Chương 13: Đại lò vòm ngậm lửa

Tiếng tù và rúc lên từng hồi ma quái từ mé lạch sâu vừa dứt, Bùi Doãn Tường lập tức siết chặt đốc gươm bên hông. Thấu hiểu mối hiểm nguy đang rình rập việc công, chàng khâm sai lập tức truyền lệnh tuần phòng, đích thân cùng bốn lính cấm binh mang đuốc và giáo dài theo xuồng của Lê Văn Cà trực chỉ khúc sông cồn trên. Đứng trước đám gia nhân bặm trợn lăm lăm gậy gộc cản lối, Doãn Tường đanh thép giương cao sắc chỉ triều đình chúa Nguyễn. Uy danh phép nước nghiêm minh khiến lũ tay sai của Hương cả Mãnh lấm lét chùn bước, vội vã dạt thuyền sang hai bên bờ sậy. Hơn thế, đạo nghĩa khai hoang của xóm lò than đã làm nên sức mạnh phi thường: chẳng đợi quan quân thúc giục, ngay trong đêm tối, hàng chục thợ đước nghèo cùng bà con lưu dân đã tự nguyện rẽ lau lách, chèo xuồng chở từng bó rơm khô từ chòi ruộng, dùng bè mảng rước từng tảng bùn sét dẻo tinh khiết từ những doi đất ngầm mang về bến. Mưu toan phong tỏa của kẻ gian hoàn toàn tan vỡ trước tấm lòng đồng thuận của muôn dân.

Trời vừa hửng sáng trên bãi bồi Vàm Láng, sương mù tan dần mở ra trước mắt Doãn Tường một cảnh tượng hào hùng. Ngay bên mé rạch nước ròng, đại lò vòm bằng đất sét trộn rơm khổng lồ cao hơn đầu người đã dựng xong vững chãi, sừng sững như mai rùa thần trấn giữ bến sông. Vách lò đắp dày hơn một thước kinh, bề mặt miết phẳng phiu nhẵn bóng giữa vùng sình lầy trơn nhẫy. Toàn bộ đống củi một vạn cân thu gom từ những thân đước già trăm tuổi đanh chắc trong lõi rừng ngập mặn nay đã được chặt khúc đều đặn hai thước kinh, xếp ngay ngắn thành từng đống cao như gò nổi. Từng súc củi nặng trịch, thớ gỗ đỏ thẫm như đá tảng, rỉ nhựa chát nồng. Dưới sự điều phối của Cà Ná và nhóm thợ lão luyện, dân phu chuyền tay nhau đưa củi vào lòng đại lò, xếp dựng đứng ken dày khít khao, đan cài chặt chẽ không chừa kẽ hở thừa thãi. Đứng nhìn khối gỗ cổ thụ nằm trọn trong bụng vòm đất sét, Doãn Tường cảm nhận sâu sắc sức mạnh dời non lấp biển của tình đoàn kết nơi bãi bồi.

Khi súc củi cuối cùng nêm chặt vào cửa lò, con nước lớn bắt đầu mơn man bờ đất. Doãn Tường cùng cụ Dư Văn Hiền trang trọng bước đến trước hương án dã chiến đặt chính diện vòm đại lò. Lễ vật mộc mạc phong vị sông nước phương Nam: nải chuối rừng chín tới, đĩa muối ớt đỏ tươi, be rượu nếp sủi tăm và chiếc bát sành da lươn sứt miệng – kỷ vật thiêng liêng từ thuở theo Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh mở cõi năm Mậu Dần – đựng đầy nước vối nấu lá tràm ngào ngạt khói.

Khói trầm hương bảng lảng quyện vào gió mặn vịnh Xiêm. Doãn Tường chỉnh đốn y phục, quỳ xuống dâng ba nén hương, thành kính khấn cáo anh linh tiền nhân:

“Cúi xin thổ thần bờ cõi và tiền nhân khai hoang chứng giám lòng thành. Hôm nay khâm sai triều đình cùng muôn dân xóm đước đồng tâm hiệp lực đắp lò luyện than, đặt nền móng dựng cột mốc Nam biên ngàn đời bền vững. Nguyện xin che chở cho mẻ than thiêng thành tựu, cho cõi bờ Tầm Phong Long muôn thuở định yên!”

Bên cạnh chàng, cụ Hiền chắp đôi bàn tay chai sần nhuộm đen màu khói, đôi mắt sáng quắc rưng rưng xúc động. Cụ đón lấy bó đuốc bùi nhùi quấn vỏ tràm từ tay Cà Ná, nghiêng đầu trao một phần thân đuốc sang Doãn Tường, cất giọng trầm ấm đĩnh đạc:

“Thầy Khâm sai! Già này xin cùng quan em châm ngọn lửa mồi. Lửa này đốt lên là mồ hôi của phu phen nghèo khó, là hồn cốt mở cõi của tổ tiên, và là ý chí sắt đá của vương triều!”

Doãn Tường nắm chặt cán đuốc bằng hai tay, cùng cụ già bách niên tiến sát cửa lò. Ngọn đuốc rực cháy được đưa sâu vào lớp bùi nhùi rơm khô chêm dưới chân củi. Lửa bén nhanh như chớp giật, liếm qua từng thớ gỗ đước ngậm phèn rồi bùng lên ngùn ngụt. Tiếng củi nổ lách tách giòn giã vang rền, quầng lửa đỏ rực cuồn cuộn soi sáng cả một góc trời đầm mặn Vàm Láng, hắt ánh hồng rực rỡ lên từng gương mặt sạm nắng phong sương của bà con xóm than.

Chỉ chừng nửa khắc sau, khi ngọn lửa đã ăn sâu vào tim củi, hơi nóng tỏa ra hầm hập khiến bãi bùn dưới chân Doãn Tường dường như khô nẻ. Giữa quầng nhiệt bỏng rát, cụ Hiền giơ cao gậy ra hiệu. Giọng cụ vang ấm, dứt khoát:

“Lửa đã no củi! Mấy đứa mau trét bùn, ém khí!”

Được lệnh, Cà Ná cùng nhóm thợ đước lão luyện lập tức xắn cao vạt áo, nhanh thoăn thoắt nhào nặn những khối bùn sét dẻo quánh trộn tro trấu đã chuẩn bị sẵn bên mé rạch. Từng mảng bùn non nồng mùi phèn già được đắp dày cộm, phong kín dần cửa vòm khổng lồ. Tiếp đó, các lỗ thông gió xung quanh thân lò cũng lần lượt được trét kín tầng tầng lớp lớp, chỉ chừa lại ba ngách khói nhỏ xíu trên đỉnh vòm để nhả ra làn khói xám nhạt lững lờ.

Cụ Hiền quay sang Doãn Tường, vỗ nhẹ lên vách lò đang run lên bần bật: