Chương 19: Bút Mực Ghi Di Sản

Ánh lửa ngọn đèn dầu nơi chái bếp khẽ lay động, hắt lên vách đất một quầng sáng vàng dịu êm. Ngoài hiên, tiếng gió đêm xào xạc qua rặng tre hòa cùng tiếng côn trùng rả rích nơi bờ ruộng vừa thu hoạch, dệt nên khúc ca điền viên thanh bình. Cụ Thạch Nhược Trúc ngồi ngay ngắn trước chiếc bàn gỗ mộc, bàn tay thô ráp như vỏ cây bách già khẽ miết lên từng trang giấy dó mịn màng. Cửa liếp khẽ mở, Lục Hà bưng khay trà ngải cứu ấm nóng bước vào, theo sau là A Viên ôm nghiên mực đá cùng mấy quản bút lông thỏ còn mới.

Nhìn hai đứa trẻ ngồi xuống quanh chiếc bàn con, cụ Thạch khẽ mỉm cười, đôi mắt già nua ánh lên niềm xúc động sâu xa:

“Cả đời lão gắn bó với đất đai, từng nếm trải cảnh linh căn gãy vụn, lại chứng kiến bà con suýt mất cả cơ nghiệp vì trược sương tàn phá. Nay vụ mùa đã trọn vẹn, nhưng sương xám ẩm lạnh dưới lòng đất vẫn chưa dứt hẳn ở khắp Thần Mộc Giới. Lão muốn cùng hai con chép lại toàn bộ cách thức thuần dưỡng bầy U Ảnh Chu và kỹ nghệ dệt màng lụa bọc mầm, đặt tên là ‘Linh Đậu U Chu Dưỡng Sinh Quyển’, lưu truyền cho đời sau.”

A Viên mắt sáng rực, hăng hái mài mực vào nghiên đá:

“Cụ Thạch dạy rất phải! Mấy hôm nay con ra đầu dốc, thấy nhiều bác nông dân từ các thung lũng bên kia núi đứng ngó sang ruộng làng mình với ánh mắt thèm thuồng, tội nghiệp lắm. Có cuốn sách này, ai nấy đều có thể tự cứu lấy mảnh ruộng của mình.”

Lục Hà gật đầu tán thành, khẽ rót chén trà đặt cạnh tay cụ Thạch:

“Cháu đã chuẩn bị sẵn mực thơm và giấy tốt. Cháu sẽ ghi chép thật cẩn thận từng lời cụ dạy.”

Cụ Thạch đón lấy ngọn bút, nhấp mực rồi nắn nót viết từng dòng mở đầu. Bằng giọng trầm ấm, chậm rãi, cụ đúc kết đạo lý lớn nhất của người làm nông: trời đất vạn vật tương sinh tương khắc, sâu bọ hay cỏ dại sinh ra đều có chỗ dùng, thuận theo tự nhiên thì mầm sống nảy nở, dùng bùa chú đan dược cưỡng cầu đoạt thiên ắt chuốc lấy diệt vong. Từng nét chữ mộc mạc mà thấu triệt hiện lên trên mặt giấy dó, ghi lại kinh nghiệm nhận biết mạch trược khí rỉ ra từ lòng đất và tập tính ăn nấm mục của bầy U Ảnh Chu.

Đến phần chế tác màng lụa, cụ Thạch trao bút cho Lục Hà. Thiếu nữ ngồi thẳng lưng, đôi bàn tay từng tổn thương nay đã dẻo dai khéo léo phác họa khung quay nan tre và trục gỗ bồ đề. Bằng nét chữ thanh mảnh đoan trang, nàng hệ thống hóa rành mạch từng bước thu hoạch tơ: cách dùng ngón tay nhẹ nhàng lướt trên tổ nhện để lấy tơ mà không làm kinh động bầy nhện mẹ, cách chập các sợi tơ mỏng như khói lại rồi dệt thành tấm màng lụa tro bạc dày đúng nửa phân. Nàng còn cẩn thận ghi chú bí quyết dùng nước cốt lá ngải cứu quét dọc theo mép màng để gia cố sợi tơ không bị tưa rách, cản tuyệt đối nấm độc mà vẫn cho linh khí và nước ngầm thấm qua nuôi dưỡng mầm non.

A Viên cũng chẳng chịu ngồi yên. Cậu thiếu niên mười bảy tuổi nắn nót dùng thanh than mài mịn vẽ từng sơ đồ luống đất bậc thang, vị trí đào rãnh khơi thông trược khí, và cách thức nấu mật cỏ dại loãng trong nồi đất để dẫn dụ bầy nhện non ra đồng. Cậu vừa vẽ vừa chỉ tay:

“Cụ Thạch nhìn xem, con vẽ bầy nhện con bò quanh rễ mầm thế này có rõ không? Chỗ này con chú thích rõ phải dùng mật cỏ nguội hẳn, nếu nước còn nóng sẽ làm quéo chân nhện.”

Cụ Thạch nhìn bức vẽ sinh động đầy vẻ chất phác của A Viên, bật cười khà khà xoa đầu cậu:

“Rất tỉ mỉ. Người vụng về đến mấy nhìn vào bức vẽ của con cũng hiểu được cách làm.”

Thầy trò chụm đầu bên ngọn đèn dầu suốt ba đêm liền. Khi trang giấy cuối cùng ráo mực, cuốn ‘Linh Đậu U Chu Dưỡng Sinh Quyển’ dày gần trăm trang đã được khâu gáy chỉ gai chắc chắn, bên ngoài bọc một lớp bìa giấy dó quét dầu trẩu bóng loáng.