sợi gai bện tơ đồng khâu kép nối mí vào khung trung tâm đến đó. Ba tổ dệt làm ba tầng liên hoàn, thoi đưa tới đâu, ép than và phủ vải tới đó.”

Cụ Khiêm bước sang tổ thứ nhất gồm những phụ nữ trẻ khỏe nhất buôn:

“Tổ đón gió, nhớ kỹ lời già này: một sợi gai thô đi kèm hai sợi đồng mỏng chuốt sáp ong. Miết thoi phải đều tay, khoảng cách giữa các sợi không được quá hai micromet, nhưng cũng không được thắt quá chặt làm gãy lõi kim loại bên trong. Sợi tơ đồng chính là gân máu để hút hạt điện tro bụi!”

Cụ lại quay sang tổ thứ hai, nơi đặt những bàn ép gỗ dài ngâm sáp:

“Tổ thứ hai, quét keo nhựa thông lỏng thật mỏng lên lớp gai, sau đó rải đều bột than hoạt tính nung yếm khí tám trăm độ C. Nhớ dùng chày gỗ lăn miết thật đầm tay, để than ngậm sâu vào kẽ gai chứ không được vón cục.”

“Cụ Khiêm ơi, bột than tới rồi đây!”