Chương 14: Khước từ chiếu chỉ kinh kỳ

Đoàn nghi trượng rẽ gió lướt tới mép nước bến Trúc Thôn thì ghìm cương dừng hẳn. Tiếng ngựa hí vang rền mặt sông, bụi đường lắng xuống để lộ cỗ xe tứ mã sơn son thếp vàng cùng toán cấm vệ tay ghì chuôi gươm sáng loáng. Giữa lúc dân xóm đò còn ngơ ngác nép sau rặng tre ngà, bức rèm lụa viền kim tuyến vén lên. Một vị Trung sứ vận áo gấm màu cánh sen, thắt đai nạm bạc, hai tay nâng tráp sơn mài khảm ốc xà cừ cẩn trọng bước xuống.

Đoàn Doãn Trung vội chỉnh lại vạt áo sam xanh, bước tới trước đón lễ. Chàng nhận ra vị quan này vốn là Nội giám chốn cung cấm, từng cùng chàng chạm mặt nơi sân rồng trước cữ chàng rời Thăng Long đi tuần thú xứ Kinh Bắc.

Viên Trung sứ vừa trông thấy Lão Thượng thư Đoàn Khắc Chính đứng tựa gậy trúc trước hiên quán lá liền vội vã sải bước tới, quỳ một gối xuống phiến đá mấp mô ven thềm đất:

“Hạ thần phụng mệnh Hoàng thượng mang chiếu chỉ triệu kiến, bái kiến Lão Thượng thư tôn sư! Hoàng thượng hay tin Lão thái gia đã vượt qua cơn bạo bệnh, lại đích thân dùng ngự ấn trừ khử sâu mọt ở huyện Yên Dũng, Người khôn xiết mừng vui, lập tức sai hạ thần phi ngựa ngày đêm về đây nghênh đón.”

Nói đoạn, viên quan kính cẩn mở nắp tráp mài, rút ra cuộn lụa vàng óng ánh thêu rồng ẩn mây, giọng the thé dõng dạc xướng:

“Thánh thượng có lời khen ngợi công đức cao dày, nhổ cỏ trừ gian làm yên lòng trăm họ nơi bến sông Thương của Lão thái gia. Nay phụng chỉ triệu Lão Thượng thư tức tốc hồi kinh thụ phong cố vấn tối cao của triều đình, ngày ngày cùng thiên tử đàm đạo việc nước, an hưởng lầu son gác tía chốn Thăng Long phồn hoa để trọn vẹn ơn mưa móc ngút trời!”

Lời tuyên vừa dứt, dân xóm đò đều nín thở trố mắt nhìn. Chú Lục lái đò đứng đằng xa len lén kéo vạt áo cộc chùi mồ hôi trán, ánh mắt thoáng chốc lộ vẻ bùi ngùi lo lắng. Cụ bà Cù Thị An vẫn đứng lặng bên cạnh bếp lò đất nung, đôi bàn tay gầy gò khẽ nắn lại mép vạt áo nâu sồng, gương mặt điểm đồi mồi bình thản như mặt nước sông Thương phẳng lặng sau cữ mưa giông, chẳng hề gợn chút nao núng.

Doãn Trung đứng bên cạnh khẽ liếc nhìn phụ thân. Chàng từng thấy cảnh triều thần trăm quan cúi rạp mình tranh giành từng tấc vinh hiển chốn cung đình, cũng từng chứng kiến bao bậc trí sĩ thèm khát một lời ban thưởng của đấng chí tôn để rạng danh dòng tộc. Chiếc chiếu thư kia chính là đỉnh cao của danh vọng đời người, là chốn gấm vóc êm ấm mà thế gian ai nấy đều thèm muốn. Nhưng khi chàng dõi theo bóng lưng phụ thân, chỉ thấy tà áo thô màu chàm của cụ bay phần phật trong gió sông lồng lộng.

Cụ Chính chống gậy trúc đứng thẳng tấc lòng, chẳng hề có ý bước tới đón nhận cuộn lụa vàng. Đôi mắt phượng từng soi tỏ thị phi chốn nghị sự khẽ nheo lại nhìn vị Trung sứ, râu tóc bạc phơ rung rinh theo từng lời nói trầm khàn mà đanh thép:

“Lão phu tạ ơn Hoàng thượng còn đoái hoài tới kẻ mục nát này. Nhưng xin Trung sứ mang cuộn chiếu thư ấy về tâu lại với Người: Lão phu tuổi đã trăm lẻ bốn, gân cốt rệu rã, trí lực suy tàn, cái danh Thượng thư sớm đã theo nước sông trôi ra biển lớn từ lâu rồi.”

Viên Trung sứ thất kinh, ngẩng phắt đầu lên, ngập ngừng khuyên giải:

“Lão thái gia bớt lời thoái thác! Hoàng thượng vẫn hằng nhớ tiếc bậc rường cột đại thụ. Về lại kinh kỳ, triều đình sai ngự y sắc thuốc ngọc bích, kẻ hầu người hạ cung phụng sơn hào hải vị ngày ba bữa, cớ sao ngài lại nỡ chối từ để nấn ná nơi lều tranh gió bến lạnh lùng này?”