Chương 6: Bệnh án gãy xương năm 2019

Trước ánh nhìn cương trực từ hai nhãn cầu thạch cao trên bàn xoay, lồng ngực Thượng úy Trịnh Hoài Nam khẽ thắt lại. Vệt nắng chiều tà màu huyết dụ chiếu xiên qua khung cửa kính hướng bắc đang nhạt dần, nhường chỗ cho bóng lam chiều bao trùm gian xưởng gỗ thông Cầu Đất. Bức tượng bằng đất sét Plastilina đứng sừng sững giữa không gian tĩnh mịch, toát lên thần thái của một con người bằng xương bằng thịt đang cất tiếng đòi lại nhân vị sau bảy năm chìm sâu dưới đáy bùn kiềm.

“Thưa thầy, con sẽ chụp bản ảnh nhận dạng đa góc ngay bây giờ,” Hoài Nam cất lời, giọng trầm và dứt khoát.

Ông Vạn Đình Khang khẽ gật đầu, cẩn thận tháo cặp kính lão gọng đồi mồi đặt lên mép bàn, ánh mắt vẫn đượm vẻ trắc ẩn nhìn vào tác phẩm:

“Đi đi con. Đừng để người nằm dưới đáy hồ phải chờ đợi thêm nữa.”

Hoài Nam nhanh chóng dựng giá ba chân, lắp máy ảnh kỹ thuật số chuyên dụng của Đội Trọng án. Dưới sự hỗ trợ của bác sĩ Nguyễn Lan Chi khi chỉnh hai ngọn đèn ánh sáng trắng tiêu chuẩn, anh tỉ mỉ bấm máy từng góc độ: góc chính diện, góc nghiêng trái chín mươi độ, góc nghiêng phải, hai góc chếch ba phần tư, và đặc biệt là loạt ảnh vĩ mô chụp cận cảnh khối gồ can xương ở góc hàm dưới bên trái. Từng chi tiết giải phẫu — từ sống mũi thẳng tắp dốc đều từ điểm Nasion, khuôn cằm vuông vức chữ điền cho đến khóe miệng hơi trễ do cơ chế co kéo — đều được ghi lại sắc nét ở độ phân giải cao nhất.

Rời đồi chè Cầu Đất khi sương đêm bắt đầu buông dày đặc, chiếc xe bán tải của Đội Trọng án xuyên qua đèo dốc quanh co để trở về trụ sở Công an tỉnh.

Tám giờ tối cùng ngày, phòng làm việc của Đội Trọng án vẫn sáng trưng ánh điện. Hoài Nam ghim bộ ảnh chân dung phục dựng vừa in khổ lớn lên bảng nỉ giữa phòng. Dưới vầng sáng trắng lạnh, khuôn mặt thanh niên trí thức bằng đất sét như đang dõi mắt nhìn khắp lượt cán bộ chiến sĩ có mặt.

Hoài Nam cầm bút dạ đỏ, khoanh một vòng tròn đậm quanh khối gồ nơi góc hàm trái trên tấm ảnh phóng to:

“Các đồng chí quan sát kỹ mốc nhận dạng đặc thù này. Căn cứ kết quả giám định nhân chủng học và giải phẫu sọ, chúng ta đã có diện mạo cụ thể của nạn nhân. Ngay trong đêm nay, tổ trinh sát sẽ triển khai rà soát toàn bộ tàng thư hồ sơ người mất tích giai đoạn từ năm 2018 đến 2020 trên phạm vi toàn tỉnh Lâm Đồng và các địa bàn giáp ranh.”

Anh quay sang bảng tiêu chí phân loại, rành rọt đưa ra các giới hạn khoanh vùng:

“Thứ nhất, giới tính nam, độ tuổi tại thời điểm mất tích ước tính từ ba mươi đến ba mươi tám tuổi, tương ứng năm sinh khoảng từ 1981 đến 1989. Thứ hai, chiều cao nhân trắc từ một mét sáu mươi lăm đến một mét bảy mươi hai. Và thứ ba, tiêu chí cá biệt mang tính quyết định tuyệt đối: nạn nhân từng bị chấn thương cơ học làm nứt hoặc gãy góc hàm dưới bên trái trước năm 2019.”

