Chương 12: Đăng Môn Khai Án

“Lui xuống!”

Một tiếng quát trầm ấm nhưng đanh thép vang lên tựa tiếng chuông đồng, cắt ngang ngọn roi da hung hãn của viên dịch trưởng. Đám sai nha lập tức khựng lại, dạt sang hai bên, cúi rạp người hành lễ.

Từ trên bậc thềm đá hoa cương, Tri phủ Lục Thiệu Liêm chắp tay sau lưng sải bước đi xuống. Vị quan đầu phủ ngoài ngũ tuần khoác áo bào chàm sẫm thêu hoa văn sóng nước, mày rậm như kiếm, đôi mắt sắc lẹm lướt qua thân hình ướt sũng của hai người dân quê rồi dừng lại thật lâu nơi ống tre niêm sáp ong trên tay cụ Khấu. Thay vì vẻ hoảng loạn hay quỵ lụy thường thấy ở những kẻ đánh trống kêu oan, lão thợ già trước mắt ông lại sừng sững như một gốc tùng cổ thụ giữa gió sương; sống lưng thẳng tắp, ánh mắt thấu triệt và điềm tĩnh lạ thường.

“Ngươi vừa nói kẻ nào to gan bòn rút công khố, lại có kẻ nào muốn bức tử sĩ tử vô tội?” Lục Thiệu Liêm cất giọng uy nghiêm.

Khấu Hoài Ân khẽ cúi đầu, hai tay nâng ống tre ngang ngực:

“Bẩm Tri phủ đại nhân, thảo dân là thợ xeo giấy ở thôn Thanh Khê, huyện Bình Xương. Dưới chân thiên tử, tại nơi đất bãi bờ suối hẻo lánh, có một vụ án động trời đội lốt tai nạn hỏa hoạn sổ sách. Ba nghìn lượng bạc trắng của kho lương triều đình đã không cánh mà bay, còn mạng sống của một thiếu niên thư sinh mười sáu tuổi đang ngàn cân treo sợi tóc nơi ngục tối Bình Xương. Thảo dân đội mưa vượt suối dữ, không màng thân xác già nua này, chỉ cầu xin đại nhân mở rộng cửa công đường minh xét!”

Nhìn thấy ánh mắt sáng quắc không chút gợn đục của lão nhân, lại nghe đến con số ba nghìn lượng bạc ngay trước chuyến tuần sát của mình, chân mày Lục Thiệu Liêm khẽ giật. Ông khẽ phất tay áo rộng:

“Dẫn họ vào đại đường! Tạm hoãn xe giá xuất hành!”

Hồi trống dứt, cửa phủ đường thênh thang rộng mở. Ánh sáng mờ nhạt của buổi trưa ẩm ướt rọi qua hàng cột gỗ lim to một người ôm, chiếu rọi tấm biển “Minh Cảnh Cao Huyền” treo cao lồng lộng. Mùi nhang trầm quyện cùng khí ẩm bốc lên từ nền đá xanh mát lạnh.

Khấu Hoài Ân cùng bác Đỗ Thung bước qua bậu cửa cao ngất. Cụ Khấu cẩn trọng quỳ một gối, đặt ống tre lên mặt khay sơn son do nha dịch bưng tới, rồi từ trong bọc áo tơi lấy ra tờ đơn kêu oan bọc kín bằng mảnh lá dong rừng.

“Bẩm bản phủ đại nhân,” giọng cụ Khấu vang lên rành rọt, từng lời trầm tĩnh vang vọng giữa công đường tĩnh mịch: “Mười ngày trước, Huyện thừa Tiền Bằng và thương nhân Diêu Chấn Khang của huyện Bình Xương đã giao ba tập sổ thuế cũ của năm tổng phụ cận cho học trò của thảo dân là Trình Cảnh Chu sao chép lại. Bọn họ lấy cớ sổ cũ ố rách, nhưng thực chất bên trong, toàn bộ ngạch số thu vào của năm tổng là tám nghìn lượng bạc đã bị cạo sửa tinh vi thành năm nghìn lượng. Ba nghìn lượng chênh lệch đã bị hai kẻ này ngấm ngầm chia chác, đút túi riêng!”

Lời vừa dứt, Lục Thiệu Liêm khẽ nheo mắt, gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn án thư:

“Lời ngươi nói có gì làm bằng? Tiền Bằng là quan huyện thừa do triều đình bổ nhiệm, Diêu Chấn Khang là hào thương cung ứng giấy mực cho nha môn nhiều năm. Một thiếu niên chép thuê lấy tư cách gì nắm rõ việc thu nộp của cả năm tổng?”

Lúc này, bác Lý trưởng Đỗ Thung không kìm được xúc động, dập đầu sát ván đá cất lời run rẩy:

“Đại nhân minh xét! Thảo dân là Đỗ Thung, Lý trưởng thôn Thanh Khê xin lấy cả tính mạng và chức dịch bao năm qua để bảo chứng cho cháu Trình Cảnh Chu! Thằng bé mồ côi cha mẹ từ trận lụt lớn năm kia, sống trong túp lều rách nát bên bờ suối Hạc, một hạt thóc nhặt ngoài đường cũng không tham, một đồng tiền bẩn cũng chẳng nhận. Cháu nó dùi mài kinh sử sớm hôm, nắn nót chép công văn thuê để kiếm từng bát cháo qua ngày. Đứa nhỏ ấy thuần hậu, hiếu học đến mức cả làng Thanh Khê ai nấy đều thương xót. Nửa đêm qua, Tiền Huyện thừa đã sai ngục tốt dùng roi mây ngâm nước muối đánh rách nát da thịt cháu nó, ép điểm chỉ nhận tội làm hỏng sổ sách để che đậy món bạc bị hụt. Thằng bé cắn răng chịu đòn đến chết đi sống lại, một mực kêu oan, quyết không nhận tội thay cho phường mọt dân!”

Khấu Hoài Ân nhìn giọt nước mắt chất phác của người láng giềng rơi trên nền đá, trong lòng dâng lên một nỗi xót xa vô hạn. Ông ngẩng đầu nhìn thẳng lên vị quan chủ tọa:

“Bẩm đại nhân, mưu gian của chúng không chỉ nằm ở con số bị cạo sửa, mà thâm độc nhất chính là ở loại giấy mà chúng ép học trò thảo dân phải dùng để chép bản mới.”

Lục Thiệu Liêm hơi nghiêng mình về phía trước, lộ vẻ chú ý: “Ồ? Giấy chép thì có can hệ gì tới việc tham ô?”