Chương 7: Khí trơ từ lòng đất

Thanh xà beng rơi xuống va vào nền đá bazan phát ra tiếng vang khô khốc. K'Lang quỳ sụp hai gối xuống mặt đá phủ đầy bụi mờ, đôi bàn tay đen nhẻm cào bới trong đống tro vôi xơ xác. Những hạt bụi trắng bay lơ lửng, bám vào sống mũi cay xè và trán ướt đẫm mồ hôi của người thanh niên hai mươi sáu tuổi.

"Cháy sạch rồi... Tôi đã làm cháy sạch rồi..." K'Lang nghẹn giọng, hai hàm răng nghiến chặt đến mức quai hàm gồ lên từng thớ thịt giật giật. "Bốn mươi cân vỏ cà phê Robusta loại một trong kho dự trữ... Buôn làng chỉ còn ngần ấy để cứu mạng người già với con nít, thế mà tôi lại..."

Cậu giơ nắm tay thô ráp đấm mạnh xuống mặt đá, mắt long lên những vệt tơ máu giận dữ và đau đớn. Nỗi ân hận từ đêm trạm lọc cũ phát nổ như một vết gai nhọn cào rách ruột gan, nay lại bùng lên thiêu đốt tâm trí cậu.

Bìa Trọng Khiêm lặng lẽ bước lại gần. Bóng dáng cao gầy, dẻo dai của cụ phủ lên bờ vai đang run bần bật của chắt nội. Không một lời trách móc, bàn tay gân guốc màu nâu đỏ của ông lão một trăm hai mươi tám tuổi khẽ đặt lên vai K'Lang, truyền sang một luồng hơi ấm vững vàng.

"Đứng dậy đi, thằng Lang." Giọng cụ Khiêm trầm đục mà dứt khoát. "Đất bazan chưa sụp thì người buôn Nâm Rơ Kơ chưa được gục đầu."

Cụ khom lưng, thong thả dùng ngón trỏ và ngón cái bốc một nhúm tro trắng trong lòng nồi gang lên ngang tầm mắt. Cụ miết nhẹ đầu ngón tay. Lớp bột mịn tan rã không chút độ ráp, nhẹ bẫng rơi xuống đất như tàn thuốc. Cụ đưa đầu ngón tay lên mũi ngửi một thoáng, rồi đưa mắt nhìn về phía cánh cửa lò nung sứt sẹo vừa bị áp suất phá toạc.

"Nhìn kỹ đi," cụ Khiêm chỉ vào những vệt bùn non bị nứt toác quanh viền đá phiến. "Bột tro trắng tinh, không vương chút muội đen. Điều đó chứng tỏ vỏ cà phê không bị om nhiệt, mà đã bị thiêu cháy hoàn toàn. Khi nãy áp suất trong buồng ủ dâng cao đột ngột, van xả phụ bị tắc khiến luồng gió bên ngoài thừa dịp tràn ngược vào buồng đốt. Bùn non gặp nhiệt chín khô co ngót, tạo khe hở hút thừa khí oxy. Trong lò có lửa ngún, có gió tươi thổi thốc vào thì chỉ vài nhịp thở là hóa thành tro tàn, làm sao giữ được cốt than?"

K'Lang ngẩng đầu lên, vẻ ngơ ngác xen lẫn day dứt:

"Nhưng con đã trát bùn kín lắm rồi mà Ông cố... Đất sét lấy ở bờ suối cạn..."

"Bùn non đơn thuần chỉ dẻo khi ướt, gặp lửa tám trăm độ C sẽ giòn như bánh tráng," cụ Khiêm lắc đầu, ánh mắt ánh lên vẻ tường tận của người từng trải qua hàng trăm thí nghiệm vật liệu. "Muốn khóa kín khí, ta phải dùng mẹo của ông bà ngày xưa. Cháu Nhã, chạy vào kho lương ngầm mang hũ mật mía cũ ra đây cho ông."

H'Nhã nãy giờ đứng nép bên cạnh, đôi mắt đen láy vừa lo lắng vừa chăm chú nghe ngóng, liền dạ ran một tiếng rồi thoăn thoắt rẽ màn khói chạy vội vào lối hầm dẫn tới kho dự trữ.

Cụ Khiêm quay sang vỗ mạnh vào bắp tay cuồn cuộn của K'Lang:

"Lau mặt mũi đi rồi cùng ta dọn lò. Thất bại một mẻ thì lấy mẻ khác bù vào. Vỏ cà phê trong buôn vẫn còn gom được từ các hầm gia đình, nhưng nếu lòng con nguội lửa thì không thứ gì cứu nổi buôn làng đâu."

Lời nói chắc nịch như gõ vào lòng đá bazan khiến K'Lang bừng tỉnh. Cậu hít một hơi sâu, dùng vạt áo chẽn quẹt vội dòng mồ hôi cay xè nơi khóe mắt, lập tức cầm xẻng xúc sạch lớp tro trắng khỏi lòng buồng đốt.

Ít phút sau, H'Nhã quay lại với một liễn sành đựng thứ mật mía nâu óng, quánh đặc và thơm nồng mùi mật mía kẹo lại qua nhiều mùa rẫy. Cụ Khiêm đích thân chỉ đạo H'Nhã nhào trộn đất sét non khai thác từ tầng đáy sâu cùng với mật mía theo tỉ lệ ba phần đất một phần mật. Dưới đôi bàn tay thoăn thoắt của cô gái trẻ, hỗn hợp dẻo quánh lại, mịn màng và dính chặt vào nhau như hồ keo.