Lan Chi đứng bên cạnh tiếp lời giải thích thêm về mặt chuyên môn:

“Khối can xương ở hàm trái đã hoàn tất quá trình tu sửa xương sinh học, bề mặt nhẵn mịn, ước tính hình thành trước thời điểm tử vong từ ba đến năm năm. Nghĩa là tai nạn dẫn đến tổn thương hàm của nạn nhân xảy ra vào khoảng giai đoạn 2014 đến 2016. Nếu người này từng đến cơ sở y tế điều trị phẫu thuật hoặc nẹp cố định, hồ sơ bệnh án chắc chắn vẫn còn lưu lại.”

Cuộc truy xét bắt đầu ngay trong đêm. Hàng trăm tập hồ sơ người mất tích được trích xuất từ dữ liệu lưu trữ của công an các huyện Đạ Tẻh, Cát Tiên, Bảo Lâm và thành phố Bảo Lộc. Hoài Nam cùng các trinh sát lật giở từng trang tài liệu úa vàng, đối chiếu từng đặc điểm nhận dạng. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp mất tích trong giai đoạn đó đều là lao động tự do, người đi rừng lạc tích hoặc nạn nhân đuối nước đã tìm thấy thi thể, không có bất kỳ ai mang dấu vết chấn thương hàm mặt trùng khớp.

Đến ba giờ sáng, manh mối từ tàng thư nghiệp vụ công an tạm thời rơi vào ngõ cụt. Nhìn bức ảnh đất sét trên bàn, Hoài Nam day nhẹ thái dương. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu anh: nếu người thân không trình báo mất tích, hoặc việc biến mất bị che đậy dưới một lý do nào khác, thì hồ sơ công an sẽ không thể ghi nhận. Con đường khả dĩ nhất lúc này là đi ngược từ nguồn dữ liệu chấn thương y khoa.

Sáng sớm hôm sau, Hoài Nam cùng Lan Chi vượt hơn ba mươi cây số tìm đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Bảo Lộc — trung tâm y tế lớn nhất phụ trách điều trị chấn thương ngoại khoa cho các huyện phía nam tỉnh Lâm Đồng trong suốt nhiều thập kỷ qua.

Được sự tạo điều kiện của Ban Giám đốc bệnh viện, hai người bước vào kho lưu trữ hồ sơ bệnh án nằm sâu dưới tầng hầm khu nhà cũ. Không gian ngột ngạt, đậm đặc mùi giấy ẩm mục, bụi vôi và cồn sát trùng đã khô từ lâu. Dưới ánh đèn tuýp leo lét, hàng chục dãy kệ sắt cao chạm trần chất kín hàng vạn tệp bệnh án chuyên khoa Răng Hàm Mặt và Chấn thương Chỉnh hình được buộc thành từng bó bằng dây gai.

Hoài Nam kéo tay áo khoác, cùng Lan Chi bắt đầu lần tìm các tệp bệnh án phẫu thuật kết hợp xương hàm mặt của năm 2015. Bụi giấy bay lơ lửng trong không khí, bám ráp vào đầu ngón tay. Mỗi lần mở một tập hồ sơ, tim anh lại khẽ thắt lại trước những dòng chẩn đoán gãy xương gò má, vỡ xương chính mũi, hay trật khớp thái dương hàm... nhưng đều không phải góc hàm trái của nam giới độ tuổi ba mươi.

Thời gian trôi đi nặng nề. Hơn ba tiếng đồng hồ trôi qua giữa đống tài liệu ngổn ngang, lưng áo Hoài Nam đã ướt đẫm mồ hôi.