Chương 20: Cơm Mới Lạc Điền

Tiếng reo hò dậy đất ở sân đình vừa lắng xuống theo làn mây mỏng cuốn về rặng Tử Vân, Trương Đại Sơn đã túm chặt lấy vạt áo nâu, dõng dạc hô lớn:

"Bà con! Theo tôi ra cống đá khơi thông dòng nước cứu linh cốc mau!"

Hàng trăm thanh niên trai tráng lập tức ùa theo sau lưng vị Lý chính. Hàn Vĩnh Thạc chống gậy trúc, cùng Thẩm Thanh Diệp rảo bước theo dòng người hăm hở tiến về phía mương lớn đầu trấn. Dưới cái nắng hanh rực rỡ sau buổi hội ước, khung cảnh cống đá số một hiện ra với hàng rào tre gai xơ xác.

Đại Sơn vung lưỡi cuốc sắc lẹm phạt đứt những tao mây chằng chịt, đám trai làng ùa vào bứng phăng từng cọc tre nhọn hoắt liệng sang hai bên bờ cỏ. Tiến thẳng đến vòm đá cống số hai, Đại Sơn cúi người soi chiếc then gỗ lim Khóa Trầm Ngư cùng mảnh giấy niêm phong giả mạo vấy mực son đã biến sắc. Ông hít một hơi sâu, vung búa sắt tạ nện thẳng vào chốt ngáng:

"Mở cống!"

Một tiếng "rắc" giòn tan vang lên. Then lim gãy vụn, phai đá nặng nghìn cân được ba chàng trai vạm vỡ dùng đòn bẩy kênh bật lên cao. Lập tức, dòng nước Cam Tuyền Khê xanh biếc bị dồn ứ bấy lâu từ hẻm núi ào ạt trút xuống, tung bọt trắng xóa như thác bạc. Mạch nước ngọt lành cuồn cuộn tràn qua lòng máng phủ rêu, rẽ vào khắp các ngả mương lớn nhỏ, tưới đẫm lớp bùn nứt nẻ của một nghìn hai trăm mẫu ruộng đang khô khát.

Cụ Thạc đứng trên bờ đất xốp, nhìn từng ngọn lá lúa vàng úa vừa ngậm ngụm nước mát liền khẽ rùng mình vươn thẳng. Mùi ngai ngái của đất cằn gặp mưa rào hòa cùng hơi nước phả lên mát rượi hai bên thái dương già nua. Thanh Diệp bên cạnh nắm chặt tay áo cụ, mắt hoe đỏ vì sung sướng. Dưới lòng mương, lũ trẻ con hò reo té nước ướt sũng vạt áo, tiếng cười vang động cả triền thung lũng.

Họa diệt vong từng bóp nghẹt Lạc Điền ở kiếp trước, nay đã vĩnh viễn bị cuốn trôi theo bọt sóng.

Hai tháng sau, mùa thu trút lớp nắng gắt gỏng xuống chân rặng Tử Vân, nhường chỗ cho những ngọn gió heo may dịu ngọt. Cả lòng chảo Lạc Điền như được khoác lên tấm áo choàng dệt bằng vàng ròng. Một nghìn hai trăm mẫu linh cốc được dòng nước tiên nuôi dưỡng đồng loạt chín rộ, từng bông lúa no tròn uốn câu trĩu trịt, ngát hương thơm bùi ngọt ngào tựa phấn hoa lan rừng. Đám chim sẻ từ triền núi sà xuống ríu rít chuyền cành, người liềm người hái rộn rã khắp bờ vùng bờ thửa. Tiếng cười nói vang vọng từ mờ sáng cho tới tận lúc khói lam chiều bảng lảng vấn vương trên mái rạ.

Năm ấy, trấn Lạc Điền mở hội mừng cơm mới linh đình suốt ba ngày ba đêm để tạ ơn đất trời và mừng ngày thoát khỏi gông cùm nợ nần.

Khắp sân đình rộng thênh thang, cờ hội ngũ sắc tung bay phần phật trong gió sớm. Giữa sân, bốn cối đá xanh xếp thành hàng ngang, tiếng chày giã gạo của các mẹ, các chị gõ "cắc... cùm... cum" rộn ràng theo nhịp thở. Từng mẻ linh mễ trắng trong như hạt ngọc vừa giã xong được đưa ngay vào chõ gốm nghi ngút khói. Mùi xôi mới dẻo thơm quyện với hương lá chuối ngự lan tỏa khắp xóm trên ngõ dưới, xua tan sạch bóng tối nhọc nhằn, nghèo đói từng đè nặng nơi đây.

Sáng ngày hội thứ hai, khoảng sân rợp bóng cây táo trước tiệm mộc Thạc Tinh Đường bỗng xôn xao tiếng bước chân.

Cụ Thạc đang ngồi bên chiếc chõng tre nhấp ngụm nước chè xanh đắng đót, ngước mắt lên đã thấy Trương Đại Sơn cùng cụ Từ và bốn vị bô lão xúng xính trong áo the khăn xếp bước vào cổng. Theo sau họ là hai tráng đinh khiêng chiếc mâm đồng lớn phủ vải điều đỏ thắm.

"Cụ Thạc ơi!" Đại Sơn bước nhanh tới bậc thềm, gương mặt sạm nắng rạng rỡ nụ cười chân chất. "Hôm nay xóm làng dâng mẻ xôi đầu mùa lên thành hoàng và tiên hiền xong, chư vị kỳ mục nhất tâm mang mâm cơm mới cùng bình rượu nếp này tới tạ ơn cụ."