Chương 11: Bàn Tay Nối Mắt Cước

Tia sáng tĩnh điện màu xanh biếc vừa tắt, vệt sáng le lói vẫn còn đọng lại trong đáy mắt bốn người phụ nữ dệt vải tro. Họ nín thở, mắt dán chặt vào đầu con thoi kỳ lạ trên tay Lạc Hà. Cơn gió luồn qua khe liếp thổi tạt mùi tro bụi bên ngoài vào, nhưng trong góc hang ngầm này, sự im lặng bỗng chốc trở nên thiêng liêng.

Người phụ nữ trạc bốn mươi tuổi — thợ dệt lớn tuổi nhất trong nhóm tên là chị Thược — khẽ nuốt nước miếng, giọng run rẩy phá vỡ khoảng lặng:

— Cụ Bản… thứ ánh sáng này… có thật là gom được nước trên trời không cụ? Cả đời chúng tôi chỉ biết quấn sợi vải tro thô ráp, chưa từng thấy thứ tơ cước nào lạ lùng thế này.

Cụ Bản chống chiếc gậy gỗ hóa thạch, bước tới gần phiến đá phẳng kê ở giữa hang. Cụ mỉm cười, nụ cười hiền hậu làm giãn bớt những nếp nhăn sâu hoắm trên khuôn mặt đồi mồi:

— Nước không ở đâu xa, bà con ạ. Ngay trong từng luồng gió buốt rát mặt đêm nay, hơi ẩm vẫn đang trôi qua đầu chúng ta. Chỉ là trước đây ta không có mắt lưới đủ tinh để giữ nó lại.

Cụ khẽ cúi người, ngón tay chai sạn chỉ vào bản vẽ chia ô bằng than đen trên mặt đá:

— Đại giàn trên Đỉnh Đón Gió dài hai mươi mét, cao bốn mét, tổng cộng tám mươi mét vuông. Nếu đan liền một dải, sức gió trên vách cao ba trăm mét sẽ xé toạc tất cả, mà hang đá này cũng không có chỗ căng khung. Vì thế, tôi chia đại giàn thành đúng hai mươi mảnh module nhỏ. Mỗi mảnh chỉ rộng một mét, dài bốn mét. Bốn chị em cùng hai ông cháu tôi, chia ca dệt ngày dệt đêm, vừa vặn khớp lại trước khi bể nước ngầm cạn kiệt.

Chị Thược cùng ba người phụ nữ nhìn nhau. Nỗi e dè trước lệnh cấm ngặt nghèo của Thiết Lang dường như đã bị ngọn lửa hy vọng trong lời cụ Bản đẩy lùi. Một cô thợ trẻ hơn, vạt áo rách còn vương vệt bồ hóng, khẽ cất lời:

— Cụ dạy chúng tôi đi. Dù phải thức trắng năm đêm, chúng tôi cũng làm! Con bé nhà tôi chiều nay đã bắt đầu khát đến khô cả môi rồi.

— Tốt lắm — cụ Bản gật đầu, ánh mắt ngời sáng — Lạc Hà, phát cước và khung cữ cho các cô.

Cô bé thợ máy mười bốn tuổi thoăn thoắt mở các túi vải gai, lấy ra những khung dệt gỗ nhỏ uốn hình bán nguyệt cùng các cuộn cước lõi titan bọc tơ tổng hợp. Lạc Hà cẩn thận kiểm tra từng khớp quay của cụm nam châm đất hiếm trên con thoi tĩnh điện rồi đưa tận tay từng người, miệng dặn dò rành rọt từng chi tiết cơ khí.

Cụ Bản bước đến bên chị Thược, ngồi xuống tảng đá con. Cụ cầm lấy bàn tay thô ráp, gầy guộc của người phụ nữ, nhẹ nhàng hướng dẫn:

— Đan cước vi mô khác hẳn với dệt vải gai thô. Sợi cước này phỏng theo loài bọ cánh cứng trên cát: những mấu gai tí hon ưa nước để níu giọt ẩm lơ lửng, còn thân sợi kỵ nước láng trơn để nước gom đủ nặng sẽ tự trượt lăn xuống máng đồng. Khi đưa thoi, tay chị phải nương theo nhịp thở. Một nhịp gõ, một nhịp xoay nhẹ con thoi để răng đồng cọ vào nam châm tích điện.

Những ngón tay già nua nhưng dẻo dai lạ thường của cụ Bản trực tiếp uốn nắn từng đốt ngón tay chị Thược. Cụ chỉ cho chị cách gút mắt lưới hình quả trám đều tăm tắp, độ mở mỗi mắt chỉ vừa khít hạt kê, không được lệch dù chỉ nửa mi-li-mét.

— Đừng siết quá chặt, sợi cước sẽ đứt mấu gai — cụ trầm giọng nhắc nhở — Cũng đừng lỏng tay, gió lốc sẽ thổi bay hạt ẩm. Phải mềm mại như đón lấy sinh mệnh.

Chị Thược hít một hơi thật sâu, ngón tay run rẩy gạt sợi cước đầu tiên qua khe cữ. Tiếng “lách cách” khô giòn vang lên. Một mắt lưới đầu tiên hình thành, lấp lánh ánh kim loại dưới ánh đèn dầu cặn.

Bên cạnh, ba nữ thợ dệt còn lại cũng bắt đầu vào việc dưới sự chỉ dẫn tỉ mỉ của hai ông cháu. Hang đá ngầm vốn dĩ lạnh lẽo, u ám vì tro bụi bỗng ấm sực lên bởi tiếng thoi đưa nhịp nhàng. Âm thanh lách cách, lách cách gõ đều đặn như nhịp tim kiên cường đập giữa lòng đất mẹ hoang phế. Từng đốt ngón tay sạm đen vì bồ hóng dần trở nên thuần thục, thoăn thoắt lướt qua các thớ sợi xám bạc.

Ở góc hang, bé Mầm vừa tỉnh giấc sau giấc ngủ sâu. Con bé ôm khư khư chiếc bi-đông hoa đồng cài ống nhộng hạt mầm trước ngực, đôi mắt đen láy lặng lẽ dõi theo từng cử động của cụ Bản và chị Hà. Thấy cụ già khẽ đằng hắng vì bụi tro bay vào cổ họng, con bé rón rén bưng lại bát nước sương tinh khiết còn sót lại từ chiều, líu lo thì thào:

— Ông Bản ơi, ông uống cho đỡ khát…

Cụ Bản quay lại, xoa đầu đứa trẻ sáu tuổi, lòng dâng lên một nỗi xúc động khôn nguôi. Cụ nhấp một ngụm nhỏ cho nhuận giọng, rồi đưa bát nước cho chị Thược:

— Uống một ngụm đi chị. Để biết dòng nước chúng ta đang chắt chiu từ trời cao trong lành đến nhường nào.