Chương 2: Bát canh yến đổ và mùi ngô nếp

Mảnh sứ men lam vỡ vụn dưới gót giày, nước canh yến sền sệt quyện đường phèn ngấm dần vào cát sỏi, bốc lên mùi ngầy ngậy khiến cổ họng Đoàn Khắc Chính dâng lên một cơn buồn nôn cồn cào. Ở cái tuổi một trăm lẻ bốn, sau trận bạo bệnh thập tử nhất sinh nơi kinh kỳ, cụ thấy tấm thân mình mục ruỗng chẳng khác nào khúc gỗ trôi sông dạt vào bãi cạn. Miệng lưỡi đắng ngắt như vừa ngậm phải nắm bồ hòn, gân cốt rã rời. Từng ấy năm cầm cân nảy mực chốn triều đình, ba lần can gián Tiên đế chẳng sợ rơi đầu, vậy mà giờ đây cụ lại bị đám con cháu vây quanh như một kẻ tàn phế, mở miệng ra là thuốc thang, khép miệng lại là tẩm bổ. Thứ cao lương mỹ vị ngập ngụa mỡ màng ấy đối với cụ chỉ là cực hình.

“Thầy ơi! Thầy bớt giận kẻo tổn hại chân khí!”

Đoàn Doãn Trung mặt mày tái nhợt, chiếc áo sam xanh lấm tấm vài giọt nước canh yến. Vị quan ngự sử nghiêm cẩn thường ngày nay cuống quýt đưa hai tay đỡ lấy cánh tay khẳng khiu của cha, giọng nghẹn lại:

“Đường sá gập ghềnh, tỳ vị thầy hư hàn, con chỉ mong thầy nuốt lấy vài giọt nước ấm để giữ hơi thở. Thầy cứ nhịn mãi thế này, làm sao chịu nổi đường trường thiên lý?”

“Buông ra! Ta chưa chết được!”

Đoàn Khắc Chính gạt phắt bàn tay con trai, giọng khàn đặc nhưng vẫn đanh thép. Cụ chống mạnh chiếc gậy trúc xuống bậc xe, tự mình lê từng bước nặng nhọc bước xuống đất. Dưới chân, cát bãi bồi lún nhẹ. Trước mắt bao nhiêu cặp mắt tò mò của khách sang sông và dân chèo đò đang đổ dồn vào mình, cụ thấy lòng tự ái trỗi dậy dữ dội. Lão Thượng thư lẫy lừng một thời nay phải để người ta dìu dắt như đứa trẻ tập đi, phơi bày vẻ hom hem tàn tạ giữa chốn bến đò đông đúc, nỗi bực dọc càng lúc càng sôi lên sùng sục. Cụ hậm hực ngồi phịch xuống mép chõng tre bên ngoài gian quán lá, dứt khoát ngoảnh mặt ra phía mặt sông lộng gió, không thèm ngó ngàng đến Doãn Trung đang chắp tay đứng nép một bên.

Một bóng áo nâu sồng giản dị khẽ bước lại gần. Cụ bà An hai tay bưng một chiếc khay đan bằng mây tre mộc mạc, khoé miệng móm mém nở nụ cười đôn hậu, ánh mắt trong veo không chút e dè trước bộ mặt cau có sắt đá của vị cựu thần:

“Chà, ông lão hạ hỏa chút nào. Cơn giận bốc lên đầu thì hại gan, mà dạ dày trống rỗng lại thêm giận dữ thì ruột gan nào chịu thấu.”

Vừa nói, bà cụ vừa đặt chiếc khay xuống mặt chõng tre. Cụ An cầm chiếc quạt nan phe phẩy nhè nhẹ quanh chỗ cụ Chính ngồi để xua bớt ngọn gió sông Thương đang thốc qua mé hiên, rồi ân cần đẩy chiếc bát sành da lươn bốc khói nghi ngút cùng một chiếc mẹt nhỏ đan bằng nan tre về phía trước.

“Uống chút nước vối nóng hãm với cánh sen đầu mùa cho nhuận giọng, rồi nhấm nháp mấy hạt bỏng ngô nếp vừa bung xốp này xem sao. Đồ quê mùa chẳng sánh được yến tiệc cung đình, nhưng lành bụng lắm đấy.”